Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, bağıştan rücu hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescili istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk Bilindiği üzere, bağıştan dönme (rücu) bağışlayanın tek yanlı, bağışlanana varması gereken beyanıyla geriye etkili (makable şamil) olarak hukuki ilişkiye son veren yenilik doğurucu bir haktır. Bağışlayan koşullu veya mükellefiyetli şekilde bağışta bulunmuşsa, bağışlanandan hukuka, ahlaka aykırı veya imkansız olmadığı sürece TBK'nın 291 ... maddesi uyarınca koşul veya mükellefiyetin yerine getirilmesini isteyebilir. Haklı bir neden olmaksızın yerine getirilmemesi halinde de TBK'nın 295 ... maddesine dayanarak bağıştan dönme hakkını kullanıp verdiğini geri isteyebilir. TBK'nın 297 nci maddesinde "Bağışlayan, geri alma sebebini öğrendiği günden başlayarak bir yıl içinde bağışlamayı geri alabilir....
Davacı vekili, geçersiz sözleşmeye dayalı olarak tapu iptali ve tescil, olmadığı taktirde fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak koşuluyla sözleşmede yer alan 14000 TL’nin karşılığı olan 4000 YTL’nin tahsiline karar verilmesini istemiştir. Görüldüğü gibi dava tertidli olarak açılmıştır. İki farklı dava söz konusu değildir. Tapu iptali ve tescil olmadığı taktirde bedel konusunda bir karar verilmesi gerekir. Davacı dava dilekçesinde harç değerine esas olmak üzere 7000 TL’yi dava değeri olarak göstermiştir. Bu değer aynı zamanda tapu iptali ve tescil isteği ile birlikte geçersiz sözleşmedeki bedel isteğini de kapsamaktadır. Bu miktar üzerinden başvuru harcı ile ¼ peşin harç alınmıştır. Mahkemece, tapu iptali ve tescil davası konusunda hüküm kurulduğuna ve reddine karar verildiğine göre kademeli olarak açılan bedel davasına da bakılması gerekir....
Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, bağıştan rücu hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 1. Bağıştan dönme (rücu) bağışlayanın tek yanlı, bağışlanana varması gereken beyanıyla geriye yürürlü (makable şamil) olarak hukuki ilişkiye son veren yenilik doğurucu bir haktır. Bağışlayan koşullu veya mükellefiyetli şekilde bağışta bulunmuşsa, bağışlanandan hukuka, ahlaka aykırı veya imkansız olmadığı sürece 818. sayılı Borçlar Kanunu'nun (BK) 241., TBK'nın 291. maddesi uyarınca koşul veya mükellefiyetin yerine getirilmesini isteyebilir. Haklı bir neden olmaksızın yerine getirilmemesi halinde de BK nın 244/3. ve TBK'nın 295. maddesine dayanarak bağıştan dönme hakkını kullanıp verdiğini geri isteyebilir. Hemen belirtmek gerekir ki; bağış sözleşmesindeki koşul veya mükellefiyetin niteliğinin, kapsamının yerine getirilme zamanının tam olarak tespiti büyük önem taşır....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL Taraflar arasında görülen davada; Davacı, 244 ada 7 parsel sayılı taşınmazın 650/900 pay maliki iken, 1987 yılında taşınmazın 2180 m² lik kısmının ilkokul yapılmak ve Milli Eğitim Gençlik ve Spor Müdürlüğü’ne devredilmek şartıyla davalı belediyeye bağışlandığını, bu bölümün ifraz edilerek aynı ada 15 parsel olarak davalı adına kayıtlandığını, ancak bağış şartlarının yerine getirilmediğini, daha önceden diğer paydaşların aynı hukuksal nedene dayalı olarak açmış oldukları iptal ve tescil davalarının kabulle sonuçlandığını ileri sürerek, tapu iptali ve tescil isteğinde bulunmuştur. Davalı, hak düşürücü süre ve genel zamanaşımı süresinin geçtiğini, davacının taraf ehliyetinin araştırılması gerektiğini belirterek, davanın reddini savunmuştur....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın reddine ilişkin olarak verilen karar davacılar vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'ün raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü; -KARAR- Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir. Davacılar, mirasbırakan babaları ...'in maliki olduğu 1979, 1980, 1981, 1982, 9311, 9312, 9314, 9315 parsel sayılı taşınmazlarını oğlu olan ...'e satış suretiyle temlik ettiğini,...'...
