YARGITAY 1. HUKUK DAİRESİ

1. Hukuk Dairesi         2022/6221 E.  ,  2024/751 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/367 E., 2022/750 K.
HÜKÜM/KARAR : Ret / Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/320 E., 2021/282 K.

Taraflar arasındaki kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre,temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı ... vekili dava dilekçesinde özetle; ... İli,... Mevkii'nde bulunan tarla vasıflı 28 cilt 60 sahife 66 sıra nolu taşınmazın 22.05.1945 tarihinde 1/2 hisse ile Hazine adına tescil edildiğini, 22.10.1954 tarihli tapu senedi ile 53 cilt,88 sahife, 71 sıra nolu ... oğlu ...'ın taşınmazın 1/4 hissesinin yarısının, 06.05.1944 tarihli tapu senedi ile 26 cilt, 43 sahife, 10 sıra nolu ...oğlu ...'ün taşınmazın 1/4 hissesinin yarısının satış yoluyla maliki olduklarını, daha sonra davaya konu taşınmazın satımı için ihale düzenlendiğini ancak taşınmazın satılamadığını, ... Köyünde yapılan tesis kadastro çalışmaları sonucunda Hazine'nin 1/4 oranında hissedar olduğu 28 cilt 60 sahife 66 sıra nolu taşınmazın, tespit ve sınırlandırması yapılan ve tapuya tescil edilen ...'e ait 191 ada, 6 numaralı parsel ve 192 ada 20 numaralı parsel, ...'a ait 191 ada 19 numaralı parsel ve 192 ada 32 numaralı parsel, ...'a ait 191 ada 20 numaralı parsel ve 192 ada 31 numaralı parsel, ...'a ait 191 ada 21 numaralı parsel, ...'a ait 191 ada 22 numaralı parsel ve 192 ada 27 numaralı parsel, ...'a ait 191 ada 23 numaralı parsel ve 192 ada 26 numaralı parsel, ...'a ait 191 ada 24 numaralı parsel ve 192 ada 25 numaralı parsel, ...'a ait 192 ada 28 numaralı parseller içerisinde kalarak onların adına tapuda tescil edildiğini, 22.05.1945 tarihli tapu senedi ile tarla vasıflı taşınmazın 1/4'lük kısmın Ermeniler'den metruk olması nedeniyle Hazine adına tescil edildiğini, ancak daha sonra bahse konu taşınmazın davalılara ait parseller içerisinde kalarak onların adına tapuda tescil edildiğini belirterek davanın kabulü ile davaya konu ... İli, Ulubey İlçesi, ... Köyü'nde bulunan 191 ada, 6, 19, 20, 21, 22, 23, 24 ile 192 ada 20, 25, 26, 27, 28, 31, 32 parsel numaralı taşınmazların davalılar adına olan tapu kayıtlarının Hazinenin hissesi oranında tapusunun iptali ile Hazine adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalılar cevap dilekçesi sunmamış, duruşmada alınan beyanlarında taşınmazların içerisinde Hazinenin bir kısım hissesinin bulunduğunu, hangi parsellerin içerisinde kaldığını bilmediklerini, bu hususun keşifte ortaya çıkacağını beyan etmişlerdir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
1.İlk Derece Mahkemesinin 13.11.2018 tarihli 2013/131 Esas 2018/678 kararıyla; tapunun 66 sıra numarasında Maliye Hazinesi adına 1/4 hisse oranında tedavül gördüğü, ancak eski tapu kayıtlarının tesis kadastrosunda uygulanmadığı, tedavülleri ile birlikte revizyon görmediği, davacının dava konusu taşınmazlarda 1/4 hissesinin bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, ... İli ... İlçesi ... Mahallesi 191 ada, 6 , 19, 20, 21, 22, 23, 24 ile 192 ada, 20, 25, 26, 27, 28, 31 ve 32 parsel sayılı taşınmazlardaki davalılar adına olan tapu kayıtlarının 1/4 hisse oranında iptali ile davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; karara karşı davalı ... istinaf yoluna başvurmuştur.

