YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/14460 E.  ,  2024/906 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/300 E., 2023/490 K.
KARAR : Kısmen Kabul

Taraflar arasında görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı Kurum vekili ve ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili, davacının davalı işyerinde 10.05.1977 - 02.04.1999 tarihleri arasında kesintisiz olarak çalıştığının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili, hak düşürücü süre itirazında bulunmuş ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili, hak düşürücü sürenin dolduğunu, müvekkilinin işyerini 1989 yılında ... isimli şahıstan devir aldığını ve çalıştığı günlerin usulüne uygun olarak bildirildiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Dahili davalı ... vekili, işyerini 1982 yılında açtığını, 1989'a kadar işlettiğini ve davacının hiçbir zaman kendi yanında çalışmadığını ve ayrıca hak düşürücü sürenin dolduğunu beyanla davanın reddini savunmuştur.

Dahili davalı ... vekili, davacının çalıştığı işyeri ile müvekkilinin ilgisi bulunmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Dahili davalı ... Gıda San.Tic.Ltd.Şti., iddiaların doğru olmadığını, davacının 01.04.1997 - 02.04.2009 tarihleri arasında temizlik işçisi olarak günde iki saat çalıştığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 03.03.2010 tarihli ve 2004/322 E. 2010/87 K. sayılı kararıyla davanın kısmen kabulüne, davacı 3405199704805 sigorta sicil numaralı ...'in, 01.01.1984-30.06.1989 arası davalılardan ... işverenliğinde; 01.07.1989-31.12.1994 arası davalılardan ... işverenliğinde, 06.01.1995-31.03.1997 arası davalılardan ... Gıda Ltd. Şti. işverenliğinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı hizmeti bulunduğunun tespitine, fazlaya dair isteğin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Birinci Bozma Kararı
1.Mahkeme kararına karşı davalılar Kurum, ... ve ... temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 17.10.2011 tarihli ve 2010/5954 E. 2011/14009 K. sayılı ilamında; davalı işverenler arasında işyeri devirlerinin/intikallerinin söz konusu olup olmadığının araştırılması, 446138 sicil numaralı işyerine ait bordroların getirtilip, anılan bordrolarda bildirimleri yapılan sigortalıların tanık sıfatıyla dinlenilmesi, 51022012 sicil numaralı işyerine ait 1996/2-3. dönem bordrosunda bildirimi yapılan ... adlı sigortalının bilgi ve görgüsüne başvurulması, ayrıca hüküm altına alınan tüm dönemlere ilişkin olarak aynı çevrede faaliyet yürüten işverenlerin ve bu kişilerin çalıştırdığı kimselerin ifadelerinin alınması, işyeri devirlerinin/intikallerinin söz konusu olmadığı anlaşıldığı takdirde 01.06.2004 günü açılan davaya ilişkin olarak üç farklı işveren ve işyeri yönünden gerçekleşen çalışma iddialarının hak düşürücü süre bakımından irdelenmesi gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı
1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen 14.03.2018 tarihli ve 2012/19 E. 2018/62 K. sayılı kararıyla davanın kısmen kabulüne, davacı 3405199704805 sigorta sicil numaralı ...'in, 01.01.1984-30.06.1989 arası davalılardan ... işverenliğinde; 01.07.1989-31.12.1994 arası davalılardan ... işverenliğinde, 06.01.1995-31.03.1997 arası davalılardan ... Gıda Ltd. Şti. işverenliğinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı hizmeti bulunduğunun tespitine, fazlaya dair isteğin reddine karar verilmiş, karara karşı davalılar Kurum, ... ve ... tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2.Dairemizin 27.03.2019 tarihli, 2019/1820 E. 2019/2894 K. sayılı ilamında; davacının beyanı alınarak davacının iddiasının somutlaştırılması, 51022012 sicil numaralı işyerine ait 1996/2-3. dönem bordrosunda bildirimi yapılan ,,,,, adlı sigortalının ve ,,,,sicil numaralı işyerine ait 1991/1. dönem bordrosunda bildirimi yapılan ... adlı sigortalının ve ayrıca dava konusu dönemle ilgili şirket ortaklarının bilgi ve görgülerine başvurulması, komşu iş yeri tanıklarının dinlenilmesi, çalışmaya ara verildiği dönemin tespit edilmesi halinde dava tarihine göre hak düşürücü sürenin değerlendirilmesi gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Davanın kısmen kabulüne, davacının, davalılardan ...'a ait işyerinde; 01.01.1986-30.06.1989 arasında, ...'e ait işyerinde; 01.07.1989-31.12.1994 arasında, ... Gıda Ltd. Şti.'ye ait işyerinde; 06.01.1995-31.03.1997 arasında çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin tespit talebinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum ve davalı ... vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili, hak düşürücü sürenin geçtiğini,çalışmanın ispatlanamadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı ... vekili, çalışmanın ispatlanmadığını, yeterli araştırma yapılmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının 10.05.1977-02.04.1999 tarihleri arasında çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 ncü maddesinin 2 nci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin 7, 8, 9 uncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrası ve 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddeleridir.

3. Değerlendirme
İnceleme konusu dosyada; davacı 10.05.1977-02.04.1999 tarihleri arasında çalıştığının tespitini talep etmiş, davanın kısmen kabulüne ilişkin mahkemenin 14.03.2018 tarihli, 2012/19 Esas, 2018/62 Karar sayılı kararı Dairemizin 27.03.2019 tarihli, 2019/1820 Esas, 2019/2894 Karar sayılı kararı ile davacının dava konusu dönem içerisinde ne olarak çalıştığı hangi işi yaptığı ve çalışma şeklinin nasıl olduğu, işyerinde başka çalışan olup olmadığı, varsa kimler olduğu, çalışmaya ara verip vermediğinin sorulması, iddianın somutlaştırılması, bordrolarda çalışması olan ,,,, ve ,,,,,'nun ayrıca dava konusu dönemle ilgili şirket ortaklarının bilgi ve görgülerine başvurulması, komşu iş yeri tanıklarının dinlenilmesi gerektiği belirtilerek bozulmuştur.

09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararında da açıkça vurgulandığı üzere, bir Mahkemenin Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda; Mahkeme yönünden o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine bozma kararında açıklanan hukuki esaslar çerçevesinde hüküm kurmak yükümlülüğü doğar.

Mahkemece bozma ilamına uyulmuş ise de bozma gereği yerine getirilmeden, eksik araştırma ile karar verildiği anlaşılmaktadır.

Somut dosyada; bozma kararında da belirtildiği üzere davacıya hizmet tespiti istediği dönemde kimlerle çalıştığı, çalışmasının nasıl olduğu, çalıştığı dönemdeki komşu iş yerlerinin olup olmadığı sorulmalı, davacının beyanında belirteceği kişilerin tanık olarak ifadeleri alınmalıdır. Davalı iş yerinin bulunduğu mahalde o dönemde faaliyet gösteren ve dosyada tanık olarak dinlenen ...,...,...,'ın anlatımlarında geçen kahvehane, fırın ve kuaför iş yerlerinin iş yeri kayıtları ile bu iş yerlerinin ihtilaf konusu döneme ait dönem bordroları celp edilerek işverenler ve bordro tanıklarının davacının çalışması ile ilgili beyanları alınmalıdır. Ayrıca davalı iş yerinden bildirimi olan ...'ın adresi araştırılarak gerekirse talimatla beyanına başvurulmalı, belirtilen hususlarda ayrıntılı araştırma yapılarak elde edilecek sonca göre karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

Peşin yatırılan temyiz harcın istek halinde ilgiliye iadesine,

07.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.