Mahkemece, dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir. 3533 sayılı Mecburi Tahkim Kanununun 1.maddesi gereğince, umumi mülhak ve hususi bütçelerle idare edilen daireler ve belediyeler, sermayesinin tamamı devlete veya belediyeye veya hususi idarelere ait olan daire ve müesseseler arasında çıkan ihtilaflardan, adliye mahkemelerinin vazifesi dahilinde bulunanlar, 3533 sayılı mecburi Tahkim Kanununda yazılı tahkim usulüne göre halledilir. Bir uyuşmazlığı 3533 sayılı yasa hükümlerine göre bakılabilmesi için, davanın her iki tarafınından Yasanın birinci maddesinde sayılan kamu kurumundan olması gerekir. Taraflardan birisi Yasada belirtilen kamu kuruluşu değilse, davaya mecburi hakem sıfatıyla bakılamaz. Davalının 3533 sayılı Yasada belirtilen kamu kurumu olduğu konusunda duraksama yoktur....
Mahkemece, davaya hakem sıfatıyla bakılması gereğinden bahisle görevsizlik kararı verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir. 3533 sayılı Mecburi Tahkim Kanununun 1.maddesi gereğince, umumi mülhak ve hususi bütçelerle idare edilen daireler ve belediyeler, sermayesinin tamamı devlete veya belediyeye veya hususi idarelere ait olan daire ve müesseseler arasında çıkan ihtilaflardan, adliye mahkemelerinin vazifesi dahilinde bulunanlar, 3533 sayılı mecburi Tahkim Kanununda yazılı tahkim usulüne göre halledilir. Bir uyuşmazlığı 3533 sayılı yasa hükümlerine göre bakılabilmesi için, davanın her iki tarafının da Yasanın birinci maddesinde sayılan kamu kurumundan olması gerekir. Taraflardan birisi yasada belirtilen kamu kuruluşu değilse, davaya mecburi hakem sıfatıyla bakılamaz. Davalının 3533 sayılı yasada belirtilen kamu kurumu olduğu konusunda duraksama yoktur....
Davalı ise, kendisinin kamu kurumu olduğunu ve 6831 sayılı yasanın 17.maddesi gereğince orman alanının kullanımı için bedel ödenmemesi gerektiğini savunmuştur. 3533 Sayılı Mecburi Tahkim Kanununun 1.maddesi gereğince, umumi mülhak ve hususi bütçelerle idare edilen daireler ve belediyelerle, sermayesinin tamamı devlete ve belediyeye veya hususi idarelere ait olan daire ve müesseseler arasında çıkan ihtilaflardan, adliye mahkemelerinin vazifesi dahilinde bulunanlar, 3533 Sayılı Mecburi Tahkim Kanununda yazılı tahkim usulüne göre halledilir. Bir uyuşmazlığa 3533 sayılı yasa hükümlerine göre bakılabilmesi için, davanın her iki tarafının da, Yasanın birinci maddesinde sayılan kamu kurumlarından olması gerekir. Heriki tarafın da, 3533 sayılı yasada belirtilen kamu kurumu olduğu konusunda, duraksama yoktur. Şu halde uyuşmazlığın, 3533 Sayılı Mecburi Tahkim 2009/6325-9311 Kanunu gereğince, hakemde çözülmesi gerekir....
Mahkemece, davaya hakem sıfatı ile bakılması gerektiğinden görevsizliğe ve dosyanın hakeme tevdiine karar verilmiş; hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir. 1-3533 sayılı Mecburi Tahkim Kanununun 1.maddesi gereğince, umumi mülhak ve hususi bütçelerle idare edilen daireler ve belediyeler, sermayesinin tamamı devlete veya belediyeye veya hususi idarelere ait olan daire ve müesseseler arasında çıkan ihtilaflardan, adliye mahkemelerinin vazifesi dahilinde bulunanlar, 3533 sayılı mecburi Tahkim Kanununda yazılı tahkim usulüne göre halledilir. Bir uyuşmazlığı 3533 sayılı yasa hükümlerine göre bakılabilmesi için, davanın her iki tarafının da Yasanın birinci maddesinde sayılan kamu kurumundan olması gerekir. Taraflardan birisi yasada belirtilen kamu kuruluşu değilse, davaya mecburi hakem sıfatıyla bakılamaz. Davalının 3533 sayılı yasada belirtilen kamu kurumu olduğu konusunda duraksama yoktur. Davacı SGK'nın, 20.5.2006 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanan 5502 sayılı kanunun 1....
Mahkemece, davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir. 1-3533 Sayılı Kanunun 1. maddesi "Umumi, mülhak ve hususi bütçelerle idare edilen daireler ve belediyelerle sermayesinin tamamı Devlet'e veya belediyelere veya hususi idarelere ait olan daire ve müesseseler arasında çıkan ihtilaflardan adliye mahkemelerinin vazifesi dahilinde bulunanlar 3533 sayılı Mecburi Tahkim Kanununda yazılı tahkim usulüne göre halledilir" hükmünü içermektedir. Bir uyuşmazlığın 3533 sayılı yasa hükümlerine göre bakılabilmesi için, davanın her Iki tarafının da Yasanın birinci maddesinde sayılan kamu kurumundan olması gerekir. Taraflardan birisi yasada belirtilen kamu kuruluşu değilse, davaya mecburi hakem sıfatıyla bakılamaz....
