YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2022/2377 E.  ,  2023/4633 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2021/503 E., 2021/551 K.
KARAR : Ret

Taraflar arasında mahkemece görülen sigortalının iş kazasında vefatı nedeniyle hak sahiplerinin maddi ve manevi tazminat istemi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizce verilen kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacılar vekili 25.05.2011 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacıların miras bırakanı olay tarihinde davalı iş veren Migros Ticaret AŞ'ne ait ait Sarıkamış ilçesi Şok Market işletmesinde müdür olarak çalışmakta iken, 12.02.2011 tarihinde Erzurum'a şirket market müdürlerinin toplantısına giderken yolda geçirdiği trafik kazasında vefat ettiğini, meydana gelen kazanın iş kazası olduğunu, davalı iş verenin işçileri hakkında iş güvenliği için Allianz Hayat ve Emeklilik AŞ. den sigorta yaptırdığını, müvekkileri tarafından yapılan başvuru neticesinde sadece 20.000,00 TL ödeme yapıldığını, ancak müvekkillerinin maddi ve manevi zararlarının tam manasıyla karşılanmadığını, mütevefanın maaşının, maaş, prim ve yol parası ile ortalama 1,350,00-1.400,00 TL arasında değiştiğini, müvekkillerinin yönetici vasfında ve üniversite öğrencisi olup çocuklarının ölümü ile derin üzüntü yaşadıklarını, maddi tazminat yönünden fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ... için 500,00 TL maddi, 25.000,00 TL manevi, ... için 500,00 TL maddi, 20.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, (Allianz Hayat ve Emeklilik AŞ den manevi tazminat taleplerinin olmadığını), hüküm altına alınacak tazminat miktarına kazanın meydana geldiği 12.02.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiş, yargılamanın devamında 17.07.2014 tarihli ıslah dilekçesiyle maddi tazminat istemini davacı anne Ayten yönünden 43.832,97 TL'ye artırmış bozmadan sonra 15.10.2019 tarihli talep artırım dilekçesiyle maddi tazminat istemlerini anne Ayten yönünden 55.059,66 TL'ye baba Adnan için 35.816,35 TL'ye artırmıştır.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı ... AŞ vekili 29.07.2011 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; meydana gelen kazanın iş kazası olmadığını, mütevefanın yakınlarına her türlü maddi ve manevi desteğin verildiğini, 251,98 TL gıda yardımı yapıldığını, mütevefanın işçi alacaklarından kaynaklı 4.078,18 TL ödeme yapıldığını, müvekkili şirket nezdinde çalışan her personel için ferdi kaza sigortası yaptırıldığını, davacılara sigorta kapsamında police teminatı olan 20.000,00 TL nin veraset ilamındaki paylara göre 30.03.2011 tarihinde ödendiğini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. BOZMA ÖNCESİ VE BOZMA KARARLARI
1.Mahkemenin 17.07.2014 tarih ve 2011/136 Esas, 2014/347 Karar sayılı ilk kararında özetle;Davanın kısmen kabul kısmen reddi ile; davacı ...'ın uğramış olduğu 43.832,97-TL maddi tazminatın 12.02.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine, davacı ... için maddi tazminat yönünden davanın reddine, davacı ...'ın uğramış olduğu 25.000,00-TL manevi tazminatın 12.02.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan Migros Ticaret A.Ş. den tahsili ile davacı ...'a verilmesine, davacı ...'ın uğramış olduğu 20.000,00-TL manevi tazminatın 12.02.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan Migros Ticaret A.Ş. den tahsili ile davacı ...'a verilmesine karar verilmiştir.

2.Kararın davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine (Kapatılan) 21.Hukuk Dairesinin 25.09.2017 tarih ve 2016/3322 Esas - 2017/6700 Karar sayılı ilamında özetle; davalıların sair temyiz itirazları incelenmeden, davaya 'İş Mahkemesi Sıfatıyla' bakılmamış olması ve iş kazasına dayalı tazminat davalarında uyulması gereken prosedürlere uyularak ve özellikle davacı anne ve babaya SGK tarafından iş kazası sigorta kolundan gelir bağlanıp bağlanmadığı araştırılmadan karar verilmesi usul ve Kanun'a aykırı bulunmuştur.

