YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2023/220 E.  ,  2024/745 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1722 E., 2022/2167 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 24. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/874 E., 2022/156 K.

Taraflar arasındaki tapu tahsis belgesine dayalı tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili; davacıların murisi ...'ın 15.02.20013 tarihinde vefat ettiğini ve adına tapu tahsis belgesi olan İstanbul ili, Kağıthane ilçesi, ... Mahallesi, 9659 ada 2 parsel sayılı taşınmazın müvekkillerine miras olarak kaldığını, müvekkillerin bu yere ilişkin ... Mobilya Dek. San. Tic. Ltd. Şti. ile noterde düzenleme şeklinde taşınmaz satış vaadi sözleşmesi imzaladıklarını, sözleşmeye göre şirketin, babasına ait tapu tahsis belgeli yeri İstanbul Belediye Başkanlığından satın alarak 4 hissesini müvekkiller adına tapuda tescil ettireceğini, ancak davalı tarafın müvekkillerinden aldığı vekâletname ile anlaşmaya aykırı olarak davalı ...'ye ait 9659 ada 3 parsel sayılı taşınmaz, İstanbul Büyükşehir Belediyesinden satın aldığı, 2 ve 3 No.lu parseller tek parça hâline getirilerek tapusunun da Firdevs Köse adına tescil ettirildiğinden bahisle, fazlaya ilişkin hakların saklı kalması kaydıyla 9659 ada 2 parsel sayılı yerde kain gecekondunun mülkiyetinin hukuka aykırı bir şekilde tescilinin iptalini, tüm masraf ve vekâlet ücretinin davalılardan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı ... İnş. San. İth. İtr. Tic. Ltd. Şti. vekili; davalı şirket ile diğer davalı ... in anlaşarak İstanbul Büyükşehir Belediyesine dava konusu taşınmazı almak için başvuruda bulunduklarını ve ihale kapsamında taşınmazı satın aldıklarını, davacının iddia ettiği sözde mağduriyetin ve hak kayıplarının muhatabının davalı şirket olmadığını, davalı şirket ile dava dışı İşmak Mobilya arasında herhangi bir ticari ilişki veya hukuki bağın bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalıların taşınmazdaki hisselerini ihale yolu ile satın aldıkları, davacılar tarafından İstanbul 10. İdare Mahkemesinin 2020/1737 Esas ve 2021/1442 Karar sayılı Kağıthane Belediyesine karşı açılan, tapu tahsisi bulunan taşınmazda riskli yapıdan kaynaklı yıkım kararının iptaline yönelik davanın reddedildiği, davacıların murisi adına tapu tahsis belgesi bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davacıların gecekondusunun bulunduğu arsanın 40-50 yıldır davacıların babası ve onun ölümü ile kendileri tarafından kullanıldığını, hâlen bu yerin davacıların zilyetliği altında olduğunu, davalı şirket tarafından bu yerde henüz bir inşaat faaliyeti olmadığını, davacıların bu yer ile ilgili belediyenin kendisini davet edip, satış konusunda öncelikli teklifi kendisine yapması gerektiğini, davacılara bu hususta herhangi bir davet gelmediğini, yapılan işlemin hukuka aykırı olduğunu, davacıların tapu tahsis belgesinden kaynaklanan zilyetlik haklarını ve mülkiyeti öncelikli alma hakkı bulunduğunu, davacıların mülkiyet hakkını ortadan kaldıran belediyenin davacılara haber vermeden (adeta müvekkillerinden mal kaçırmak sureti ile) ihale ile davalılar ... ve ... İnşaat San. İth. İhr. Tic. Ltd. Şti. adına tescil edilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek, İlk Derece Mahkeme kararının kaldırılarak davalarının kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacıların hâlen hukuki geçerliliği olan bir tahsis belgesi olduğunun kanıtlanmadığı ve idari işlemin ayakta durduğu anlaşılmakla, gecekondu şerhine dayanarak gecekondu arsasının mülkiyetinin talep edilmesinin yasal olmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, tapu tahsis belgesine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 04.12.1996 tarihli ve 1996/14-763-864 sayılı kararında da belirtildiği gibi, tapu tahsis belgesi bir mülkiyet belgesi olmayıp yalnızca fiili kullanmayı belirleyen ve ilgilisine kişisel hak sağlayan bir zilyetlik belgesidir. Tapu tahsis belgesinin varlığı tahsis edilen yerin adına tahsis yapılan kişi veya mirasçıları adına tescili için yeterli değildir. Tahsis kapsamındaki yerin hak sahibi adına tescil edilebilmesi için;
- Hukuki yönden geçerliliğini koruyan bir tapu tahsis belgesinin bulunması,

- Tahsise konu yerde 3194 sayılı Yasa'nın 18 inci maddesi uyarınca imar planı veya 3290 sayılı Yasa ile değişik 2981 sayılı Yasa uyarınca ıslah-imar planlarının yapılmış olması,

- İlgilisine, tapu tahsis belgesi gereğince bir başka yerden tahsis yapılmamış olması,

- Tahsise konu yerin kamu hizmetine ayrılmamış ve imar planına göre konut alanında kalmış olması,

- Tahsise konu yer ile tescili istenilen taşınmazın aynı yer olup olmadığı ve taşınmazın niteliklerinin belirlenmesi amacıyla mahallinde uzman bilirkişiler aracılığı ile keşif yapılması,

- Tahsise konu arsa bedelinin ödenmiş olması, ödenmemiş ise taşınmazın dava tarihindeki rayiç değerinin uzman bilirkişiler aracılığı ile saptanarak hükümden önce mahkeme veznesine veya belirlenecek tevdi mahalline depo edilmiş olması.

- İmar parsellerinin oluşturulması sırasında, şuyulandırmaya tabi tutulan parselden 3290 sayılı Yasa ile değişik 2981 sayılı Yasa'nın 18/b-c maddesi uyarınca düzenleme ortaklık payı kesilip kesilmediğinin, kesilmiş ise uygulanan oranın saptanması gerekir.

3. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

12.02.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.