YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/12351 E.  ,  2024/719 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/477 E., 2023/235 K.
FER'Î MÜDAHİL : Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı vekili Avukat ...
HÜKÜM/KARAR : Ret

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda,Yargıtay 10. Hukuk Dairesince Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 2001199813133 sigorta sicil numarasıyla 01.04.2013-30.05.2014 tarihleri arasında .... Kömür unvanlı davalı işyerinde işçi olarak asgari ücret ile çalıştığını, müvekkilinin bu çalışmalarına ilişkin sigortalılık hizmetlerinin işveren tarafından feri müdahil Kuruma eksik bildirildiğini, müvekkili 01.04.2013 tarihinde işe başladığı halde Kuruma işe girişinin bildirilmediğini ve sigorta primlerinin yatırılmadığını, bu durumun müvekkilinin maddi kayba uğramasına neden olduğu gibi emeklilik işlemlerinin de gecikmesine sebep olduğunu beyanla; müvekkilinin sigortalılık hizmetlerinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
1-Davalıvekili cevap dilekçesinde; dava dilekçesinde davalı olarak müvekkilin işyerinin unvanı olan .... Kömür'ün gösterildiğini, davalının gerçek ya da tüzel kişi olmasının dava şartı olduğunu, bu sebeple dava şartı yokluğundan davanın reddi gerektiğini, müvekkilinin husumet sahibi olduğunun kabul edilmesi ihtimaline karşılık olarak hukuki bir kazaya uğramamak adına süresinde cevap dilekçesi verdiklerini, davacının, müvekkilinin işyerinde çalışmadığını, çalışmasına da imkan olmadığını, zira davacının, müvekkilinin bulunduğu mahallede çok sayıdaki çocuğu ile birlikte ikamet etmekte olduğunu, buna göre davacının bir işyerinde çalışmasının da hayatın olağan akışına uygun olmadığını, davacının çok sayıda çocuk sahibi olup bu çocuklarına bizzat kendisinin bakması karşılığında sosyal yardım almakta olduğunu, çocuklarının bakımı ile kendisi ilgilenmediği takdirde bu sosyal yardımların kesileceğini, davacının bu konuda bilgi sahibi olduğuna dair taahhütname imzalamış olduğunu, davacıya bu müşkül durumundan dolayı tüm mahalleli gibi müvekkillinin de yardım ettiğini, taraflar arasında bu yardım ilişkisinin dışında bir ilişkinin mevcut olmadığını, davacının müvekkiline bu davayı niye yönelttiğine dair bir fikirlerinin bulunmadığını, haksız davanın reddi gerektiğini beyanla; öncelikle, dava şartı yokluğundan, olmadığı takdirde esastan davanın reddini talep etmiştir.

2-Fer'i müdahil SGK vekili cevap dilekçesinde;hizmet akdine tâbi çalışmalar nedeniyle zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti talebi ile açılan davalarda, davanın müvekkili Kuruma resen ihbar edilmesi gerektiğini, usul hükümlerinin tamamlanmış işlemleri etkilememek kaydıyla derhal uygulanırlığı ilkesi gereğince görülmekte olan davada müvekkili Kurumun feri müdahil sıfatını haiz olduğunu, bu doğrultuda müvekkili Kurumun taraf sıfatının düzeltilmesi gerektiğini, Kurum kayıtlarının tetkikinde, davacının iddia konusu tarihler arasında çalıştığını gösterir belgelerin tespit edilemediğini, bu hususa ilişkin olarak Kurum kayıtları esas olup, bunun aksinin aynı değerdeki yazılı belgelerle ispatlanabileceğini beyanla; davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 07.07.2020 tarihli ve 2015/1403 E., 2020/116 K., sayılı kararıyla; davacının davalı işyerinde çalıştığı iddia edilen tarih aralığına ve çalışma süresine ilişkin olarak gerek davacı tanıklarının gerekse de bordro tanıklarının somut bir beyanda bulunmadıkları, davacının yaptığı iddia edilen iş yönünden ise bir kısım tanıkların beyanlarının birbiriyle çeliştiği, belirtilen tespitler karşısında, davacının, sigortalılık hizmetlerinin Kurumca resen tespit edildiği tarih aralıkları dışında, davalı işyerinde çalıştığına ilişkin olarak herhangi bir şüpheye veya tereddüte yer bırakmayacak şekilde tespit yapılamadığından, davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve feri müdahil Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 18.02.2021 tarihli ve 2021/398 E., 2021/468 K., sayılı kararıyla; dosya kapsamı, delil durumu itibariyle, Denizli 4. İş Mahkemesi 2015/140 Esas 2020/116 Karar sayılı kararında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesi bakımından usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre, davacı vekili ve feri müdahil vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Mahkemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine, karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve feri müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin,10.11.2021 tarihli ve 2021/4754 E., 2021/13856 K. sayılı kararıyla; " 1...davanın tüzel kişiliği bulunmayan "..... Kömür”e karşı açıldığının ve yargılama aşamasında davacının çalıştığını iddia ettiği işyeri asıl işverenin ... olduğunun anlaşılması karşısında husumetin ...’ya yöneltilmesi ve taraf teşkili sağlanması ve sonrasında karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

2- İnceleme konusu davada;mahkemece davanın reddine karar verilmiş ise de karar eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır. Öncelikle, 1098893 işyeri sicil nolu işveren dava dışı ... işyerinden 19.10.2015 tarihli Kurum denetmen raporu ile 22.10.2013-10.03.2014 tesciline karar verildiği anlaşılmakla, davalı iş yerinde aynı dönemde bildirimleri yapılan sigortalılar tanık sıfatıyla dinlenilmeli, gerektiğinde aynı çevrede faaliyet yürüten işverenler ve bunların çalıştırdığı kimseler yeniden Kurum ve Kolluk marifetiyle yöntemince belirlenerek bilgi ve görgülerine başvurulmalı, toplanan deliller ışığında, elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

3- Mahkemece davanın reddine karar verilmiş ise de hizmet tespitinin talep ettiği dönem içerisinde kalan ve Kurum Denetmen raporu ile tesciline karar verilen 22.10.2013-10.03.2014 dönemini de kapsayacak şekilde davanın reddine karar verilmesi hatalıdır. " gerekçesi ile İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Bozma kararı sonrasında dinlenen tanıklar, davacıyı tanımadıklarını, davacının davalı işyerinde çalışıp çalışmadığını bilmediklerini beyan etmiştir. Hal böyle olmakla, bozma kararı öncesi ve sonrasında toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde, davacının sigortalılığının tespiti talep edilen dava konusu dönemde davalı işyerinde fiilen çalıştığı hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak şekilde ispat edilememiştir." gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde; eksik inceleme ile karar verildiğini, müvekkilinin 6 aylık hak kaybına uğradığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler, tanıkların beyanlarına göre kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin ilgiliden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

05.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.