Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; tüketicinin ayıp nedeniyle sözleşmeden dönme ve bedel iadesi istemiyle açtığı davada, somut olayın özelliklerine göre bedel iadesine karar verilmesinin taraflar arasındaki hak ve menfaatler dengesini bozar mahiyette olduğu ve iyi niyet kuralları ile bağdaşmayacağı, bu nedenle tüketicinin diğer seçimlik haklarından ayıp oranında bedel indirimi ve ücretsiz onarım isteme haklarının da değerlendirilmesi gerektiği yönündeki bozma kararına uyulmasının ayıplı mal bedelinin iadesine karar verilememesi yönünde davalı taraf lehine kazanılmış hak doğurup doğurmadığı noktasında toplanmaktadır. Uyuşmazlığın çözümünde öncelikle kazanılmış hak kavramına kısaca değinilmesinde fayda vardır. Mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nda (HUMK) ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanunu’nda (HMK) “usuli kazanılmış hak” kavramına ilişkin açık bir hüküm bulunmamaktadır....
Maddesi gereğince malın ayıplı çıkması halinde tüketici bedel iadesini içeren sözleşmeden dönme, malın ayıpsız misliyle değiştirilmesi, ayıp oranında bedel indirimi veya ücretsiz onarım isteme hakkına sahiptir.Davacı, bilgisayarın hoporlörünün üstünde sağ taraftaki güç tasarruf düğmesine basıldığında media playerda müzik çalma durumunda ve eserin ilerlemesini gösteren çubuk ilerledikçe hoparlörden çıtırtı ve parazit sesi geldiğini, güç tasarruf düğmesine basılmadığında böyle bir sesin çıkmadığını belirterek eldeki davayı açmıştır....
Ancak bu durumda 4. maddenin altıncı fıkrasının “Satışa sunulacak ayıplı mal üzerine ya da ambalajına, imalatçı veya satıcı tarafından tüketicinin kolaylıkla okuyabileceği şekilde "özürlüdür" ibaresini içeren bir etiket konulması zorunludur.” şeklindeki birinci cümle düzenlemesi çerçevesinde (ikinci cümledeki istisna saklı kalmak kaydıyla) tüketici aydınlatılmalı ve aldanmasının önüne geçilerek uyarılmalıdır. 15. Kanun’un 4/2. maddesinde satın aldığı malda ayıbın ortaya çıkması hâlinde alıcının seçimlik haklarının nelerden ibaret olduğu belirtilmiş olup tüketici bu durumda, bedel iadesini de içeren sözleşmeden dönme, malın ayıpsız misliyle değiştirilmesi veya ayıp oranında bedel indirimi ya da ücretsiz onarım isteme haklarına sahiptir. Söz konusu seçimlik haklar yönünden satıcı tüketicinin talebini yerine getirmekle yükümlüdür....
Buna ilişkin beyanlarımızı saklı tutarız. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un md.11/2 uyarınca “Ücretsiz onarım veya malın ayıpsız misli ile değiştirilmesi hakları üretici veya ithalatçıya da kullanılabilir.” hükmü yer aldığını, bu durumda dava dışı tüketici de talebini mevzuata uygun olarak satıcı firmaya yöneltmiş ve hakem heyeti kararı bedel iadesinin satıcı firma tarafından iadesi yönünde karar vermiştir. Müvekkil Şirket, mevzuat uyarınca tüketicinin bedel iadesi talebinin muhatabı olarak kabul dahi edilmemektedir....
Orantısızlığın tayininde malın ayıpsız değeri, ayıbın önemi ve diğer seçimlik haklara başvurmanın tüketici açısından sorun teşkil edip etmeyeceği gibi hususlar dikkate alınır.” düzenlemesi yapıldığı gibi yine Türk Borçlar Kanunu’nun 227/4. maddesi hükmü ile de “Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir.” düzenlemesi kanun koyucu tarafından öngörülmüş olup, birbirini tamamlayan bu iki hüküm ile yasa koyucu temel hukuk prensibi olarak iyiniyet kurallarının hayata geçirilmesini hedeflemekte ve her ne kadar seçimlik hakları yasa ile sayılmış ve bu seçimlik hakların içerisinde herhangi birini tercih etme bakımından tüketici serbest bırakılmış ise de, bunun sınırı olarak iyiniyet kuralları ve tarafların hak ve menfaatler dengesi nazara alınmak suretiyle sözleşmenin ayakta tutulması sağlanırken varlığı tespit ve kabul edilen ayıp nedeniyle tüketicinin bir kayıp veya zarara...
