YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2022/7292 E.  ,  2024/567 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2036 E., 2022/2448 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Amasya 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/525 E., 2022/19 K.

Taraflar arasındaki ön alım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Amasya ili, ... Köyünde bulunan 114 ada 4 parsel sayılı taşınmazın 1/3 oranında paydaşı olduğunu, dava dışı bir kısım paydaşların taşınmazdaki hisselerini 23.06.2020 tarihinde davalılardan ... 'ya 50.000,00 TL bedelle sattığını, ... 'nın da satın almış olduğu hisseyi muvazaalı bir şekilde ve 13.10.2020 tarihinde 100.000,00 TL bedelle diğer davalı ...'e sattığını, yapılan ikinci satışın müvekkilinin ön alım hakkını engellemeye yönelik muvazaalı bir işlem olduğunu, davacı müvekkilin yasadan doğan ön alım hakkını kullanarak davalılardan hissesini almak istediğini belirterek, satışa konu pay yönünden davalılara ait tapu kaydının iptali ile bu payın müvekkili adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
1. Davalılar ... ve ... benzer içerikli cevap dilekçelerinde özetle; dava tarihinde artık maliki olmadıkşarı bir taşınmaz için açılmış bulunan bu davanın öncelikle aktif husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, davanın kötü niyetli olarak açıldığını, dava konusu yerin değer olarak kıymetli bir yer olduğunu, bedelde muvazaa iddiasının doğru olmadığını belirterek, davanın reddini savunmuşlardır.

2. Davalı ... ise cevap dilekçesinde özetle; dava konusu parselin üç bölüme ayrılmış bir şekilde yıllardır kullanıldığını, paydaşlar arasında fiili taksimin bulunduğunu, davacının bedelde muvazaa yapıldığı iddiasını ispatlanması gerektiğini, yapılacak keşif ve alınacak raporda dava konusu yerin muhitine göre değerli bir yer olduğunun anlaşılacağını belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 01.03.2022 tarihli, 2020/525 Esas, 2022/19 Karar sayılı Kararı ile; "... taşınmazın uzun yıllardır fiili taksime göre kullanıldığının sabit olduğu ve ayrıca yapılan satıştan davacının haberdar olduğu, bu durumda ön alım hakkının kullanılmasının TMK'nın 2 nci maddesine yer alan dürüstlük kuralı ile bağdaşmayacağı..." gerekçesiyle "...davanın reddine...." karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar:
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda (III) numaralı bentte belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde dava dilekçesini tekrar ederek; İlk Derece Mahkemesinin ret gerekçesini müvekkilinin satıştan haberdar olduğu olgusuna dayandırdığını, bu gerekçeyi kabul etmediklerini ve böyle bir durumun davalıları ihbar yükümlülüğünden kurtarmayacağını, davalılardan ...'ın kendisince belirlediği yere tel örgü çektiğini ve bunun fiili paylaşımı göstermeyeceğini, ayrıca bilirkişi raporunda fiili taksimin varlığına yönelik bir tespitin de yapılmadığını belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 13.10.2022 tarihli, 2022/2036 Esas, 2022/2448 Karar sayılı kararı ile; "...dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye ve delillerin taktirinde ve değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmesinde ve hükmün fer'ilerinde usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmadığı..." gerekçeleriyle "...davacı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-b/1 inci maddesi uyarınca esastan reddine..." karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda (IV) numaralı bentte belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesindeki nedenlere dayanarak Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, ön alım hakkından kaynaklanan tapu iptali ve tescil istemine ilişkin olup, uyuşmazlık dava konusu olaya uygulanması gereken usul ve yasa hükümlerine herhangi bir aykırılık veya yanılgılı değerlendirme bulunup bulunmadığı noktalarında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 2., 732 nci ve devamı maddeleri

3. Değerlendirme
1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

05.02.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.