Davalı, tebligatların usulüne uygun olduğunu savunmuş, mahkemece davacının yargılamanın yenilenmesine konu davada verilen kararın aynı gerekçelerle temyiz edildiği ve temyiz incelemesinden geçerek onandığı, bu nedenle yargılamanın yenilenmesi koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hükmü davacı temyiz etmiştir. Dava, HUMK.nun 445/7. maddesi gereğince yargılamanın yenilenmesi isteğine ilişkindir. Bilindiği gibi yargılamanın yenilenmesi talebi bir davadır ve üç aşamalı olarak incelenir. Birinci aşamada yargılamanın iadesi isteminin usulünce yapılıp yapılmadığı araştırılır. İkinci aşamada mahkeme esasa girerek yargılamanın iadesi sebeplerinin doğru olup olmadığını araştırır. İade sebeplerinin doğru olduğu saptandığında da eğer bu sebepler HUMK.nun 445/1-7. maddesinde sayılan nedenlerden ise iadeye konu davadaki hüküm iptal edilerek yeniden yapılacak yargılama sonucuna göre esas hakkında bir karar vermek gerekir(HUMK. m.450)....
Davalı-karşı davacı tarafından onanmasına karar verilen iştirak nafakası yönünden de karar düzeltme talebinde bulunulduğundan, iştirak nafakasının yargılamanın yenilenmesi yoluyla kaldırılması talep edildiğine göre yargılamanın yenilenmesi davası sonucunda verilecek hüküm iştirak nafakası üzerinde de etkili olacaktır. Öyleyse iştirak nafakası talebinin yargılamanın yenilenmesi davası sonuçlanana kadar bekletici sorun yapılması, davanın sonuçlanmasına kadar yargılamanın bekletilmesi ve hasıl olacak neticesine göre hüküm kurulması gerekir....
Yargılamanın yenilenmesi HMK 374 vd maddelerinde düzenlenmiştir. Madde 374- Yargılamanın iadesi, kesin olarak verilen veya kesinleşmiş olan hükümlere karşı istenebileceğinin düzenlediği, mahkememizin 2018/436 E. 2023/250 K sayılı ilamının 08/09/2023 tarihinde kesinleştiğinden yargılamanın yenilenmesi talebi esas yönünden değerlendirilmiştir....
"İçtihat Metni" İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi Taraflar arasındaki yargılamanın yenilenmesi davasında yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince yargılamanın yenilenmesi talebinin kabulüne, İstanbul 25. Asliye Hukuk Mahkemesinin 14.02.2019 tarihli ve 2016/473 Esas, 2019/54 Karar sayılı kararının iptaline karar verilmiştir. Kararın aleyhine yargılamanın yenilenmesi talep edilen asıl dosya davacısı karşı taraf vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle yargılamanın iadesi talebinin kabulüne karar verilmiştir....
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Öğretide "dava" olarak nitelendirilen ve mevzuat gereği esas kararı vermiş olan Mahkemece karara bağlanması gereken yargılamanın yenilenmesi (iadesi) talebine ilişkin davanın üç safhada incelenmesi esas olup Mahkeme, ilk önce yargılamanın yenilenmesi davasının mesmu (dinlenmeye değer, esasa girmek için yeterli) olup olmadığını re’sen araştırır, genel dava şartları veya yargılamanın yenilenmesi davası şartlarından birinin mevcut olmadığı kanısına varılırsa, yargılamanın yenilenmesi davası esasa girmeden mesmu olmadığından reddedilir, birinci aşamada yargılamanın yenilenmesi davasının mesmu olduğu kanısına varılırsa, esasa girilerek, ileri sürülen yargılamanın yenilenmesi sebebinin doğru (vârit) olup olmadığı araştılır, bu araştırma sonucunda, ileri sürülen yargılamanın yenilenmesi sebebinin doğru olmadığı kanısına varılırsa, yargılamanın yenilenmesi davası reddedilir, ileri sürülen yargılamanın yenilenmesi sebebinin doğru olduğu kanısına varılırsa yargılamanın...