3. Mahkemenin 21.11.2019 tarih ve 2018/151 Esas, 2019/415 Karar sayılı ikinci kararında özetle; davanın kısmen kabulü kısmen reddi ile, Allianz Hayat ve Emeklilik AŞ. yönünden davanın reddine, 25.000,00-TL maddi tazminatın 12.02.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...Ş.'den alınarak davacı ...'a verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, 20.000,00-TL maddi tazminatın 12.02.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...Ş.'den alınarak davacı ...'a verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, 25.000,00-TL manevi tazminatın 12.02.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...Ş.'den alınarak davacı ...'a verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, 20.000,00-TL manevi tazminatın 12.02.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...Ş.'den alınarak davacı ...'a verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

4. Kararın davalı ...Ş. tarafından temyiz edilmesi üzerine, sair temyiz itirazları reddolarak; eldeki davada, davacıların desteği sigortalı Devrim Yıldız’ın davalı şirkete bağlı mağaza zincirinin Sarıkamış şubesinde market müdürü olarak çalışmaktayken 12.02.2011 tarihinde, Erzurum merkezde düzenlenecek bölge mağazaları koordinasyon toplantısına katılmak üzere, diğer market müdürleri ile anlaşıp, dava harici ... sevk ve idaresindeki ...’a ait araçta yolcu olarak bulunduğu sırada, şoförün kavşağa uygun olmayan hızda girmesi ve ani fren tedbirine başvurması neticesinde aracın kontrolden çıkması neticesinde meydana gelen kazada vefat ettiği, dosya kapsamında alınan kusur raporlarında da işveren Migros Ticaret A.Ş.’ne kusur verilmemişken, sigortalıya %10, araç sahibi ...’a %40, şoför ...’a ise %50 oranında kusur verildiği, olay tarihinde yürürlükte bulunan 4857 sayılı Kanun'un 77 ve 818 sayılı Borçlar Kanun'un 332 nci maddeleri ile Yargıtay İçtihatlarında da belirtildiği üzere işverenin sorumluluğu “objektifleştirilmiş kusur sorumluluğu” ilkesinde dayanmakta olduğu, somut olayda işverenin kusursuz sorumlu olmasını gerektirici bir sebebin bulunmadığı gibi iş kazasının dava harici üçüncü kişilerin müşterek kusurlu eylemleri ile gerçekleştiği ve işveren Migros Ticaret A.Ş.’nin olayda kusurunun bulunmadığı anlaşılmakla, iş bu davalı yönünden de davanın reddine karar verilmesi gerekirken tazminattan sorumluluğuna hükmedilmesinin hatalı olduğuna işaretle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

IV. BOZMA SONRASI YARGILAMA SÜRECİ VE KARAR
Bozma kararına uyan Mahkemece yukarıda tarih ve sayısı belirtilen son kararda özetle; davalılardan Allianz Hayat ve Emeklilik A.Ş. yönünden davanın reddine ilişkin verilen karar Yargıtayca onanmış olup diğer davalı ...Ş. yönünden verilen karar işverenin kusursuz sorumluluğunu doğuran bir neden olmaması ve Mahkememizin 2018/151 Esas sayılı dosyasında aldırılan 15.01.2013 tarihli rapora göre de Migros Ticaret A.Ş. kusursuz olduğu anlaşılmakla her iki davalı yönünden de davanın reddine dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1. Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; bozmadan sonra kusur raporu alınmadan karar verilmesinin hatalı olduğunu, davalı işveren şirket tanık beyanlarından da anlaşılacağı üzere Erzurum ilinde toplantıya gitmeleri talimatı verdiğini, müdürlerin toplantıya gitmeleri için bir araç da temin edilmediğini, iş sağlığı ve güvenliği kapsamında işverenin uygun araç ve gereç temin etme yükümlülüğü olduğunu, davalı işverenin tehlike ve adam çalıştıran olarak kusursuz sorumluluğu var olduğunu bu nedenle sorumlu tutulması gerektiğini beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, iş kazasında vefat eden sigortalının hak sahiplerinin maddi ve manevi tazminata hak kazanıp kazanamadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı HMK Geçici 3/2 maddesi delaletiyle uygulama imkanı bulan 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 1086 sayılı HUMK’nun 427 ilâ 444 üncü maddeleri, 818 sayılı Borçlar Kanun'un 41, 42 ,43, 44, 45, 47 ve 55 inci maddeleri, 4857 sayılı İş Kanun'un 77 nci maddesi ile 2918 sayılı Kanun'un 85 inci maddesidir.

3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı özellikle araç şoförünün işveren tarafından görevlendirilmediği gibi, aracın davalı şirket adına işletilmekte olduğunun da ispat edilmemiş olmasına göre davalı ... AŞ'nin adam çalıştıran ve araç işleten sıfatıyla da sorumlu tutulmasının mümkün olamayacak olmasına göre; davacılar vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle
1.Davacılar vekillinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve Kanun'a uygun olan kararın ONANMASINA,

2. Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,3. Dosyanın kararı verene Mahkemeye gönderilmesine,

02.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.