YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/3516 E.  ,  2023/4731 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/2205 E., 2022/2416 K.
KARAR : Kısmen Kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ : Saruhanlı Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2019/283 E., 2021/275 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ve davalı kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı, davalı işverene ait işyerinde 25.04.2001 - 30.11.2008 tarihleri arasında kesintisiz olarak çalıştığını beyanla Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
1. Davalı ... Tar. Ürn. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili, davacının müvekkiline ait işyerinde 20.11.2002 - 11.11.2008 tarihleri arasında mevsimlik işçi olarak çalıştığını, çalışmakta iken 2006 yılı Haziran ayında müvekkiline ait olmayan 1015712 sicil numaralı başka bir işyerinde daha siparişe bağlı olarak çalışmaya başladığını ve bunu meslek edindiğini, davacının müvekkiline ait işyerinde sezon dönemlerinde ve sipariş olduğu zamanlardaki çalışmalarının Kuruma eksiksiz olarak bildirildiğini, davacının imzasını içeren ücret bordrolarının da işyerinde kesintili olarak çalıştığının karinesi olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.

2. Davalı Kurum vekili, davacının davalı işverene ait işyerinde çalıştığı gün kadar hizmetinin Kuruma intikal ettirilmiş olup, yerleşik Yargıtay içtihatları dikkate alındığında, davacıya ait çalışmaların usulüne uygun olarak aralıklı bildirilmiş olmasının çalışmanın kesintili geçtiğinin karinesini teşkil ettiğini, karinenin aksinin tanık beyanlarıyla değil, eşdeğer yazılı delillerle ispatının gerektiğini, hizmet tespiti davalarının kamu düzenini ilgilendirdiğinden hiçbir kuşkuya yer bırakmayacak şekilde kanıtlanması gerektiğini ve hak düşürücü sürenin geçip geçmediği hususunun da değerlendirilmesi gerektiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının ilk işe giriş tarihinin 20.11.2002 olduğu, davacının işten çıkış tarihinin 11.11.2008 olduğu, bordro tanıklarının beyanlarından da anlaşılacağı üzere, davacının bu tarihleri arasında Ağustos-Aralık aylarında sezon döneminde devamlı-kesintisiz çalıştığı, diğer dönemlerde SGK’ya yapılan bildirim bağlamında hizmetinin bulunduğu anlaşılmıştır. 21.05.2021 tarihli bilirkişi raporunun usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle;
"Davanın kısmen kabulüne,
1-Davacı, ..... T.C ve.... sigorta sicil sayılı sigortalı ...'ın davalı işveren ... Tarım Ürn.İth.İhr.San.ve Tic.A.Ş’ye ait ... SGK İl Müdürlüğünde .....ı dosyada işlem gören üzüm işletmesi işyerinde 20.11.2002 – 11.11.2008 tarihleri arasında toplam 1353 gün çalıştığı ve bu çalışmalarının 967 gününün Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirildiği 386 gününün Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmediği, bildirimi yapılmayan dönemlerde o günlerin asgari ücretini aldığı, 2002/11.ay10; 2002/12.ay30; 2003/8.ay10; 2003/9.ay10; 2003/10.ay10; 2003/11.ay10; 2003/12.ay10; 2004/8.ay10; 2004/9.ay 5; 2004/10.ay5; 2004/11.ay10; 2004/12.ay10; 2005/8.ay10; 2005/9.ay10; 2005/10.ay10; 2005/11.ay10; 2005/12.ay20; 2006/8.ay 2; 2006/11.ay 8; 2006/12.ay20; 2007/8.ay 6; 2007/10.ay 16; 2007/11.ay 25; 2007/12.ay 18; 2008/8.ay30; 2008/9.ay30; 2008/10.ay30; 2008/11.ay11gün olmak üzere, davacının 20.11.2002-11.11.2008 tarihleri arasında bildirilmeyen toplam 386 gün davalı işyerinde çalıştığının tespitine, Fazlaya ilişkin talebin reddine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
