YARGITAY 12. HUKUK DAİRESİ

12. Hukuk Dairesi         2023/2616 E.  ,  2023/2951 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
HÜKÜM/KARAR : Kabul/Kaldırma/Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... İcra Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki itirazın kaldırılması ve tahliye davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı alacaklılar ve davalı borçlu vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı borçlu vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı alacaklılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı alacaklılar vekili dava dilekçesinde; kira sözleşmesinin 6. maddesinde yıllık kira bedelinin 30.000.-USD olarak belirlendiğini ve kiracının 2015 yılına kadar bu kira bedelini ödediğini, 2015 yılında kira bedeli konusunda 26.10.2015 tarihinde yapılan görüşmelerde varılan sözlü anlaşma uyarınca kiracının 2016 yılı kirasını sözleşmedeki 30.000.-USD kira bedeline ek olarak 70.000.-USD ilavesi ile ile toplam 100.000.-USD., 2017 kirasını 30.000.-USD kira bedeline ek olarak 150.000.-USD ilavesi ile toplam 180.000.-USD., 2018 kirasını 30.000.-USD kira bedeline ek olarak 100.000.-USD ilavesi ile toplam 130.000.-USD., 2018 kirasını 30.000.-USD kira bedeline ek olarak 100.000.-USD ilavesi ile toplam 130.000.-USD., 2019 kirasını 30.000.-USD kira bedeline ek olarak 100.000.-USD ilavesi ile toplam 130.000.-USD., -2020 kirasını 30.000.-USD kira bedeline ek olarak 100.000.-USD ilavesi ile toplam 130.000.-USD. olarak ödenmesi ve bu kira tutarının 2021 yılı için de 130.000.-USD olması hususunun kararlaştırıldığını, kiracının arttırılan bu kira tutarları için aynı gün 2021 yılı dışında kalan yıllar için 26.10.2015 tanzim tarihli senetler düzenleyerek takip alacaklılarına teslim ettiğini, kiracının kararlaştırılan yıllık toplam kira bedellerinin sözleşme tutarını, banka dekontlarında "kira", ek kira tutarlarını da "bono kira ödemesi" açıklaması ile banka kanalıyla ayrı ayrı ödediğini, kiracının 2021 yılı için sözleşmede yer alan 30.000 USD kira bedelini sözleşmede belirtilen vadede ödediğini, ancak kiralayanların bakiye 100.000.-USD'nin ödenmesi yolundaki taleplerini ise "2021 yılı için bono vermediğini" ileri sürerek kabul etmediğini, bunun üzerine kiralayanlarca 2021 yılı bakiye kira bedeli olan 100.000.-USD'nin tahsili amacıyla takip başlatıldığını, takibe kiracı tarafından yapılan itirazın haksız ve hukuka aykırı olduğu iddiası ile itirazın kaldırılmasını talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı borçlu vekili cevap dilekçesinde; davacılar ile akdedilen kira sözleşmesinde yıllık kira bedelinin 30.000 USD olarak belirlendiğini, bu bedelin de gerek takip talebinde gerekse dava dilekçesinde ikrar edildiği üzer ödendiğini, takibe dayanak olarak gösterilen sözleşmenin davacıların takibe konu ettiği alacak kalemini ihtiva etmediğini, şirket tarafından bir borç ikrarı mahiyeti taşımadığını, davacılar tarafından dava dilekçesinde de kabul edildiği üzere takip dosyasında takibin asıl müstenidatı olan adi yazılı bile olmayan kira sözleşmesinin fiilen güncellenmesi iddiası olduğunu, bu türden bir iddia ve beyan dayanak tutularak başlatılan icra takibinin İİK m. 68 ve 68/b nev'inden bir mahiyet arz ettiğini kabul etmenin olanaksız olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; kiracı borçlunun kira akdini reddetmeyip aralarında kira artışı yönünde sözleşme dışında sözlü anlaşma ile bir artırım kararlaştırdıklarını kabul ettiği, itirazın 2021 kira bedeline ilişkin olduğu, takibe konu 09.03.2005 tarihli sözleşmenin artış şartını değiştirdiklerini, yasa maddesinde sayılan belgelerden biriyle ispat etme yükümlülüğünün borçlu kiracıya ait olduğu, davalının bu iddiasını İİK'nın 269/c maddesindeki yazılı belgelerden biriyle ispat edemediği, davacının bu iddiayı kabul etmediği, taraflar arasında uyuşmazlık dışı olan sözleşmeye göre kira artışını yaparak icra takibi başlattığı, mahkemece ... bankasına müzekkere yazıldığı, tarafların kabulünün de banka cevabı ile uyumlu olduğu, 2016-2020 yılları arasındaki artış bedellerinin kiracı tarafından ödendiği, yapılan ödemelerin sözlü anlaşma ile uyumlu olduğu, davalı kiracının sözlü anlaşmayı kabul ettiği üzere bu anlaşmanın 2021 yılına ait olmadığını ve bu yıla ilişkin borcu bulunmadığını yazılı belgelerle ispat edemediği gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı borçlu vekili ve davacı alacaklılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı borçlu vekilince; İlk Derece Mahkemesinin kiracı borçlu tarafından kira artışı yönünde sözleşme dışında sözlü anlaşma ile artırım kararlaştırıldığının kabul edildiği yönündeki değerlendirmesinin hatalı olduğunu, gerek takibe itirazlarında gerekse davaya cevaplarında yazılı olarak tanzim edilen kira sözleşmesinin sözlü olarak değiştirilemeyeceği, yazılı sözleşmede kararlaştırılmayan artışın sözlü olarak sözleşmeye dahil edilmeyeceği, verilen bonoların ve bu bonolara ait ödeme dekontlarının 09.03.2005 tarihli yazılı sözleşmenin mütemmim cüzü yahut bir parçası kabul edilemeyeceği hususlarının defalarca kez beyan edilmiş olduğunu beyanla ve cevap dilekçesi içeriğindeki iddialarla kararın kaldırılması talep edilmiştir.

