YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/4273 E.  ,  2023/4613 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/223 E., 2023/129 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Akçakoca Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2018/366 E., 2020/305 K.

Taraflar arasındaki kurum işleminin iptali, tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili, müvekkilinin 27.06.2018 tarihli dilekçesinde sigortalılığının başlamasını talep ettiğini, ancak Akçakoca Sosyal Güvenlik Merkezi tarafından davacı müvekkiline gönderilmiş olan dilekçede; "Kasım 2000 dönemine ait Akçakoca Fındık Tarım Satış Kooperatifin yaptığı kesinti listesi kurumumuza intikal etmediğinden tevkifat kesintinizin yapıldığı 01.12.2000 tarihten sigortalılığınız başlatılamayacaktır." şeklinde bir açıklamada bulunulduğunu, davacı müvekkiline yapılan açıklamanın tamamen hukuka aykırı olduğunu, davacı müvekkiline ait 2000 yılının Kasım ayı dönemine ait bir tevkifat kesintisi mevcut olduğunu, tevkifat kesintisinin dilekçe ekinde yer aldığını, Bağ-Kur numarası 12583 olan davacı müvekkilinin kendi nam ve hesabına 13.000,00 TL'lik tevkifat bildiriminin Akçakoca Sosyal Güvenlik Merkezi'ne bildirilmesini ve Akçakoca Sosyal Güvenlik Merkezi'nin ......32 sayılı kararının iptali ile davacı müvekkilinin 01.12.2000 tarihinden itibaren Bağ-Kur sigortalılığının tespitine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

