YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/4188 E.  ,  2023/4563 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/175 E., 2023/560 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Alanya 3. İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/576 E., 2022/224 K.

Taraflar arasındaki Bağ-Kur sigorta başlangıç tarihinin tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili, müvekkilinin tarımsal faaliyeti nedeniyle teslim ettiği ürünler nedeniyle kesilen tevkifat tarihinden itibaren tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili, davacının 31.05.2011 tarih ve 11681858 sayılı tevkifat başvuru talebinin olduğunu, yapılan inceleme sonrası düzenlenen raporda tevkifatın adı geçen sigortalıya ait olup olmadığının tespit edilemediğinden reddedildiğini, yapılan işlemlerde herhangi bir kanuna aykırılık olmadığını beyanla davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, "...Davacının .....0 T.C. Kimlik Numarası ve ....Bağ-Kur numarası ile ilk Tescil Tarihinin 01.05.1994 tarihi olduğu, ilk tahsilatın 20.05.1994 tarihinde 43,985 TL olarak yapıldığı, söz konusu tahsilatla ilgili olarak dosyada davacı tanığı olarak dinlenen ...'in Tevkifat Sorumlusu olarak 1994/Nisan ayına ait tevkifat bildirim listesinde davacının ad soyadı ve adresi belirtilmek suretiyle bildirildiği, listede davacının Bağ-Kur numarası ve baba adının belirtilmediği tespit edilmiştir. Dosya kapsamı incelendiğinde dosyaya sunulan ve yukarıda da özetlenen 11.07.2019/2019/İK/058 sayılı SGK Denetmen Raporundan da anlaşılacağı üzere kesin bir sonuca varılamadığının bildirildiği, dosyada dinlenen tanıkların ise davacının iddiasını doğruladıkları anlaşılmıştır. Buna göre dosyaya sunulan tüm bilgi ve belgelerin hepsinin bir arada değerlendirilmesi sonrasında Alanya Vergi Dairesinde GA-38844 sicil numarasına kayıtlı ...'in 1994/Nisan dönemi Bağ-Kur Çiftçi Primleri Tevkifat Bildirim listesinde davacı adına bildiriminde bulunduğu, ayrıca ...'in ve diğer tanık beyanlarından tevkifat listesindeki ...'ın davacının olduğuna dair beyanları ve diğer belgeler de dikkate alındığında davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 01.04.1994 tarihi olduğu, kabul edilerek davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir." gerekçesi ile "...Davanın kabulüne, davacının zorunlu Bağ-Kur sigortalılık başlangıç tarihinin 01.04.1994 tarihi olduğunun tespitine..." karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili eksik araştırma ve inceleme sonucu karar verildiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, "..dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan kanuni ve hukuki gerekçeleri ile dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden kanuna aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından..." gerekçesi ile, davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı kurum vekili, istinaf gerekçelerini tekrarla temyiz başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, 2926 sayılı Kanun kapsamında sigortalılık süresi tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun geçici 7 nci maddesi delaletiyle mülga 2926 sayılı Kanun'un 2, 3, 6, 9 ve 10 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme
1.1 Tarım Bağ-Kur sigortalılığının yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Kanunda, bildirimsiz kalan sigortalılar için 506 sayılı Kanun'un 79 ve 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesinde öngörülen "hizmet tespiti" davasına koşut bir düzenlemeye yer verilmemiştir.

2926 sayılı Kanun'un 7 nci maddesi, bu kanuna göre sigortalı sayılanların sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kuruma başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorunda olduklarını, "Sigortalılığın başlangıcı ve zorunlu oluşu" başlıklı 5 inci maddesi ise 7 nci maddede belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağını hükme bağladığından, kayıt ve tescil, yada tescil yerine geçen iradi prim ödemesi veya prim tevkifatı öncesine isabet eden tarımsal faaliyet ve buna dayalı "sigortalılığının tespiti" söz konusu olamayacaktır.

1.2 Eldeki dosyada davacı 1994 tarihinden itibaren tarımsal faaliyette bulunduğunu ve bu yıla ait sebze -meyve komisyoncusuna teslim ettiği ürünlerden dolayı tevkifat kesintisini gösterir belgeleri Kuruma sunarak tescil talep ettiğini, ancak davalı Kurumun prim kesintisinin davacı adına olduğuna dair tespit yapılamadığını, sadece davacının bulunduğu Alanya'dan değil ülke genelinde yapılacak bir inceleme sonucu tevkifatın ait olup olmadığının tespitinin yapılabileceğini belirterek tescil talebini reddetmesi üzerine eldeki davanın açıldığı, yapılan yargılama sonucunda tevkifatın davacıya ait olduğunun tespiti ile primin kesildiği tarih itibariyle 2926 sayılı Kanun kapsamında sigortalılık başlangıç tarihine karar verildiği anlaşılmaktadır.

1.3 Bir günlük sigortalılık veya sigortalılık başlangıç tarihinin tespiti 506 sayılı Kanun'un 108 inci maddesinde ve 5510 sayılı Kanun'un 38 inci maddesinde düzenlendiği halde 2926 sayılı Kanun kapsamında bir günlük sigortalılık veya sigortalılık başlangıç tarihinin tespitine dair bir düzenleme bulunmadığından, Mahkemece, davacıya, teslim edilen ürün bedellerinden yapılan tevkifatlara ve tarımsal faaliyete dayalı olarak 2926 sayılı Kanun kapsamında dava edilen süreler beyanı alınıp açığa kavuşturulmak suretiyle yapılacak inceleme sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, bu yönler gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2.İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

27.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.