YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2022/8493 E.  ,  2024/881 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1041 E., 2022/1047 K.
KARAR : Esastan ret
İnş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili
İLK DERECE MAHKEMESİ : Yalova İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/205 E., 2022/11 K.

Taraflar arasındaki iş kazası nedeniyle sürekli iş göremezliğe giren sigortalının maddi tazminat ile manevi tazminat istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili ile davalılardan ... Motor A.Ş. vekili ile davalı ... Yapı Malz. Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... Motor A.Ş. vekili ile davalı ... Yapı Malz. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne ve duruşmanın düzenlendiği 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hâllerden hiçbirine uymadığından, temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
1.Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkillerinin murisi ....'ın Yalova ili Çiftlikköy ilçesi Çiftlik Mahallesinde ...'in yapımını üstlendiği, Çiftlikköy ... Yalova Evleri ihalesini alan ... Yapı Şirketinin yaptığı inşaatın taşeronu olan .... Mobilya Gıda İnş. İth. İhr. San. Ltd. Şti.'de marangoz olarak 05.02.2013 tarihinde işe başladığını, müvekkilinin 1995 doğumlu olup, reşit olmadığını, marangozluk yaparak anne babasına baktığını, 08.02.2013 tarihinde çalışmakta olduğu inşaattan düşerek hayatını kaybettiğini, sorumlular hakkında Yalova Cumhuriyet Başsavcılığının 2013/996 soruşturma numarası ile soruşturmanın devam ettiğini, olayda alt işveren ....Mobilya Gıda İnş. İth. İhr. San. Ltd. Şti. sorumlusu ....'ın asli derecede kusurlu olduğu, yine işveren ... Yapı Şirketinin de tali kusurlu olduğunu, müteveffa işçi....'ın kusurunun bulunmadığı, bu nedenle davacı baba ... için 20.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı, 50.000,00 TL manevi tazminat 10.000,00 TL maddi tazminat, davacı anne ... için 20.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı, 50.000,00 TL manevi tazminat, davacı ağabey ... için 25.000,00 TL manevi tazminat, davacı abla ........ için 25.000,00 TL manevi tazminat ve davacı abla ... için 25.000,00 TL manevi tazminatın olayın gerçekleştiği 08.02.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmştir.

2.Davacı vekili 22.09.2021 tarihli ıslah dilekçesi ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla maddi tazminat talebini baba ... için 61.295,22 TL, anne ... için 114.032,18 TL olarak ıslah etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı ... A.Ş. vekili, öncelikle müvekkilinin unvanının ... A.Ş. olduğu, davacı tarafa mehil verilerek bu eksikliğin giderilmesini, müvekkilinin arsa sahibi olduğunu, inşaat yapım işini üstlenmediğini, diğer davalı ... Yapı Şirketi ile hiçbir sözleşme veya iş ilişkisinin bulunmadığını, inşaatın sahibinin ... Motor A.Ş olduğunu, ... Yapı'nın anahtar teslim olarak işi yaptığını, müteveffanın çalışmaması gereken bir saatte ve yanında bulunan tek kişi olan babası ...'ın talimatı ile çalışıyor olduğu, olaydaki düşme sebebinin tam olarak bilinmemesinin kusur oranlarında etkili olması, iş güvenliğinin sağlanmış olduğu, müteveffanın akrabalarına çeşitli ödemelerin yapıldığı, bütün haklardan feragat ettiklerine dair davacıların feragatname verdiğini, kötü niyetli açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... Yapı Şirketi vekili, müvekkilli şirkete tebligatın usulsüz yapıldığını, HMK 103 üncü maddesinde sayılan adli tatil süresi içerisinde görülecek işlerden olmadığını, müvekkilinin iş kazasında herhangi bir kusuru ve sorumluluğunun bulunmadığını, davacının binanın balkonunda bulunmayı gerektirir bir iş ifa etmediği, davacının çalışma yapmamasına rağmen balkona çıkarak balkondan düştüğünün aşikar olduğu, haksız ve mesnetsiz açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3.Davalı Laforte Şirketi vekili, olayın çalışma saati dışında ve çalışma mekanı dışında meydana geldiğini, müteveffanın yanında çalışan işçi olmadığını, müteveffanın babası ile birlikte işe geldiğini, kazadan sonra davacılarla bizzat ilgilendiğini, cenaze, barınma ve tüm masrafların müvekkili firması tarafından karşılandığını, bu masraflara karşılık ibraname gereği 50.000,00 TL'lik çek dışında 10.000,00 TL nakit para davacılardan ...'a bizzat verildiği, destekten yoksun kalma ve manevi tazminat karşılığı 50.000,00 TL'lik iki adet çek verildiği, bu çeklerin tahsil edildiği, buna karşılık ibraname alındığı, ibranamenin geçerli olduğu haksız ve hukuka aykırı açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