Davacı alacaklılar vekilince katılma yolu ile istinaf dilekçesinde; davalının %20 den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesi talep edilmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı borçlunun ödeme emrine yaptığı itirazında "...Kira bedeli sözleşmede her yıl için yıllık 30.000,00 USD olarak belirlenmiştir. Ayrıca tarafların sözlü anlaşmasıyla sözleşmede yazan kira bedeline ek olarak 2016 yılı için 70.000,00 USD, 2017 yılı için 150.000,00 USD, 2018 yılı için 100.000,00 USD, 2019 yılı için 100.000,00 USD, 2020 yılı için 100.000,00 USD senet verilmiş, sözleşmede yazan kira bedelleri ile verilen senetlerde yazılan bedeller eksiksiz olarak alacaklı görünen tarafa ödenmiştir. 2021 yılı için sözleşmede yer alan 30.000,00 USD kira bedeli de ödenmiş olup, 2021 yılına ilişkin senede bağlı veya başkaca bir borç bulunmamaktadır" şeklinde beyanda bulunduğunun görüldüğü, borçlunun itirazında kira ilişkisini ve 09.03.2005 tarihli eser ve kira sözleşmesi altındaki imzasını reddetmediği görülmekte olup bu sözleşmenin taraflar arasında kesinleştiği, ancak kesinleşen bu kira sözleşmesinde takip konusu edilen döneme ilişkin olarak kira bedelinin 30.000,00 USD olduğu, ek 100.000,00 USD daha ödeneceğine ilişkin bir belirleme bulunmadığının anlaşıldığı, borçlunun itirazında tarafların 2016, 2017, 2018, 2019 ve 2020 yılları için sözlü mutabakat ile ek ödemeler yapıldığını kabul ettiği açık olmakla beraber davalı borçlu 2021 yılı için böyle bir mutabakat bulunmadığını bildirdiği, bu durumda genel kural gereği 2021 yılı için ek ödeme konusunda sözlü mutabakat bulunduğunu ispat külfeti davacılarda olup önceki yıllarda ek ödeme yapılmış olması 2021 yılı için de ek ödeme yapılmasını, yani yazılı kira sözleşmesinin tadil edildiğini göstermeyeceği, yazılı sözleşmenin tadili ancak yazılı olarak ispat edilebileceği, bu ispatın da yine İİK 269. ve 68.maddelerinde sayılan belgelerle yapılmasının zorunlu olduğu, davacı tarafça bu yönde bir belge ibraz edilmediğine ve takipte sözlü olarak kira bedelinin tadil edildiği iddiasına dayanıldığına ve davalı tarafça takip konusu dönem için sözlü mutabakat bulunduğu iddiası kabul edilmediğine göre uyuşmazlığın artık dar yetkili icra mahkemesinde tartışılmasına yasal olanak bulunmadığı, mahkemece uyuşmazlığın yargılamayı gerektirdiğinden bahisle davanın reddine karar verilmesi gerekirken davanın kabulüne karar verilmiş olmasının hatalı olduğu gerekçesi ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı alacaklılar vekili tarafından temyiz başvurusunda bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı alacaklılar vekilince, yıllık kira bedelinin belirlenmesinin kiracının da katılımı ile gerçekleştiğini, kiracının üç yıl boyunca kira bedellerini kira açıklaması ile ödediğini, sözleşmede yazılı kira bedelinin değiştirildiğinin yazılı sözleşme ile ispatına gerek olmadığı, önceki yıllara ilişkin sözleşmede yazan kira bedeline ek olarak senetler verildiğini, kira bedelinin 2018 yılından itibaren kiracının muvafakati ile değiştirildiğini, kira bedeli konusunda zımni bir anlaşma meydana geldiğinin kabulü gerektiği, 2021 yılı kira bedelinin ödenmediği iddiası ve dava dilekçesi içeriği ile kararın bozulması talep edilmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, adi kiraya ve hasılat kiralarına ait takipte itirazın kaldırılması ve tahliye talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
2004 sayılı İİK'nın 63, 269/2 , 269/c ve devamı maddeleri

