YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/14096 E.  ,  2024/766 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2018/332 E., 2021/116 K.
KARAR : Kısmen Kabul

Taraflar arasında görülen Tarım Bağ-Kur sigortalılığı ve hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesi tarafından Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı ve davalı SGK Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı asil dava dilekçesinde özetle; 01.01.1986 – 31.01.1989 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun, 15.04.2005 – 15.01.2007 tarihleri arasında davalı ... işyerinde hizmet akdi ile çalıştığının ve 01.09.2008 tarihi itibari ile yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP
Davalı ..., davaya cevap vermemiş, yargılamaya katılmamıştır.

Davalı SGK Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.

III.MAHKEME KARARI
Mahkemenin 17.04.2012 tarih ve 2012/14270 - 2013/20809 E.K. sayılı kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan SGK Başkanlığı vekili tarafından temyiz isteminde bulunması üzerine (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 14.11.2013 tarih ve 2012/14270 - 2013/20809 E.K. sayılı ilamı ile
1-2926 sayılı Kanun'a tabi sigortalılık yönünden; dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının 29.03.1985 tarihinde Kurum kayıtlarına intikal eden işe giriş bildirgesi uyarınca 01.01.1985 tarihinden itibaren res'en Tarım Bağ-Kur sigorta tescilinin yapıldığı ve SSK'lı çalışmaya başladığı 01.02.1989 tarihi itibari ile davacının sigortalılığının iptal edildiği, davacının 20.04.1982-31.12.1985 tarihleri arasında 1479 sayılı Kanun kapsamında zorunlu sigorta kaydının, 25.05.1993-31.10.1994 tarihleri arasında 1479 sayılı Kanun uyarınca isteğe bağlı sigorta kaydının, 07.04.1981-31.12.1985, 07.04.1982-01.02.1987 tarihleri arasında vergi kaydının, 27.10.1982-02.06.2003 tarihleri arasında kooperatif kaydının bulunduğu, başkaca kaydının bulunmadığı, 26.08.2008 tarihinde hizmet birleştirmesi yaparak SSK'dan yaşlılık aylığı bağlanması talebi ile Kuruma başvurduğu ancak Tarım Bağ-Kur sigortalılığı iptal edildiğinden dosyasının işlemden kaldırıldığı anlaşılmakla, Mahkemece, davacının Tarım Bağ-Kur sigortalısı kabul edildiği sürelerde, uzun süreli 1479 sayılı Kanun'a tabi çalışmalarından sonra sigortalılığın ancak bir prim kesintisi veya tescil isteği bulunması halinde başlatılabileceği gözardı edilerek, eksik araştırma ve inceleme ile kurulan hüküm bozulmuştur.

2-Hizmet tespiti yönünden; dosya içindeki kayıt ve belgelerden, davacı hakkında davalı işveren tarafından düzenlenmiş işe giriş bildirgesinin bulunmadığı, davacının davalı işyerinde 2005/4. aydan itibaren geçen bir kısım çalışmalarının Kurum kayıtlarında gözüktüğü, ihtilaf konusu dönemde davalı işyerinin yasa kapsamında olduğu ve dönem bordrolarının mevcut olmasına rağmen, resmi kayıtlara göre nizalı dönemin tamamında çalışmış tanıklar dinlenmeksizin sonuca gidildiği, dinlenen tanık beyanlarının da hüküm kurmaya elverişli olmadığı, yapılacak işin, dava konusu edilen döneme ait dönem bordrolarını getirtip davalı işyerinin kanun kapsamına alındığı tarihi araştırmak, dönem bordrolarında ihtilaflı dönemin tamamında kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurmak, bordrolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmediği takdirde, Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle davalı işyerine komşu işyerlerini tespit edip bu işyerlerinin uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı çalışanları, yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde kanıtladıktan sonra davacının çalışmasının sürekli çalışma olduğu anlaşılırsa sonucuna göre karar vermekten ibaret olduğu belirtilerek hüküm bozulmuştur.
B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 23.10.2017 tarih ve 2014/20 - 2017/518 E.K. sayılı kararı ile Yargıtay bozma ilamına uyularak yapılan yargılama, toplanan deliller, dinlenen tanık beyanları, dosyaya getirtilen bilgi ve belgeler ile bilirkişi raporu hep birlikte değerlendirildiğinde; davanın kabulü ile

Davacının davalı ...'e ait işyerinde, 2005/4 ayında 7 gün, günlük 16,29 TL, 2005/5 ayında 18 gün, günlük 16,29 TL, 2005/6 ayında 18 gün, günlük 16,29 TL, 2005/7 ayında 18 gün, günlük 16,29 TL 2005/8 ayında 18 gün, günlük 16,29 TL, 2005/9 ayında 18 gün, günlük 16,29 TL, 2005/10 ayında 18 gün, günlük 16,29 TL, 2005/11 ayında 18 gün, günlük 16,29 TL, 2005/12 ayında 18 gün, günlük 16,29 TL, 2006/1 ayında 18 gün, günlük 17,70 TL, 2006/2 ayında 18 gün, günlük 17,70 TL, 2006/3 ayında 18 gün, günlük 17,70 TL, 2006/4 ayında 18 gün, günlük 17,70 TL, 2006/5 ayında 18 gün, günlük 17,70 TL, 2006/6 ayında 18 gün, günlük 17,70 TL, 2006/7 ayında 18 gün, günlük 17,70 TL, 2006/8 ayında 18 gün, günlük 17,70 TL , 2006/9 ayında 18 gün, günlük 17,70 TL, 2006/10 ayında 18 gün, günlük 17,70 TL, 2006/11 ayında 18 gün, günlük 17,70 TL, 2006/12 ayında 18 gün, günlük 17,70 TL, 2007/1 ayında 18 gün, günlük 18,75 TL ücretle toplamı 367 gün çalıştığının tespitine,

Davacının Tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak sayılabileceği sürelerin 01.01.1986-30.01.1989 arası 1110 gün olduğunun tespitine,

Davacının başvuru tarihi olan 26.08.2008 tarihinde yaşlılık aylığı koşullarını elde etmiş olduğundan kendisine 01.09.2008 tarihinden itibaren yaşlılık aylığının bağlanması gerektiğinin tespitine, karar verilmiştir.

