YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/13542 E.  ,  2024/896 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1356 E., 2023/2257 K.
KARAR : Kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ : Kuşadası İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/18 E., 2023/5 K.

Taraflar arasındaki Bağ-Kur sigortalılığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı, 01.07.1993 tarihinden itibaren Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili, Kurum kayıtlarının tetkikinde 01.10.2008 tarihinden önce davacıya ait Bağ-Kur işe giriş bildirgesi veya prim ödemesine rastlanılmadığını, davacının süresi içinde Kuruma müracaat etmediğini, geriye dönük tescil işlemi yapılamayacağını belirterek davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; davanın kabulüne, davacı 0874093347 sicil numaralı ...'ın 01.07.1993 tarihi itibari ile Esnaf Bağ-Kur sigortasına kaydı yapılması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili, davacının yasal süre içerisinde Kuruma herhangi bir başvurusunun bulunmadığını, bu nedenle 04.10.2000 tarihinden önceki sürelerin sigortalılık süresi olarak değerlendirilmesinin yasal olarak mümkün olmadığını, Yerel Mahkeme tarafından verilen kararın hatalı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesi istemiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; davacının, vergi kaydının başladığı 01.07.1993 tarihinden itibaren 04.10.2000 tarihine kadar kendi adına bağımsız terzilik faaliyeti nedeniyle sigortalılık niteliğini haiz olduğunun, davacının 01.07.1993 tarihinden itibaren sigortalılığının tespit edilmesi talebinin ilk tescil tarihi olan 04.10.2000 tarihine kadar götürülmesi ve bu şekilde karar verilmesinin dosya kapsamına uygun olacağı, ayrıca davalı Kurumun harçtan muaf olması nedeniyle İlk Derece Mahkemesi tarafından davalı Kurumdan harç alınmasına yer olmadığına dair hüküm kurulmuş olmasına rağmen daha sonraki bentte davacı tarafından yatırılan başvuru harcı ile peşin maktu karar harcının davalı Kurumdan tahsili ile davacıya verilmesine şeklinde hüküm kurulmuş olmasının hükümler arasında çelişki oluşturduğu, davacının yatırdığı harçların karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine karar verilmesi gerekirken davalı Kuruma yüklenilmesinin usul ve yasaya aykırı bulunduğu belirtilerek davalı Kurum vekilinin istinaf talebinin kısmen kabulüne, Kuşadası İş Mahkemesince verilen 11.01.2023 tarih, 2021/18 Esas ve 2023/5 Karar sayılı ilâmının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2 maddesi uyarınca kaldırılmasına, davanın kabulüne, 0874093347 sicil numaralı davacı ...'ın 01.07.1993 - 03.10.2013 (dahil) tarihleri arasında zorunlu Esnaf Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili, istinaf dilekçesi ile birebir aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının 01.07.1993 tarihinden itibaren bağ-kur sigortalılığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2926 sayılı Kanun'un 2,4,5,7,9 ncu maddeleridir.
3. Değerlendirme
İnceleme konusu dosyada; davacı 01.07.1993 tarihinden itibaren Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitini talep etmiş, Mahkemece davacının vergi kaydının başladığı 01.07.1993 tarihinden itibaren 04.10.2000 tarihine kadar kendi adına bağımsız terzilik faaliyeti nedeniyle sigortalılık niteliğini haiz olduğu belirtilerek davacının 01.07.1993-03.10.2013 tarihleri arasında zorunlu Esnaf Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiştir. Davacının 01.07.1993 tarihinde vergi kaydının başlaması ve Kurum tarafından 04.10.2000 tarihinden itibaren zorunlu Bağ-Kur sigortalısı olduğunun kabul edilmesi gözetilerek Mahkemece davacının 01.07.1993-04.10.2000 tarihleri arasında Bağ-Kur sigortalısı olduğunun kabul edilmesi karşısında; anılan dönemde Bağ-Kur sigortalısı olduğu yönünde hüküm kurulması gerekirken davacının 01.07.1993-03.10.2013 tarihleri arasında Bağ-Kur sigortalısı olduğuna karar verilmesi, tarihin maddi hataya dayalı olarak yanlış yazılması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki bu aykırılığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, karar bozulmamalı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/2 nci maddesi gereğince verilen karar, düzeltilerek onanmalıdır.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı Kurumun diğer temyiz itirazlarının reddine,

Davalı Kurumun Bölge Adliye Mahkemesi kararına yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (2) numaralı bendinde yer alan "03.10.2013" ifadesinin silinmesine, yerine "03.10.2000" ibaresinin yazılmasına, hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

07.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.