YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/13819 E.  ,  2024/763 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1918 E., 2023/1763 K.
HÜKÜM/KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 4. İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/242 E., 2023/132 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali ile yaşlılık aylığı bağlanması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı SGK vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı SGK vekili tarafından tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 01.07.1995 - 30.12.2002 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğuna dair ... 1. İş Mahkemesinin 2016/753 Esasına kayden açılan davanın kabulüne karar verildiğini, söz konusu kararın Yargıtay 21.Hukuk Dairesinin 26.12.2019 tarihli ilamı ile onanarak kesinleştiğini, anılan kararda ayrıca davacının 6736 ve 7020 sayılı Kanun kapsamında yapılandırmadan yararlanması gerektiğinin tespitine karar verildiğini, Kurumca mahkeme kararının uygulanmadığını ancak 7143 sayılı Kanuna göre işlem yapılabileceğinin belirtildiğini, davacının 7143 sayılı Kanun'a göre yapılandırmadan faydalandırıldığını ve yapılandırma bedelini 27.05.2020 tarihinde ödediğini, tahsis şartlarını yerine getirdiğinden 01.06.2020 tarihinde tahsis talebinde bulunduğunu, bu kere Kurumca, mahkemenin 7143 sayılı Kanun kapsamında yapılandırmadan yararlanması gerektiğine dair tavzih kararı verilmediği gerekçesi ile yaşlılık aylığı bağlanmadığını ileri sürerek, Kurum işleminin iptali ile tahsis dilekçesinin verildiği 01.06.2020 tarihine göre 4/I-a statüsünde yaşlılık aylığı bağlanmasına karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP
Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; 6736 ve 7020 sayılı Kanunların geçici 63 üncü ve geçici 19 uncu maddeleri kapsamında durdurulan sürelerin ihyasını kapsamadığını, bahsedilen sürelerin geçici 63 üncü madde kapsamında askıya alınan süreler içerisinde bulunduğundan kararın uygulanamadığını ve sigortalıya durumun bildirildiğini, 28.01.2020 tarihli dilekçe ile söz konusu hatanın düzeltilmesi talebinde bulunduğundan bu dilekçeye istinaden işlemin durdurulduğunu, daha sonra 07.02.2020 tarih ve 2016/753 E sayılı müzekkere ile 7143 sayılı Kanundan faydalandırılması durumunda esasta değişiklik olup olmayacağının sorulduğunu, sigortalının 7143 sayılı Kanun kapsamında yapılandırma borcu oluşturulduğunu ve mahkemeye konu hakkında 12.02.2020 tarihinde bilgi verildiğini, sigortalının bu arada sisteme yüklenen borcunu ödediğini ancak sigortalının 7143 sayılı Kanundan yararlandırılıp yararlandırılmayacağı konusunda karar düzeltmesi yapılmadığından talebine işlem yapılamadığını, bu sebeple mahkemenin tavzih kararı vermesinin beklendiğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
Kaldırma kararı sonrası toplanan deliller kapsamında, Karadeniz SGM tarafından gönderilen 26.12.2022 tarihli ile sigortalı davacı ...'ın 30.07.2018 Kuruma kayıt tarihli dilekçesi ile emekliliğine yetecek kadar Tarım Bağ-Kur günleri verilerek 7143 sayılı Kanun kapsamında yapılandırma talebinin mevcut olduğu, sigortalılık süresinin tespitine ilişkin dava devam ettiğinden işlem yapılamadığı ancak dava sona erdiğinde sigortalılık sürelerinin 01.07.1995-30.12.2002 ile 01.06.2004-08.02.2012 şeklinde tespit edildiğini ve sigortalının talebine istinaden işlem yapıldığını, 7143 Kanun kapsamında 32.860,20 TL borcun 27.05.2020 tarihinde sigortalı tarafından ödendiği ve yapılandırmadan faydalandırıldığının kendisine bildirildiğinin belirtildiği, yargılama devam ederken Kurum tarafından 31.01.2022 tarihli işlem ile 01.06.2020 tarihli yaşlılık aylığı tahsis talebine istinaden mülga 506 sayılı Kanun'un Geçici 81 inci maddesi uyarınca 61 yaş 24 yıl 11 ay sigortalılık süresi ve 6724 prim ödeme gün sayısını (sigortalı bilgileri tablosunda davacının prim ödeme gün sayısı 6724'dür) birlikte ikmal eden davacıya 01.07.2020 tarihinden geçerli yaşlılık aylığının bağlandığı, 01.07.2020-24.02.2022 tarihleri arası birikmiş aylıklar toplamı 35.531,86 TL'si ile aylık+ek ödeme tutarı=2.500,00 TL'sinin 25.02.2022 tarihinde davacıya ödenmek üzere bankaya talimat verildiği ve 04.02.2022 tarihli yazı ile davacının bilgilendirildiği hususları birlikte değerlendirildiğinde, davanın kabulü ile tahsis dilekçesinin verildiği 01.06.2020 tarihli tahsis dilekçesine göre davacıya 01.07.2020 tarihi itibariyle yaşlılık aylığı bağlanmasına, aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline, karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
Davalı SGK Vekilinin İstinaf Sebepleri
Davalı SGK vekili istinaf dilekçesinde; Kurum tarafından yapılan işlemlerin yasal mevzuata ve usule uygun olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kaldırma sonrası temin edilen evraklar ile davacının kesinleşen ... 1. İş Mahkemesinin 2016/753 E. sayılı dosyasında tarım bağkur sigortalılığına karar verilen 01.07.1995-30.12.2002 tarihleri arasındaki süreler yönünden 7136 sayılı Kanundan yararlanma talebinde bulunduğu, talebinin süresinde olduğu, Kurumca yargılamanın derdest olmasından bahisle başta yapılandırma yapılmadığı, daha sonra yapılandırma yapıldığı, davacı tarafça ilgili döneme ilişkin tüm borcun ödendiği, yaşlılık aylığı şartları yönünden davacının tahsis talep tarihi itibariyle 506 sayılı Kanun'un geçici 81/B maddesi uyarınca yaşlılık aylığı bağlanması şartlarını taşıdığı, Kurumca dava devam ederken yerel mahkemece verilen karara dayalı olarak davacıya yaşlılık aylığı bağlanmış ise de; davalı vekili tarafından aylık bağlanmasının kaldırılan Yerel Mahkeme kararına dayandığı, Kurumca aylık bağlanma şartlarının oluştuğunun kabul edilmediği açıkça belirtildiğinden davanın konusuz kalmadığı anlaşılmakla, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı SGK Vekilinin Temyiz Sebepleri
Davalı SGK vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyizen bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, aksi Kurum işleminin iptali ile yaşlılık aylığı bağlanmasına ilişkindir.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3.Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

06.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.