-TL istemesi nedeniyle tapuyu devir alamadığını, davalı hakkında tefecilik ve dolandırıcılık suçlarından şikayette bulunduğunu, oğlunun zor halinden faydalanılarak, hata ve hileye düşürülerek işlemlerin yapıldığını, kendisinin de herhangi bir para almadığını, davalının vekaletin kötüye kullanılması suretiyle taşınmaza malik olduğunu ileri sürerek tapu kaydının iptali ile taşınmazın adına tescilini olmadığı taktirde bedelin ödenmesini istemiştir. Davalı, taşınmazı bedeli karşılığında üzerindeki haciz ve ipoteklerle satın aldığını, taraflar arasındaki ilişkinin borç para vermekten kaynaklanmadığını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, gabinin objektif ve subjektif koşullarının bulunmadığı, diğer iddiaların ise kanıtlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Karar, davacı tarafından süresinde duruşma istemli temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi ...'ın raporu okundu, düşüncesi alındı....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL Taraflar arasında görülen davada; Davacı, davalı oğlunun evlenebilmesi için dava dışı 397 parsel sayılı taşınmazını davalı oğluna devretmek istediğini, okuma-yazması olmamasından ve yaşlılığından yararlanan davalının kendisini tapu müdürlüğüne götürerek, dava konusu 30 ve 713 parsel sayılı taşınmazlarını da devir niyeti ve iradesi olmadığı halde satış göstermek suretiyle hile ile üzerine devraldığını; kaldı ki, satış bedelinin dahi kendisine ödenmediğini ileri sürerek, 30 ve 713 parsel sayılı taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile adına tesciline karar verilmesini istemiştir. Davalı, davacı annesini kandırması, hata ve hileye düşürmesinin mümkün olmadığını, davacının dava konusu taşınmazları tapu müdürlüğünde kendisine satıp parasını da aldığını, diğer çocuklarının baskısı ile bu davayı açtığını belirterek, davanın reddini savunmuştur....
Öte yandan; mahkemece karara gerekçe gösterilen ve 06.01.1981 tarihli Encümen Kararı uyarınca Hazine’ye temlik edilen 51 parsel sayılı taşınmaza ilişkin işlemin açıkça bağış işlemi ile gerçekleştirildiği, oysa davaya konu taşınmaz hakkındaki işlemin; 6785 sayılı Yasanın 39. maddesi uyarınca kamuya bedelsiz terk işlemi ve bu kısım olduğu gözetildiğinde, iki taşınmaz hakkındaki davaların hukuki nitelik ve dayanaklarının farklı olduğu da kuşkusuzdur. Bu durumda, davanın bağıştan rücu hukuksal nedenine dayalı olduğu şeklindeki nitelendirme ile sonuca gidilmiş olması doğru değildir....
Bağışlanan, yüklemeli bağışlamada haklı bir sebep olmaksızın yüklemeyi yerine getirmemişse'' , ''Geri alma hakkının süresi ve mirasçılara geçmesi'' kenar başlıklı 297 nci maddesinin birinci fıkrası ise; ''Bağışlayan, geri alma sebebini öğrendiği günden başlayarak bir yıl içinde bağışlamayı geri alabilir'' şeklindedir. 2. Değerlendirme 1. Dava, bağıştan rücu hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkin olup, uyuşmazlığın çözümü bakımından konu ile ilgili mevzuat ve yargısal içtihatlar ile bilimsel görüşler çerçevesinde bir kısım açıklamalarda bulunulmasında yarar vardır. 2. Bilindiği üzere, bağıştan dönme (rücu) bağışlayanın tek yanlı, bağışlanana varması gereken beyanıyla geriye yürüyen (makable şamil) ve hukuki ilişkiye son veren yenilik doğurucu bir haktır....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL -KARAR- Mahkeme kararındaki nitelendirmeye göre dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil, olmadığı taktirde tenkis, bu da olmadığı taktirde bedel isteğine ilişkin ise de Dairemizce verilen 30/04/2019 tarihli bozma ilamına uyulmakla uyuşmazlığa tenkis talebi yönünden devam olunduğundan ve karar bu yönden temyiz edildiğinden Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 02/07/2021 tarih ve 211 sayılı Kararı ile aynen kabul edilen hukuk dairelerine ilişkin iş bölümü uyarınca, davanın temyiz incelemesi Yargıtay 7. Hukuk Dairesine ait bulunmaktadır. Hâl böyle olunca, 2797 sayılı Yargıtay Kanunu'nun 23.07.2016 tarihinde yürürlüğe giren 6723 sayılı Kanun'un 21. maddesi ile değişik 60/3. maddesi gereğince dosyanın Yargıtay 7.Hukuk Dairesine GÖNDERİLMESİNE, 04/10/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi....