4.Davalı ... Motor A.Ş vekili, kazanın olduğu inşaatın anahtar teslim olarak diğer davalı ... Yapı'ya verildiğini, Yargıtay içtihatları uyarınca anahtar teslim işlerde iş kazası sebebi ile açılacak olan tazminat davalarında iş sahibinin sorumluluğunun bulunmadığını, müteveffanın diğer davalı Laforte Şirketinin çalışanı olduğu, müvekkili şirket ile hiç bir ilişkisinin arsa sahibi müvekkilinin ise olayların hiçbirinden haberinin olmadığını, müteveffanın babasının işi götürü usulü aldığını ve kendi nam ve hesabına yaptığı bu nedenle müvekkilinin herhangi bir sorumluluğunun doğmadığını, ayrıca davacıların feragatname verdiğini, bu nedenle haksız açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
1.İlk Derece Mahkemesi 27.10.2019 tarih 2013/307 E. 2019/522 K. sayılı kararı ile yapılan yargılama sonunda manevi tazminat yönünden reddine, maddi tazminat talebinin kısmen kabulüne (destekten yoksun kalma tazminatı), davacı ... yönünden talebin reddine, davacı ... yönünden ise kısmen kabulü ile 10.610,41 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 08.02.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan Laforte ve ... Yapı'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, ulaşım ve konaklama masrafları yönünden takdiren 5.000,00 TL'nin kaza tarihi olan 08.02.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan Laforte ve ... Yapı'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, davalı ... Motor yönünden usulüne uygun dava açılmadığından karar verilmesine yer olmadığına, davalı ... yönünden husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmiştir.

2.İlk Derece Mahkemesi kararına karşı davacılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş, Bölge Adliye Mahkemesinin 07.04.2021 tarih 2020/826 E. 2021/855 K. Sayılı kararı ile diğer istinaf nedenleri incelenmeksizin somut olayda karar tarihine en yakın veriler ve asgari ücretteki artışta dikkate alınarak TRH 2010 tablosu ve %5 oranında artırım, %5 oranında iskonto yapılarak maddi zararın hesaplanması gerektiği yönündeki ilkeler dikkate alınarak yeniden aktüerya raporu alınması ve davacı ... yönünden bağlanan ilk PSD'li gelir miktarı güncellenmeden faiz ilave etmeden, ölenin kusuru düşülerek bulunan miktarın hesaplanan maddi tazminattan indirilmesi gerektiği belirtilerek İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak dosya mahkemesine iade edilmiştir.