İstinaf kanun yoluna başvuran Kurum vekili, hak düşürücü sürenin gözetilmediğini, davacının çalıştığı sürelerde davalı işveren tarafından Kuruma bildirim yapıldığını, davacının Kurum kayıtlarında olan hizmet süreleri dışında bir çalışması bulunmadığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunda kesin ve net bir şekilde davacının çalışma olgusunu ispatlayacak delil bulunmadığını, rapora itirazlarının dikkate alınmadığını, tanık beyanlarının çalışmanın ne kadar süreyle olduğuna ilişkin kesin bir bilgi vermediğini, davacının, çalıştığını iddia ettiği dönemde imzasını içeren hiçbir ücret bordrosu-puantaj kaydı bulunmadığının davacının bu dönemlerde çalışmadığının göstergesi olduğunu, her bir davacı için ayrı ayrı inceleme yapılmadan genel olarak aynı gerekçe ile hüküm kurulduğunu, davacının kendisini vekil ile temsil ettirmemesine rağmen davacı lehine vekalet ücretine hükmedildiğini, yeterli delile ulaşılamadığını ve davacı tarafından davanın ispatlanamadığını, eksik araştırma ve inceleme sonucu karar verildiğini beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, "...Sezon döneminin Ağustos ayında başladığı kabulü ile sonuca gidildiği görülmektedir. Davacısı ...olan 01.06.1997-23.12.2015 tarihleri arasındaki süre yönünden tespit talepli ... 3. İş Mahkemesi 2016/66 E. 2018/109 K. Sayılı 29.03.2018 tarihli ilamı aleyhine yapılan istinaf üzerine Dairemizin 2018/1564 esas ve 2019/1304 karar sayılı hükmünde "... davacının puantaj cetvellerinde imzası bulunduğu sezon dönemindeki aylarda sürekli, diğer aylarda bildirim yapılan süreler kadar çalıştığı, sezon süresinin dört ay olduğu, davacı ile aynı konumda olan işçilerin açtığı ... 3.İş Mahkemesinde görülüp karara bağlanan 2018/1562,1563,1566,1567.. esas sayılı emsal dosyalarda da bu kanaate varılarak sonuca gidildiği halde bu dosyada sezon olarak Ağustos ayı ile birlikte beş ay sürekli çalışıldığının kabulü ile çelişkili yaklaşımla karar verilmesi karşısında ilk derece mahkeme kararının yerinde olmadığı belirgindir.." denilerek sezon döneminin Eylül-Aralık arası olduğuna ilişkin kabul aleyhine davacı tarafça yapılan temyiz başvurusu Yargıtay 10. H.D. 2020/3564 E. 2021/7000 K. Sayılı 26.05.2021 tarihli onama ilamı ile reddedilmiş olmakla emsal iş bu dosyadan da ortaya çıktığı üzere sezon dönemi Eylül-Aralık ayları arasına ilişkin kabul edilmelidir.
Davacının iş sözleşmesinin incelenmesinden sipariş üzerine kısmi süreli çalışma olacağının kayıt altına alındığı izlenmektedir.
Bu nedenlerle Eylül, Ekim, Kasım ve Aralık aylarında tam çalışma kabulü gerekirken bu aylar dışında, bildirimden daha fazla çalışıldığının ispat edilemediğinin kabulü gerekmiştir.
Davacının 2006/11 inci dönemde 10 günlük istirahat raporunun bulunduğu görülmekle ve iş bu ay yapılan bildirim dikkate alındığında daha fazla çalıştığının ispat edilemediği anlaşılmıştır. Davacının işten ayrılış tarihine ilişkin yazılı dilekçesinin bulunması ve davacının ilk derece mahkemesinin ayrılma tarihine dair kabulü aleyhine istinaf yasa yoluna başvurmamış olmasından dolayı hizmetin sona erme tarihi 11/11/2008 olarak kabul edilmiştir." gerekçesiyle;
"1-Davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile; Saruhanlı Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi'nden verilen 10/06/2021 tarih, 2019/283 Esas ve 2021/275 Karar sayılı kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.2 hükmü gereğince kaldırılmasına,
Davacının davasının kısmen kabulü ile,
Davacının davalı işverene ait, 1029365.45 sicil sayılı işyerinde, dönemin asgari ücreti ile, 2002/3 üncü dönem 40 gün, 2003/3 üncü dönem 40 gün, 2004/9 uncu ayında 5 gün, 2004/10 uncu ayında 5 gün, 2004/11 inci ayında 10 gün, 2004/12 inci ayında 10 gün, 2005/9 uncu ayında 10 gün, 2005/10 uncu ayında 10 gün, 2005/11 inci ayında 10 gün, 2005/12 inci ayında 20 gün, 2006/12 inci ayında 20 gün, 2007/10 uncu ayında 16 gün, 2007/11 inci ayında 25 gün, 2007/12 inci ayında 18 gün, 2008/9 uncu ayında 30 gün, 2008/10 uncu ayında 30 gün, 2008/11 inci ayında 11 gün çalışmasının kuruma bildirilmediğinin tespitine,
Davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine," karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçeleri ile kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle Yerel Mahkeme kararının hukuka uygun olduğu, ağustos aylarında da çalıştığını belirterek temyiz kanun yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu madde hükümleridir.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı ve davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler ve dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

03.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.