YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/172 E.  ,  2024/998 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1397 E., 2023/1942 K.
KARAR : Davanın reddi
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/219 E., 2023/54 K.

Taraflar arasındaki iş kazasının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması ile davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili, müvekkilinin işveren davalı ... nezdinde 11.07.2020 tarihinde Fasıl Köyü Orman Kooperatifi adına Sarıçam mevkiinde orman kesim işinde çalıştığı sırada yanında...., davalı ...'in bulunduğu esnada ormanlık alanda kesim işi yaptıklarını, kesilen tomrukun halatlara bağlandıktan sonra traktör ile çekilerek yola indirilirken bu esnada halatın koptuğunu ve makarasında takılı olan kancanın gerginliğin etkisi ile fırlayarak müvekkilinin sağ kaşının üzerinden kafasına saplandığını, müvekkiliinin yaklaşık 1 ay boyunca hastanede ve hastaneden taburcu olduktan sonra da 1 ay boyunca evde yattığını, müvekkilinin geçirdiği iş kazası nedeniyle işgöremez hale geldiğini, olayla ilgili olarak müvekkili tarafından 30.09.2020 tarihinde SGK'ya iş kazası bildiriminde bulunulduğunu ve SGK’dan sürekli iş göremezlik ödeneğinin talep edildiğini, ... ... İl Müdürlüğünce söz konusu talebin 24.12.2020 tarihinde reddedildiğini belirterek dava konusu olayın iş kazası olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili, davalı işveren ... adına SGK Bşk. ... İl Müdürlüğünde kayıtlı işyeri dosyası bulunmadığını, davacı ...' nın kaza tarihi olan 11.07.2020 tarihinde diğer davalı ... nezdinde veya herhangi bir iş yerinden sigortasının olmadığını, davacı ...'nın sigortalılığı kapsamında Kuruma bir başvurusunun da söz konusu olmadığını, davacının Ek-5 kapsamında başvurusunun bulunmaması nedeniyle sigortalı sayılamayacağını, bu nedenle, davacı tarafından iş kazasının ihbarı ve iş kazası tespiti talebinin, SGK ... İl Müdürlüğünce yapılan soruşturma ve inceleme sonucu düzenlenen 09.11.2020 tarihli raporda 5510 sayılı Kanun çerçevesinde yapılacak bir işlem olmadığından reddedilmiş olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... vekili, dava konusu edilen olayın iş kazası olmadığını, davacının iş bittikten sonra orman içinde yürürken dikkatsizliği ve tedbirsizliği neticesinde düşerek kafasını ağaca çarptığını, davacının yaralanmasını bir iş kazası olarak gösterme çabasında olduğunu, hastane kayıtlarına da olayın düşme olarak geçmiş olduğunu, davacı bu şekilde yalan beyanda bulunarak kamu kurumlarını yanıltarak haksız çıkar elde etmeye çalışmakta olduğunu, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... davacı ile davalı ... arasında hizmet akdinin kurulmuş olması, davalı ...'in işveren olarak, davacı ...'nın da sigortalı olarak kabul edilmesi gerekmesi hususları ile davaya konu kaza olayının, davalı ... tarafından yürütülmekte olan orman işlerinin yapılmakta olduğu işyerinde meydana gelmiş olması birlikte değerlendirildiğinde davaya konu kaza olayının iş kazası olarak sayılması gerektiği" gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı ... vekili, dosyanın taraflarının işçi ve işveren ilişkisinin bulunmadığını, bilirkişi raporundaki tespitlere katılmanın mümkün olmadığını, dava konusu olayın iş kazası olmadığını, davacının orman içinde yürürken dikkatsizliği ve tedbirsizliği nedeniyle düşerek kafasını ağaca çarptığını, meydana gelen olayda iş ile kazanın arasında illiyet bağı bulunmadığını, hastane kayıtlarına olayın düşme olarak geçtiğini, davacının müvekkilinin çalışanı olmadığını, orman işlerinin iş hukukundan muaf olduğunu belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı Kurum vekili, olayın iş kazası olmadığını, ücret ve bağımlılık unsurunun somut olayda gerçekleşmediğini, işverenin sıfatının tartışılmadığını belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında "... davanın yasal dayanağı olan 5510 sayılı Kanun'un "Tarım veya orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz olarak çalışanların sigortalılığı" başlıklı Ek 5 inci maddesinde, 4 üncü madde ile isteğe bağlı sigortalılık hükümleri ve 506 sayılı Kanun'un geçici 20 nci maddesi kapsamında sigortalı olmayan, kendi sigortalılıklarından dolayı bu kanunlara göre gelir veya aylık almayan ve 18 yaşını doldurmuş olanlardan; tarım veya orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz olarak çalışanlar, örneği Kurumca hazırlanan ve Kurumca belirlenen ilgili muhtarlık, birlik, kuruluş, il veya ilçe tarım müdürlükleri tarafından usulüne uygun olarak düzenlenip onaylanmış belgeleri ile talepte bulundukları tarihten itibaren sigortalı sayılacakları ve bu madde hükümlerine tabi sigortalıların iş kazası ve meslek hastalığı sigorta kollarından sağlanan yardımlardan yararlanabilmeleri için iş kazasının olduğu tarihten en az on gün önce tescil edilmiş olmaları gerektiği düzenlendiğinden, dosya içerisindeki bilgi ve belgelere göre davacının Ek 5 inci madde kapsamında bir tescilinin bulunmadığı anlaşılmakla İlk Derece Mahkemesinin kabul kararının kaldırılarak davanın reddine"karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı ... vekili, davalı lehine ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği yönünden kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 inci ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 3 üncü maddesi.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı ... vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgiliye yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

08.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.