(X) KARŞI OY : 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Kararlara Karşı Başvuru Yolları" başlıklı Üçüncü Bölümünde yer alan "Yargılamanın yenilenmesi" başlıklı 53. maddenin birinci fıkrasında; "Danıştay ile bölge idare, idare ve vergi mahkemelerinden verilen kararlar hakkında, aşağıda yazılı sebepler dolayısıyla yargılamanın yenilenmesi istenebilir." kuralına yer verilmiş, "Yargılamanın yenilenmesi usulü" başlıklı 55. maddenin ikinci fıkrasında, "Karşı tarafın savunması alındıktan sonra istekler incelenir ve kanunda yazılı sebepler varsa davaya yeniden bakılarak karar verilir." kuralı, üçüncü fıkrasında da," Yargılamanın yenilenmesi (…) istemleri, kanunda yazılı sebeplere dayanmıyor ise, istemin reddine karar verilir." kuralı yer almaktadır....
İstem yazısında; “5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun; 317. maddesinde yer alan "(1) Kanun yollarına başvurma hakkındaki genel hükümler, yargılamanın yenilenmesi istemi hakkında da uygulanır.(2) Yargılamanın yenilenmesi istemi, bunun yasal nedenleri ile dayandığı delilleri içerir.", 318. maddesinde yer alan "(1) Yargılamanın yenilenmesi istemi, hükmü veren mahkemeye sunulur....
Mahkemece, yargılamanın yenilenmesi isteminin reddine karar verilmiştir. Davacı vekili, temyiz kanun yoluna başvurmuştur. Yargılamanın yenilenmesi, yargılama hataları ve noksanlarından dolayı, maddi anlamda kesin hükmün bertaraf edilmesini ve daha önce kesin hükme bağlanmış olan bir dava hakkında yeniden yargılama ve inceleme yapılmasını sağlayan olağanüstü bir kanun yoludur. Gerek Yargıtay kararlarında gerekse doktrinde yargılamanın yenilenmesi daha çok yeni bir dava olarak kabul edilmektedir. Yargılamanın yenilenmesi sonucu verilen karar eski hükmü kaldırdığından geçmişe etkili yenilik doğuran bir karardır. Kural olarak yargılamanın yenilenmesine kararın tarafları başvurabilir. Yargılamanın yenilenmesi olağanüstü bir kanun yolu olsa da, bir üst yargı organından değil aynı mahkemeden talep edilmektedir....
Asliye Ceza Mahkemesinin 18/03/2014 tarihli ve 2013/721 esas, 2014/160 sayılı kararının kesinleşmesini müteakip, sanık tarafından yapılan yargılamanın yenilenmesi talebinin hükmü veren mahkeme Hâkiminin yargılamanın yenilenmesi talebinin bir başka hâkim tarafından değerlendirmesi için 23/11/2016 tarihli merci tayini talebine karşın yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine ilişkin mercii Ankara 14....
MUHALEFET ŞERHİ Kanun koyucu 5271 sayılı CMK md 23/3'de "Yargılamanın yenilenmesi HALİNDE önceki yargılamada görev yapan hakim aynı işte görev alamaz." şeklinde belirtmek suretiyle, yargılamanın yenilenmesi sürecini "Yargılamanın yenilenmesi istemi ve yargılamanın yenilenmesinin kabulü halinde " Yargılamanın yenilenmesi süreci " olarak ikiye ayırmıştır. Yargılamanın yenilenmesi istemine bakmakla ilgili "Önceki yargılamada görev yapan Hakim " açısından bir yasak getirmemiş; Ancak CMK madde 23/3 ile " Yargılamanın yenilenmesi halinde önceki yargılamada görev yapan hakim aynı işte görev alamaz" demek suretiyle, yargılamanın yenilenmesinin kabulünden sonraki aşamada, önceki yargılamada görev yapan Hakimin artık görev alamayacağını açıkça hükme bağlamış ve artık bakmasını yasaklamıştır. Nitekim CMK 318/1'de " Yargılamanın yenilenmesi, hükmü veren mahkemeye sunulur....