3.Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 58. maddesinin 3. fıkrasında; alacağın veya istenen teminatın Türk parasıyla tutarının ve faizli alacaklarda faizin miktarı ile işlemeye başladığı günün, alacak veya teminat yabancı para ise alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiğinin ve faizinin, takip talebinde belirtilmesi gerektiği düzenlenmiştir. Yine aynı Kanunun 60. maddesinin birinci fıkrasının birinci bendinde; alacaklının veya vekilinin banka hesap numarası hariç olmak üzere, 58. maddeye göre takip talebine yazılması lazım gelen kayıtların ödeme emrinde bulunması gerektiği belirtilmiştir.

Buna göre; alacaklı, yabancı para alacağının TL karşılığını, takip talebinde göstermek zorunda olup, buna bağlı olarak bu zorunluluğun ödeme emrinde de yerine getirilmesi gerekmektedir. Bu noksanlık kamu düzeni ile ilgili olup, takibin her safhasında re'sen göz önünde tutulmalıdır (HGK'nın 12.05.1999 tarih ve 1999/12-271 E. - 99/301 K. sayılı kararı).

Somut olayda, hem takip talebinde hem de ödeme emrinde yabancı para alacağının TL karşılığının gösterilmediği anlaşılmaktadır. Takip talebi ve ödeme emrinde yabancı para alacağının harca esas değer olarak Türk Lirası karşılığı gösterilmediğinden takibin iptali gerekir ise de somut olayda alacaklılar itirazın kaldırılması talebi ile icra mahkemesine başvurduğundan davanın reddine karar vermek isabetlidir.

O halde Bölge Adliye Mahkemesince, yukarıda yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile reddi isabetsiz ise de sonuçta istem reddedildiğinden sonucu itibari ile doğru Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanması gerekmiştir.

3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı alacaklılar vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Yukarıda açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Alınması gereken 179,90 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

02.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.