3.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kaldırma kararı öncesinde verilen mahkeme kararında ... Motor A.Ş. yönünden usule uygun dava açılmadığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş ise de, davanın ilk başta davalı ... A.Ş.'ye karşı açıldığı, davalı ... A.Ş. vekilince sunulan cevap dilekçesinde müvekkili şirketin arsa sahibi olduğunu, inşaat sahibi firmanın ise ... Motor A.Ş. olduğunu belirttiğinin görüldüğü,davacı vekilinin dava dosyasına sunmuş olduğu 09.04.2014 tarihli dilekçe ile davalının isminin düzeltildiği, dava dilekçesinin de ... Motor A.Ş.'ye tebliğinin talep edildiği anlaşıldığı, 6100 sayılı Kanun'un 124 üncü maddesi uyarınca taraf değişikliği talebinin maddi hatadan kaynaklanması veya dürüstlük kuralına aykırı olmaması durumunda karşı tarafın rızası aranmaksızın kabul edilebileceğinin düzenlendiği, buna göre kazanın gerçekleştiği mahalde hem ... A.Ş.'nin, hem de ... Motor A.Ş.'nin söz hakkı olduğu ... A.Ş. vekili tarafından sunulan dilekçeden de anlaşıldığı ve yargılama boyunca ... A.Ş. ve ... Motor A.Ş. vekillerinin aynı dilekçede beyan ve itirazlarda bulunarak davayı takip ettikleri belirtilerek davacının talebinin maddi hatadan kaynaklandığı ve dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebi kabul edilerek ... Motor A.Ş. davalı konuma getirildiği, meydana gelen kaza dolayısıyla Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından tahkikat yapıldığı ve inceleme raporu oluşturulduğu anlaşılmakla, düzenlenen 09.10.2014 tarihli rapora göre; olayın bir iş kazası olduğu ve davalı Laforte'nin %50, ... Yapı firmasının %30, ... Motor A.Ş.'nin %10 ve müteveffa işçinin ise %10 oranında kusurlu olduğu tespitinin yapıldığı, Mahkemece aldırılan 02.12.2018 tarihli kusur raporunda ise kazanın meydana gelmesinde müteveffa işçinin %10, dava dışı ... Motor A.Ş.'nin %10, davalı ... Yapı nın %30, diğer davalı alt işveren konumunda olan Laforte firmasının ise müteveffanın asıl işvereni olması sebebiyle %50 oranında kusurlu olduğu kanaatine varıldığı, Mahkemece bu kusur oranlarının kabul edilerek hesap raporu alındığı,hem davacı tarafça hem de davalılarca dosyaya sunulan "ibraname-feragatname" başlıklı belge içeriği incelendiğinde meydana gelen kaza dolayısıyla maddi manevi tüm tazminatların ödendiği ve herhangi bir hak ve alacaklarının kalmadığına dair beyanı ile evrakın tüm davacılar tarafından imzalandığı, belge içeriğinde ne kadar ödeme yapıldığı belirtilmemekle birlikte gerek dava dilekçesinde belirtildiği üzere gerekse davalılarca da beyan edildiği üzere davacılara iş bu ibraname karşılığında 25.000,00 TL bedelli iki adet çek verildiği, çeklerden birinin dava açılmadan tahsil edildiği, diğer çekin de yine getirtilen banka kayıtlarına göre tahsil edilmiş olduğu, dolayısıyla davacılarca toplamda 50.000,00 TL nin davalılardan alınmış olduğunun kesinleştiği, kaldırma kararı doğrultusunda aktüerya raporu aldırıldığı, davacılar vekilince her ne kadar mahkemenin ilk kararında dosyada bulunan ibraname karşılığında ödenen 50.000,00 TL'nin 25.000,00 TL'sinin maddi tazminat, 25.000,00 TL'sinin ise manevi tazminata karşılık geldiği yönünde bir kabul ile hüküm kurulmasına itiraz edilerek istinaf kanun yoluna başvurulmuş ise de, kaldırma kararı sonrasında aldırılan hesap raporunda aynı kabulle hesaplama yapılmasına karşın rapora karşı itiraz sunmadığı ve bu durumun artık davalılar lehine kazanılmış hak oluşturduğu, bu sebeple dosyaya sunulan ibraname karşılığı ödenen 50.000,00 TL'nin 25.000,00 TL'sinin maddi tazminat, 25.000,00 TL'sinin ise manevi tazminat olduğunun kabul edildiği, öte yandan davacılar vekilinin 10.000,00 TL maddi tazminat talebinde bulunduğu, bu maddi tazminat talebinin dava dilekçesinde davacıların ...'da ikamet ettikleri, cenaze dolayısıyla minibüs kiralayarak Yalova'ya geldiklerini, iki gün kadar Yalova'da konakladıklarını ve akabinde cenaze ile birlikte ...' ya döndüklerini dolayısıyla yapmış oldukları konaklama, ulaşım ve defin masraflarına ilişkin olduğunun anlaşıldığı, davacılara bu masraflarını belgelendirmeleri için süre verilmiş ise de herhangi bir belgelendirmenin yapılmadığı ancak bu yönde dosyaya beyan dilekçesi sunularak cenaze dolayısıyla apar -topar yola çıktıklarını dolayısıyla bu halde herhangi bir fatura almadıklarını beyan ettikleri, kaldırma öncesi ilk kararda bu tazminat kalemi bakımından takdiren 5.000,00 TL tazminata hükmedildiği bu tazminatın davalılar ... Yapı ile Laforte'den müştereken ve müteselsilen tahsili yönünde karar verildiği ancak bu karar ... Yapı ve Laforte Şirketleri tarafından istinaf edilmediğinden davacı lehine kazanılmış hak oluştuğu, ancak ilk kararda aleyhine tahsil hükmü kurulmayan ve dolayısıyla davacı lehine kazanılmış hak oluşturmayan davalı ... Motor AŞ yönünden cenaze masrafları hususunda araştırma yapıldığı ve Yalova Belediyesi Mezarlık Müdürlüğü'nün yazı cevabında 2013 yılında cenaze giderinin 525,00 TL olduğunun anlaşıldığı, buna göre kazanılmış haklar gözetilerek bu alacak kalemi bakımından davalılar ... Yapı ve Laforte yönünden 5.000,00 TL maddi tazminata karar verilmiş ise de, davalı ... Motor A.Ş.'nin sorumluluğunun 525,00 TL ile sınırlı tutulduğu gerekçesiyle,

