YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2022/4289 E.  ,  2024/786 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/1108 Esas, 2022/796 Karar
Avukat ...
ve Tic. Ltd. Şti. vekili Avukat ...
DAVA TARİHİ :
HÜKÜM : Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2014/1176 E., 2018/608 K.

Taraflar arasındaki menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; domates alımı sebebiyle davacının İş Bankası Beyoğlu Şubesindeki 1545272 nolu hesabına bağlı 20.04.2012 tarih 3250533 seri nolu 112.320,00 TL bedelli ve 15.05.2012 tarih 3250539 seri nolu 111.600,00 TL bedelli 2 adet çekin Özok Tarım Ürünleri Gıda Hayvan Gübre ve Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye keşide edildiğini, bu şirket tarafından da davalıya ciro edilerek teslim edildiğini, vade tarihinde ödenemeyen bu iki çeke karşılıksız kaşesi vurulduğunu ancak ilk hamil Özok Tarım Ürünleri Gıda Hayvan Gübre ve Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin karşılıksız kaşesi vurulan 3250533 seri nolu 20.04.2012 tarih 112.320,00 TL bedelli çeki bedelini ödemek suretiyle davalıdan geri aldığını belirtmesi üzerine davacının Özok Tarım Ürünleri Gıda Hayvan Gübre ve Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye bu çek borcuna mahsuben 27.04.2012 tarihinde 50.000,00 TL, 04.05.2012 tarihinde 62.320,00 TL olmak üzere toplam 112.320,00 TL ödediğini, yine karşılıksız kaşesinin vurulması akabinde davacının 3250539 seri nolu 15.05.2012 tarih 111.600,00 TL bedelli çek borcuna mahsuben son hamil olan davalı şirkete 21.05.2012 tarihinde 50.000,00 TL, 27.06.2012 tarihinde 30.000,00 TL, 28.06.2012 tarihinde 30.600,00 TL ve 30.07.2012 tarihinde 1.000,00 TL olmak üzere toplam 111.600,00 TL ödediğini, 4 adet banka dekontuna çek seri numarasının 3250529, 3250530 ve 3250532 olarak yazıldığını, aslında 3250539 yazılması gerektiğini, dekontlarda seri numaralı yazılı olan 3 adet çekin ödenerek iade alındığını ve davacı tarafından bankaya teslim edildiğini, bu 4 adet ödemenin aslında 3250539 seri nolu 15.05.2012 tarihli 111.600,00 TL bedelli çek borcuna mahsuben yapıldığını, davacının 3250533 ve 3250539 seri nolu 2 adet çeke ilişkin ödemeler yapıldıktan sonra bu çeklerin iadesini talep ettiğini, ancak davalının çekleri iade etmeyerek davacı hakkında İstanbul 37. İcra Müdürlüğünün 2014/11927 E. sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını ileri sürerek 3250533 seri nolu çek ile ilgili olarak dava açma hakları saklı kalmak kaydıyla icra takibine konu 3250539 seri nolu 111.600,00 TL'lik çek tutarı, 11.160,00 TL'lik çek tazminatı ve bu tutarlara ilişkin işlemiş faiz ve icra vekalet ücreti yönünden borçlu olmadıklarının tespiti ile takibin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; 3250533 seri nolu çekin hamili davalı olmasına rağmen davacının davalıya ödemede bulunmadığını, davacının kötü niyetli olduğunu, davalının elinde bulunan 5 adet çekten 3 tanesine kısmı ödemeler yapıldığını, icra takibine konu 2 adet çekle ilgili herhangi bir ödeme yapılmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile toplanan deliller ve aldırılan bilirkişi raporuna göre davacı tarafın icra takibine konu İş Bankası Beyoğlu Şubesi 1545272 nolu hesaptan keşide edilen 15.05.2012 tarihli 111.600,00 TL bedelli 3250539 seri numaralı çeke tekabül eden miktarlar kadar ödemede bulunduğu, çek tutarı ile bu ödemelerin örtüştüğü gerekçesiyle davanın kabulüne davacının İstanbul 37. İcra Müdürlüğünün 2014/11927 E. sayılı takip dosyasına konu İş Bankası Beyoğlu Şubesi 1545272 nolu hesaptan keşide edilen 15.05.2012 tarih, 111.600,00 TL bedelli 3250539 seri numaralı çekten dolayı borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalının ticari defterlerinin incelenmesi talep edildiği halde Mahkemece bu talebin dikkate alınmadığını, savunma hakkının kısıtlanması suretiyle karar verildiğini, icra takibine konu çeklerin, 20.04.2010 tarih 3250533 numaralı 112.320,00 TL bedelli ve 15.05.2012 tarih 3250539 numaralı 111.600,00 TL bedelli çekler olduğunu, bu çekler dışında davalı şirketin elinde tarafları aynı olan üç adet çek daha bulunduğunu, bu çeklerin de 05.05.2012 tarih 3250532 numaralı 112.320,00 TL bedelli, 20.05.2012 tarih 3250531 numaralı 112.320,00 TL bedelli, 31.05.2012 tarih 3250538 numaralı 111.600,00 TL bedelli çekler olduğunu, davacının, davalının elinde bulunan işbu icra takibine konu olmayan çeklere ilişkin yapmış olduğu kısmi ödemeleri, dekonta 3250539 seri numaralı çeke ödeme yapmak isterken sehven 3250529, 3250530 ve 3250532 seri numaralı çeklere ilişkin olduğunu beyan etmek suretiyle mahkemeyi yanılttığını, davacının icra takibine konu olan 2 adet çeke ilişkin sunmuş olduğu dekontların, zaten kısmen ödendiği kendilerince kabul edilmiş olan ve icra takibine konu edilmeyen 3 adet çeke ilişkin olduğunu, davalının elinde bulunan icra takibine konu olmayan diğer çeklerin bedellerinin de icra takibine konu olan çek bedelleriyle aynı olduğunu, davacının, icra takibine konu ve icra takibine konu olmayan çek bedellerinin aynı olmasından yararlanarak kendisini ödeme yapmış gibi gösterdiğini, davacı tarafından davalıya aralıklarla toplamda 223.920,00 TL ödendiğini, yapılan bu ödemelerin dava konusu çeklere ilişkin olduğuna dair hiçbir belge ve dekontun söz konusu olmadığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyaya sunulan ödeme dekontları incelendiğinde, açıklama kısmında, 3250529, 3250530 ve 3250532 seri numaralı çeklere ilişkin olarak ödeme yapıldığının belirtildiği, ancak 3250529 ve 3250530 seri numaralı çeklerde davalının herhangi bir sıfatla alacaklı olarak yer almamasına rağmen dekontlarda davalı lehine ödemede bulunulmuş olmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu, 3250530 seri numaralı çek bedelinin 50.000,00 TL olmasına rağmen 50.000,00 TL, 30.000,00 TL, ve 30.600 TL olmak üzere çek bedelini aşacak nitelikte üç ayrı ödemede bulunulduğu, davacı tarafça 3250529, 3250530 ve 3250532 seri numaralı çek bedellerinin ödendiği ve bu çeklerin bankaya iade edildiğinin iddia edilmesi sebebiyle bankaya yazılan müzekkereye verilen cevabın da bu iddiayı doğruladığı, 3250529 ve 3250530 seri numaralı çekler incelendiğinde, tüm ciroların iptal edildiğinin görüldüğü, diğer yandan ödemeye ilişkin sunulan dekontlara göre, 3250532 seri numaralı çek bedelinin ödendiği, bu çek yönünden yapılan ödeme dışlandığında, 21.05.2012, 27.06.2012, 28.06.2012 ve 30.07.2012 tarihli dekontlarda yapılan ödemeler toplamının 111.600 TL olduğu, dava ve takip konusu çek bedelinin de aynı tutarda olduğu, davacının ticari defterlerindeki kayıtların ödemeleri teyit ettiği, her ne kadar davalı, talep etmelerine rağmen Mahkemece davalı ticari defterlerinin incelettirilmediğini iddia etmiş ise de, davalı ticari defterlerinin incelettirilmesi amacıyla yazılan talimatın ''davalı şirkete tebligatın yapıldığı, ticari defterlerin ibraz edilmediğinden'' bahisle bila ikmal iade edildiği İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne yönelik verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, icra takibine konu 15.05.2012 tarih, 111.600,00 TL bedelli 3250539 seri numaralı çekten dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri, 2004 İcra ve İflas Kanunu'nun 72 nci maddesi.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

06.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.