, fazlaya ilişkin tüm hak ve alacakları, haklarının saklı kalmak kaydıyla davanın kabulü ile, ödemiş olduğu satış bedelinin faiziyle birlikte geri verilmesi, satılanın tamamen zaptında olduğu gibi yargılama giderleri ile satılan için yapmış olduğu giderlerin ödenmesine, ayıplı maldan doğan doğrudan zararın giderilmesine, malın ayıpsız misliyle değiştirilmesine, bedel iadesini de içeren sözleşmeden dönme ile bedelinin iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir....
, fazlaya ilişkin tüm hak ve alacakları, haklarının saklı kalmak kaydıyla davanın kabulü ile, ödemiş olduğu satış bedelinin faiziyle birlikte geri verilmesi, satılanın tamamen zaptında olduğu gibi yargılama giderleri ile satılan için yapmış olduğu giderlerin ödenmesine, ayıplı maldan doğan doğrudan zararın giderilmesine, malın ayıpsız misliyle değiştirilmesine, bedel iadesini de içeren sözleşmeden dönme ile bedelinin iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir....
Taraflar arasındaki “ayıp nedeniyle sözleşmeden dönme ve bedel iadesi” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Ankara 5. Tüketici Mahkemesince verilen davanın kabulüne ilişkin karar davalı vekilinin temyizi üzerine Yargıtay 13. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, Mahkemece Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir. 2. Direnme kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir. 3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: I. YARGILAMA SÜRECİ Davacı İstemi: 4....
Mahkemece, aynı hususlara işaretle, hukuki ayıbın varlığının ve davalı satıcının bu ayıp nedeniyle, kusurlu olup olmadığına da bakılmaksızın, sorumluluğunun kabulü ile ceza davasının sonucu beklenmeden, sonuçta; satıcının ayıba karşı tekeffülü hükümleri çerçevesinde değerlendirme yapılarak, hükme varılmış olması yerindedir.'' denildiğini, davacının, ayıplı şekilde satılan dava konusu araç nedeniyle, kanunda kendisine tanınan hak olan seçimlik haklardan sözleşmeden dönme hakkını kullanmak istediğini ileri sürerek, aracın davalıya iadesini ve davalının verdiği zarar nedeniyle, müvekkili şirkete ayıplı satılan aracın bedeli olan 282.500,00-TL'nin satış tarihinden itibaren yürütülmek üzere ticari faiziyle birlikte ödenmesini talep ve dava etmiş; 27.02.2020 tarihli dilekçesi ile, aracın davalıya iadesi ve bedelinin faiziyle birlikte ödenmesi taleplerini geri çekerek davalının, davacıya gizli ayıplı olarak sattığı araçtan kaynaklanan, müvekkilinin uğradığı zararın karşılığı 56.300,00 TL'nin...
Davacı tarafça, aracın üretiminden ve satışından kaynaklanan bir ayıp bulunduğu iddia edilmediğinden TBK'nun 219 ve devamı maddeleri uyarınca açılacak ayıplı mal iddiası ile seçimlik haklara ilişkin davanın sözleşmeden dönme talebini de içermesi nedeniyle yalnız sözleşmenin tarafı olan satıcı davalı ... Otomotiv.. Şirketine yöneltilmesi, yine servis hizmetlerinden kaynaklanan maddi ve manevi tazminat taleplerinin de aynı şirkete husumet yöneltilerek davanın açılması yeterli ve gerekli olup, aracın ithalatçısı olan ... Şirketine dava konusu talepler yönünden husumet yöneltilemeyeceği dikkate alınarak davalı ... Şirketi hakkındaki davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir. Dava dilekçesi içeriği ve toplanan delillerle davacı tarafın, dava konusu satın aldığı aracın ayıplı olarak üretilip kendisine teslim edildiği konusunda bir iddiası yoktur....