Mahkemece davaya 3533 sayılı Mecburi Tahkim Kanuni gereği hakem sıfatı ile bakılarak davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir. Dava konusu uyuşmazlık davacıya ait hastanede tedavi gören davalı kurum mensuplarının tedavi giderlerinin tahsiline ilişkindir. Mahkemece davaya hakem sıfatı ile bakılmış ise de 3533 Sayılı Kanunun 1. maddesi "Umumi, mülhak ve hususi bütçelerle idare edilen daireler ve belediyelerle sermayesinin tamamı Devlet'e veya belediyelere veya hususi idarelere ait olan daire ve müesseseler arasında çıkan ihtilaflardan adliye mahkemelerinin vazifesi dahilinde bulunanlar 3533 sayılı Mecburi Tahkim Kanununda yazılı tahkim usülüne göre halledilir" hükmünü içermektedir. Davalı kurum 3533 sayılı kanunda tarif edilen genel ve katma ve ... bütçeli idarelerden olmadığı için dava konusu uyuşmazlığa hakem sıfatı ile bakılamaz....
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ 3533 sayılı Umumi Mülhak ve Hususi Bütçelerle İdare Edilen Daireler ve Belediyelerle Sermayesin Tamamı Devlete veya Belediyeye veya Hususi İdarelere Ait Daire ve Müesseseler Arasındaki İhtilafların Tahkim Yoluyle Halli Hakkında Kanun madde 1 hükmüne göre; genel, katma ve özel bütçelerle yönetilen daireler ve belediyelerle sermayesinin tamamı devlete veya belediyelere yahut özel idarelere ait olan daire ve müesseseler arasında çıkan uyuşmazlıklardan adli yargının görevi içinde bulunanlar o kanunda yazılı tahkim usulüne göre çözümlenir. 3533 sayılı Kanunun 2570 sayılı Kanun ile değiştirilen 4. maddesinde ise “katma bütçe ile idare edilen daireler, belediyeler, özel bütçe ile idare olunan veya sermayesinin tamamı devlet, belediye veya özel idarelere ait olan daire ve müesseselerin veya bu daire veya müesseselerden biri ile 2. maddede yazılı dairelerden birisi arasında çıkan uyuşmazlıklarda, bulunduğu yerin ve uyuşmazlık taşınmaza ilişkin ise o taşınmazın bulunduğu yerin ve...
Bir başka deyişle mecburi tahkim, 3533 sayılı Kanun kapsamındaki kamu kuruluşlarının, özel hukuktan kaynaklanan uyuşmazlıklarının çözümünde uygulanmaktadır. Öte yandan, plan ve projesine aykırı iş yapılması veya idari karara aykırı bir hareket ile zarara sebep olunması hizmet kusurundan kaynaklanan zarar kapsamında değerlendirilemez ve bu bakımdan dava haksız eylemden doğan ve adli yargı yerinde bakılması gereken bir tazminat davası olarak kabul edilir. Şu halde; yerel mahkemece, tarafların statüsü ve yapılan işin plan ve projesine aykırı olması gözetilerek, uyuşmazlığın yukarıda sözü edilen Kanun'daki düzenleme uyarınca tahkim usulüne göre çözümlenmesi yerine davanın usulden reddine karar verilmesi, bölge adliye mahkemesince de istinaf başvurusunun reddedilmiş olması doğru olmamış, kararın bu sebeple bozulması gerekmiştir. SONUÇ: Temyiz edilen ... Bölge Adliye Mahkemesi 1....
İhtiyari tahkime ilişkin hükümler ise 6100 sayılı HMK 11. kısımda (407 ve devamı maddeler) yer almaktadır. Öncesinde yürürlükte olan mülga, 1086 sayılı HUMK’da ise tahkim 516 ve devamı maddelerde düzenlenmiştir. HMK’da yer alan tahkime ilişkin hükümlerin uygulanma alanı 407. maddede düzenlenmiş olup buna göre HMK’da yer alan tahkime ilişkin hükümler, 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu’nun tanımladığı anlamda yabancılık unsuru içermeyen ve tahkim yerinin Türkiye olarak belirlendiği uyuşmazlıklar hakkında uygulanır. HMK 407 ve devamı maddelerdeki bu hükümler ihtiyari tahkime ilişkindir. Mecburi tahkim yönünden ise düzenlendiği kanunun ilgili hükümleri uygulanacaktır. Bu nedenle HMK 410. maddedeki düzenleme ihtiyari tahkimle ilgili olup 3533 sayılı Kanun'da düzenlenen mecburi tahkim yönünden uygulanacak bir kural değildir....
Uyuşmazlık ve hüküm *3533 sayılı yasadan kaynaklanan alacak istemine ilişkin olup inceleme görevi Yargıtay *4. Hukuk Dairesine aittir. S O N U Ç : Dosyanın görevli Yargıtay *4. Hukuk Dairesi Yüksek Başkanlığına gönderilmesine oybirliğiyle karar verildi. 27.04.2009 (Pzt)...