C. Bozma Kararı
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan SGK Başkanlığı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 07.06.2018 tarih ve 2017/6074 - 2018/5424 E.K. sayılı ilamı ile somut olayda, bozma ilamı doğrultusunda karar verilmediği, bozma sonrası Kurumun cevabı yazısından, davacının Tarım Bağ-Kur sigotalılığı hususunda tescil talebinin bulunmadığı, ürün tesliminden doğan bir kesintiye, Kuruma intikal eden herhangi bir kesintinin bulunmadığının belirtilmiş olmasına ve dinlenen tanıkların bozma ilamında belirtilen nitelikte nizalı dönemin tamamında çalışması olan kişilerden olmamasına göre eksik inceleme ile karar verildiği belirtilerek, yapılacak işin; Daire bozma ilamında belirtilen hususlarda araştırma yapılarak çıkacak sonuca göre karar vermesi gereğine işaret edilerek hüküm bozulmuştur.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 09.04.2021 tarih ve 2018/332 - 2021/116 E.K. sayılı kararı ile Yargıtay bozma ilamına uyularak yapılan yargılama, toplanan deliller, dinlenen tanık beyanları, dosyaya getirtilen bilgi ve belgeler ile bilirkişi raporu hep birlikte değerlendirildiğinde; davanın kısmen kabulü ile

Davacının davalı ...'e ait işyerinde, 2005/4 ayında 7 gün, günlük 16,29 TL,, 2005/5 ayında 18 gün, günlük 16,29 TL, 2005/6 ayında 18 gün, günlük 16,29 TL, 2005/7 ayında 18 gün, günlük 16,29 TL, 2005/8 ayında 18 gün, günlük 16,29 TL, 2005/9 ayında 18 gün, günlük 16,29 TL, 2005/10 ayında 18 gün, günlük 16,29 TL, 2005/11 ayında 18 gün, günlük 16,29 TL, 2005/12 ayında 18 gün, günlük 16,29 TL, 2006/1 ayında 18 gün, günlük 17,70 TL, 2006/2 ayında 18 gün, günlük 17,70 TL, 2006/3 ayında 18 gün, günlük 17,70 TL, 2006/4 ayında 18 gün, günlük 17,70 TL, 2006/5 ayında 18 gün, günlük 17,70 TL, 2006/6 ayında 18 gün, günlük 17,70 TL, 2006/7 ayında 18 gün, günlük 17,70 TL, 2006/8 ayında 18 gün, günlük 17,70 TL, 2006/9 ayında 18 gün, günlük 17,70 TL, 2006/10 ayında 18 gün, günlük 17,70 TL, 2006/11 ayında 18 gün, günlük 17,70 TL, 2006/12 ayında 18 gün, günlük 17,70 TL, 2007/1 ayında 18 gün, günlük 18,75 TL ücretle toplamı 367 gün çalıştığının tespitine,

Davacının Tarım Bağ-Kur sigortalarının geçersizliği ve bu sürelerin sigortalı hizmet olarak sayılması talebinin reddine,

Davacının yaşlılık aylığı talebinin reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı SGK Başkanlığı vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı; Mahkemece Tarım Bağ-Kur sigortalılığının geçersizliğine ve yaşlılık aylığının reddine dair verilen kararın hatalı olduğunu belirterek kararın bu yönüyle bozulmasını istemiştir.

Davalı SGK Başkanlığı vekili; kararın eksik incelemeye dayalı olduğunu, Mahkemece bozma ilamına uyulduğu halde bozma gereklerinin yerine getirilmediğini, davacının, çalışmalarının gerçek ve fiili olduğunu Yargıtay içtihatlarına uygun vasıfta tanık anlatımları ile ispatlayamadığını, kısmi kabul kararı verilmesine rağmen Kurum lehine vekalet ücretine hükmedilmeden ve ayrıca yargılama giderinin de oranlama yapılmadan üzerinde bırakılmasına karar verilmesinin hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, Tarım Bağ-Kur sigortalılığı ve hizmet tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 ncü maddesinin 2 nci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin 7, 8, 9 uncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrası, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 79/10 uncu maddesi, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun geçici 7 nci maddesi delaletiyle mülga 2926 sayılı Kanun'un 2, 3, 6, 9 ve 10 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme
İnceleme konusu eldeki davada, bozma ilamına uyularak davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen karar yerinde ise de davalı ...'in yargılama sırasında 16.01.2021 tarihinde vefat ettiği ve yasal mirasçılarının davaya dahil edilerek yargılamaya devam edildiği halde, gerekçeli karar başlığında mirasçıların isimlerinin yazılmaması isabetsiz olmuştur.
Ne var ki bu konunun düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı sayılı geçici 3 üncü maddesinin yollamasıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 438 inci maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Karar başlığında davalı mirasçıları olarak gösterilmeyen "..., Bingöl İpek, ..., İpek İpek, ..., ..., ..., Ayşe İpek, Kudret İpek, Elif İpek ve Zeynep İpek" isimlerinin karar başlığına eklenmesine ve hükmün bu biçimiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

Peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

06.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.