II.CEVAP
Davalı Kurum vekili, davacının açmış olduğu davanın usul ve yasaya aykırı olup yasal şartları oluşmadığından davanın reddine karar verilmesini, davacının tarım Bağ-Kur hizmetinin tespitini talep ettiği dönemlere açıklık getirmesi kanaatinde olduklarını, davacının teslim ettiği üründen kesinti yapıldığını iddia etmekte ise de sigortalılığın kabulü için kesinti yapılmasının yeterli olmadığını, kesinti yapılan tutarların kurum hesaplarına aktarılması gerektiğini, müvekkili kurumun dilekçelerine ekli bulunan 27.06.2018 tarihli servis görüşünde de davacı hakkında yapılan incelemede davacının Kasım/2000 dönemine ait tevkifat kesintilerinin kurum hesabına intikal etmediğinden sigortalılık tescili 01.12.2000 tarihine alınamadığının belirtildiğini, açıkladıkları, gerekse dosyanın tetkiki üzerine tebeyyün edecek nedenlerle, yasal şartları oluşmayan usul ve yasaya aykırı davanın reddine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dinlenen kamu tanıklarının beyanlarından, davacının talep edilen dönemde çiftçilik yaptığı, davacının geçimini yalnızca çiftçilikle sağladığının anlaşıldığı, davacının 01.12.1958 Akçakoca doğumlu ve ... ili Akçakoca ilçesi Beyhanlı köyüne kayıtlı olduğuna dair nüfus kayıt örneğinin dosya içerisinde bulunduğu, Beyhanlı Köyü muhtarı Murat Gönül'ün 07.03.2019 ve diğer dönem Muhtarı Hayrettin Bülbül'ün 13.02.2020 tarihli yazılarında davacının talep edilen dönemde Beyhanlı köyünde kendi fındık bahçelerinde kesintisiz olarak fındık üretimi yaptığı ve doğma büyüme Beyhanlı köyünde ikamet ettiğinin bildirildiği, davacıya ait 01.12.2000 öncesinde tescil edilmiş ... ili Akçakoca ilçesi Beyhanlı köyüne kayıtlı dava konusu fındık üretimi işinin yapıldığı toplam 32.631,24 m² fındık bahçesinin bulunduğuna ilişkin dosyada tapu senetlerinin olduğu, davacı adına 13.01.1989 tescil tarihli 1 adet "14 FP 100" plaka Massey Ferguson traktör tarım cinsi araç kaydının 13.01.1989-22.06.2016 tarihleri arasında ruhsat sahibi olduğunun Akçakoca İlçe Emniyet Müdürlüğü tarafından bildirildiği, Akçakoca İlçe Jandarma Komutanlığının tutanakları, davacının talep konusu dönemde dahil olmak üzere fındık üretimi yaptığına dair 07.09.1981 tarihli Fiskobirlik ortaklık tescil kaydı ile 25.06.1993 tarihinde verilmiş olan ... Tarım ve İl Müdürlüğünce düzenlenen Fındık üretici belgesinin bulunması, Akçakoca Fındık Tarım Satış Kooperatifinin Kasım 2000 Bağ-Kur çiftçi Primleri Tevkifat bildirimi listesinde davacı ... dahil 19 ortaktan toplam 385.000.000-TLprim tevkifatı yapıldığının ve davacı adına yapılan tevkifatın 12583 Bağ-Kur numarası ile Akçakoca ilçesi Beyhanlı köyünde yapılan fındık üretiminden 13.000.000-TL olduğuna dair kaydın bulunması, Kasım 2000 Bağ-Kur çiftçi Primleri Tevkifat bildirimi listesinde tarım Bağ-Kur kapsamında yetiştirilen ürünlerden prim tevkifatı yapıldığına dair 385.000.000-TL prim kesintisinin davalı Kuruma aktarılmak üzere 20.12.2000 tarihinde "işletme Merkez Fisko Md.lüğüne" aktarıldığına dair "Bağ-Kur 385.000.000 TL" açıklaması ile 20.12.2000 tarihli Ziraat Bankası Mahsup fişinin bulunması karşısında; davacının dava konusu 2000 yılında yetiştirmiş olduğu fındık ürünü satışından davacı adına %1 Bağ-Kur kesintisi yapılarak davalı kurumca tarım Bağ-Kur kapsamında sigorta tahsilatının yapılmış olduğu, prim tevkifatı yapan Akçakoca Fındık Tarım Satış Kooperatifinin zorunlu prim tevkifatı yapması gereken kuruluşlar arasında yer aldığı, Kasım 2000 ayında prim tevkifatının gerçekleşmesi ile davacının takip eden aybaşı olan 01.12.2000 tarihinde itibaren tarım Bağ-Kur kapsamında sigortalı hizmetinin olduğunun kabulü gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Kuruma başvuru şartının yerine getirilmeden dava açılması nedeniyle dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davanın ispatlanamamış olduğunu, kabul edilen kısım dışında kalan dönem yönünden davalı kurum lehine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmesi gerektiğini, mahkemece yapılan araştırma ve incelemenin eksik olduğunu, mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olup, kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek istinaf talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkemece yapılan araştırmadan, gelen kayıt ve belgelerden, dinlenen kamu tanıklarının beyanlarından, davacının talep edilen dönemde çiftçilik yaptığı, davacının geçimini yalnızca çiftçilikle sağladığının anlaşıldığı, davacının talep edilen dönemde Beyhanlı köyünde kendi fındık bahçelerinde kesintisiz olarak fındık üretimi yaptığı ve sürekli olarak Beyhanlı köyünde ikamet ettiğinin bildirildiği, davacıya ait 01.12.2000 öncesinde tescil edilmiş ... ili Akçakoca ilçesi Beyhanlı köyüne kayıtlı dava konusu fındık üretimi işinin yapıldığı toplam 32.631,24 m² fındık bahçesinin bulunduğuna ilişkin tapu senetlerinin olduğu, davacı adına 13.01.1989 tescil tarihli 1 adet traktör tarım cinsi araç kaydının 13.01.1989-22.06.2016 tarihleri arasında ruhsat sahibi olduğunun bildirildiği, davacının talep konusu dönem de dahil olmak üzere fındık üretimi yaptığına dair 07.09.1981 tarihli Fiskobirlik ortaklık tescil kaydı ile 25.06.1993 tarihinde verilmiş olan ... Tarım ve İl Müdürlüğünce düzenlenen Fındık üretici belgesinin bulunduğu, Akçakoca Fındık Tarım Satış Kooperatifinin Kasım 2000 Bağ-Kur çiftçi primleri tevkifat bildirimi listesinde davacı adına prim tevkifatı yapıldığının ve davacı adına yapılan tevkifatın Beyhanlı köyünde yapılan fındık üretiminden 13.000.000-TL olduğuna dair kaydın bulunduğu, Kasım 2000 Bağ-Kur çiftçi primleri tevkifat bildirimi listesinde tarım Bağ-Kur kapsamında yetiştirilen ürünlerden prim tevkifatı yapıldığına dair 385.000.000-TL prim kesintisinin davalı Kuruma aktarılmak üzere 20.12.2000 tarihinde "işletme Merkez Fisko Md.lüğüne" aktarıldığına dair "Bağ-Kur 385.000.000 TL" açıklaması ile 20.12.2000 tarihli Ziraat Bankası Mahsup fişinin bulunduğu, davacının dava konusu 2000 yılında yetiştirmiş olduğu fındık ürünü satışından davacı adına%1 Bağ-Kur kesintisi yapılarak davacı kurumca tarım Bağ-Kur kapsamında sigorta tahsilatının yapılmış olduğu, prim tevkifatı yapan Akçakoca Fındık Tarım Satış Kooperatifinin zorunlu prim tevkifatı yapması gereken kuruluşlar arasında yer aldığı anlaşılmış ve bu şekilde davanın ispatlandığı anlaşılmış olmakla, mahkemece Kasım 2000 ayında prim tevkifatının gerçekleşmesi ile davacının takip eden aybaşı olan 01.12.2000 tarihinde itibaren tarım Bağ-Kur kapsamında sigortalı hizmetinin olduğunun kabulüne dair tespit ve kabulü yerinde olup, kurulan hükümde usul ve yasaya aykırı bir yön olmamakla davalı vekilinin istinaf taleplerinin haklı olmadığı belirtilerek tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, ilk derece mahkemesi hakiminin objektif, dosyadaki verilerle çelişmeyen tespitleri ile karar gerekçesine ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, HMK’nın 355 inci maddesi uyarınca istinaf sebepleriyle sınırlı olarak ve resen kamu düzeni yönünden yapılan inceleme sonucu, ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm istinaf nedenlerine ilişkin istinaf başvurusunun HMK'nun 353/1-b.1.maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili; istinaf dilekçesinde öne sürdüğü gerekçelerle temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti, aksi yöndeki kurum işleminin iptali talebine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci; 2926 sayılı Kanun'un 2, 3, 6, 9, 10 uncu ve 7256 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

27.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.