2.Bölge Adliye Mahkemesinin 06.07.2020 tarihli kararıyla; "davacı ... vekilinden taşınmazların bulunduğu yere ilişkin idari tahkikat yaptırılıp yaptırılmadığı, bu hususta düzenlenmiş bir tutanak bulunup bulunmadığı, tapunun Hazineye intikali sırasında haritaya bağlanıp bağlanmadığı hususları ve varsa bu belgelerin hangi kurumlarda bulunduğu sorulmalı, ilgili kurumlardan bu belgeler getirtilmeli, taşınmazlar başında kök tapunun tarihi nazara alınarak olabilecek en yaşlı, tarafsız, taşınmazları iyi bilen kişiler arasından seçilecek en az üç yerel bilirkişi, idari tahkikat tutanağı varsa bu tutanakta beyanına başvurulan tutanak mümzileri, taraf tanıkları ve fen bilirkişi katılımı ile istinafa konu 191 ada 6 ve 192 ada 20 parsellerde yeniden keşif yapılmasına değinilerek 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince hükmün kaldırılmasına karar verilmiştir.

3.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile devir edilen ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2013/131-2018/678 sayılı kararına konu ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi 191 ada 19, 20, 21, 22, 23, 24 ile 192 ada, 25, 26, 27, 28, 31 ve 32 parsel sayılı taşınmazlar yönünden verilen kararın tapu maliki davalılar tarafından istinaf edilmemesi sebebi ile kesinleştiği anlaşıldığından iş bu taşınmazlar yönünden yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmiş, istinaf yasa yoluna başvuran davalı ...'e ait 191 ada 16 parsel ve 192 ada 20 parsel sayılı taşınmazlar yönünden istinaf ilamı sonrası yapılan keşif, dinlenen mahalli bilirkişi beyanları, toplanan deliller, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davalı ...'ün taşınmazlarının davacı ...'nin dayandığı ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Deresi Mevkii'nde bulunan şarken; dere, şimalen ve garben; kulukoğlu; cenuben ... ağa tarlası olarak belirtilen tarla vasıflı tapunun 28 cilt, 60 sahife, 66 sıra numaralı 22.05.1945 tarihli tapu kaydının sınırları içerisinde kaldığı dosya kapsamı itibari ile ispatlanamadığından dava konusu ... İli, Ulubey İlçesi, ... Mahallesi 191 ada 6 parsel ve 192 ada 20 parsel sayılı taşınmazlar yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; 09.04.2013 tarihli dava dilekçesinde belirtilen 22.05.1945 tarihli tapu senedi ile sınırları şarkan dere, şimalen garben ..., Cunuben ... Ağa tarlaları olarak belirlenen tarla vasıflı taşınmazın 1/4 'lük kısmının Ermenilerden metruk olması nedeni ile Hazine adına tescil edildiğini, ancak daha sonradan yapılan kadastro çalışmaları sonucunda uygulama görmeyen bahse konu taşınmazın davalılara ait parseller içerisinde kalarak onların adına tapuda tescil edildiğini, davalılara ait taşınmazların Hazine'ye ait taşınmazla aynı sınırları gösterdiğini, bundan dolayı da Hazine'nin hissedarlığının söz konusu olduğunu, hüküm kurmaya elverişli olmayan ve eksik ve hatalarla dolu bilirkişi raporunun esas alınarak karar verildiğini, lehine vekalet ücretine hükmedilmediğini öne sürerek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; incelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye, çekişmeli taşınmazların davacının dayandığı tapu kaydı kapsamında kaldığının ve çekişmeli 191 ada 6 ve 192 ada 20 parsel sayılı taşınmazların mütegaip Ermeni şahıslardan kaldığının Mahkemece yapılan keşiflerdeki tapu uygulaması, mahalli bilirkişi ve tanık beyanları ile ispatlanamamasına göre istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle, taşınmazın ermenilerden metruken yerlerden olduğunu zilyetlikle kazanılmasının mümkün olmadığını, davalıların Hazinenin olduğu taşınmaza ecrimisil ödediklerine ilişkin ikrarları bulunduğunu, bilirkişilerin dayanak tapu kayıtlarını usulüne uygun uygulayamadıklarını, kesinleşen bölüm yönünden lehine yargılama giderine hükmedildiği halde vekalet ücretine hükmedilmediğini öne sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1.3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14 üncü ve 20 inci maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyize konu ... İli, ... ada, 6 ve 192 ada 20 parsel sayılı taşınmazlar kadastro sırasında tarla vasfı ile senetsizden davalı ... adına tespit olunmuş, itiraz edilmemesi üzerine tespit 15.05.2009 tarihinde kesinleşmiştir.

3 Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı ... vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun değişik 13 üncü maddesinin “j” bendi gereğince Hazineden harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

05.02.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.