1.Davacı ... yönünden destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin davanın kabulü ile 114.032,18 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihi olan 08.02.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

2.Davacı ... yönünden destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin davanın kabulü ile 61.295,22 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihi olan 08.02.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

3.Maddi tazminat talebinin (cenaze, ulaşım, konaklama giderlerine ilişkin) kısmen kabul, kısmen reddi ile 5.000,00 TL tazminatın (davalılardan ... Motor Aş'nin sorumluğunun 525,00 TL ile sınırlı olması kaydıyla) kaza tarihi olan 08/02/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

4.Davacıların manevi tazminata ilişkin davalarının reddine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili, davalı ... Motor A.Ş. ile davalı ... Yapı Ltd. Şti. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1.Davacılar vekili istinaf dilekçesinde, Mahkemece manevi tazminat taleplerinin reddine dair verilen kararın hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... Motor A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde, kazanın olduğu inşaat yapımının davalı şirket tarafından diğer davalı şirket olan ... Yapı Ltd. Şti.'ye anahtar teslimi olarak verildiğini, bu nedenle tazminat alacaklarından sorumlu olmadıklarını ileri sürerek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

3.Davalı ... Yapı Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde,ceza dosyasının bekletici mesele yapılması gerektiği, kusur bilirkişi raporuna itirazlarının değerlendirilmeden hüküm tesis edildiğini,tüm hesaplamalara itiraz ettiklerini, tazminat alacaklarından sorumlu olmadıklarını ileri sürerek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacılar vekili ile davalılar ... Motor A.Ş. ile davalı ... Yapı Ltd.Şti. vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Motor A.Ş. ile davalı ... Yapı Ltd. Şti. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı ... Motor A.Ş. ile davalı ... Yapı Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçe içeriğini tekrarla kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, iş kazası nedeniyle sürekli iş göremez durumuna giren sigortalının maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 417 inci maddesi,, 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi, 4857 sayılı İş Kanunun 77 nci maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler, temyiz edilen hususların kapsam ve nedenlerine göre kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz karar harcının temyiz eden ilgililerden alınmasına;

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

07.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.