Sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre borçludan faiz talep edilebilmesi için, sebepsiz zenginleşenin iyiniyetli olduğu hallerde temerrüd için bildirim şarttır. Borçlunun temerrüdü, borçluya gönderilen ihtarnamenin tebliğinden veya ihtarnamede ödeme için süre verilmişse bu sürenin bitiminden itibaren oluşur. Somut olayda; davacının davalıya yaptığı fazla ödeme 08.09.2014 tarihinde tebliğ edilen borç bildirimi yazısı ile geri istenilmiş, ödeme için 1 ay süre verilmiş olup, davacı davalıyı dava konusu alacak için dava tarihinden önce temerrüde düşürmüştür. Mahkemece; yersiz ödendiği tespit edilen alacağın, davalının temerrüde düşürüldüğü 08.09.2014 tarihine ödeme için verilen 1 aylık süre de eklenerek 09.10.2014 tarihinden itibaren faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesi gerekirken, dava tarihinden itibaren faize karar verilmesi doğru görülmemiştir....
Dava, icra takibinde sehven ödenen hasar bedelinin istirdatı istemine ilişkindir. Dosya kapsamına göre, davalı şirket tarafındaın .... plaka sayılı aracın trafik kazası sonucu onarım bedeli 10.500,19 TL' nin tahsili için faturaya dayalı olarak ilamsız icra takibi başlatılmış, ödeme emrinin 17/03/2015 tarihinde tebliğ alan borçlu - davacı şirketin 21/05/2015 tarihinde 12.465,21 TL' yi icra müdürlüğüne yatırmış olduğu, Davacı tarafından icra dosyasına yatırılan paranın teminat harici olduğu ve sehven yatırıldığı gerekçesiyle sebepsiz zenginleşme hükümlerince davalı şirketten tahsili için 22/06/2016 tarihinde eldeki davanın açılmış olduğu, Mahkemece davacının davalıya sehven ödeme yaptığını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır....
Sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre ödenen paranın denkleştirici adalet ilkesi gereğince iade edilmesi suretiyle haksız değer kaymalarının önlenmesi amaç edilmiştir. Davada, geçersiz satış sözleşmesi gereğince ödenen bedelin sözleşme tarihinden itibaren yasal faizi ile tahsili talep edilmektedir. Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalının sair temyiz itirazları yerinde değildir. Ancak, davacının dava dilekçesinde geçersiz sözleşme ile ödenen paranın sözleşme tarihinden itibaren yasal faizi ile tahsili talep edildiğine göre; bu talebin sebepsiz zenginleşme hükümleri gereğince ve denkleştirici adalet ilkesinin esas alınması suretiyle tahsili talebine ilişkin olduğu kabul edilmelidir. Başka bir deyişle dava dilekçesinde, ödenen paranın ilk ödeme tarihindeki alım gücüne ulaştırılması ve bu şekilde ödeme yapılması kastedilmiştir....
Bu düzenlemeye göre dosya kendisine gönderilen ilgili hukuk dairesi 1 ay içinde yapacağı ön inceleme sonucunda işbölümü bakımından kendisini görevli görmez ise gerekçeleri ile birlikte dosyayı bir ay içinde görevli Daireye gönderecektir. Bu durumda dosya içeriğine, temyizin kapsamına, uyuşmazlığın fiyat farkına dayalı alacağın sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre, tahsili istemine ilişkin olduğu ve Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin bozma kararı bulunduğundan, temyiz inceleme görevi Yargıtay Kanununun 14. maddesi ve Başkanlar Kurulu kararı uyarınca Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'ne aittir. SONUÇ: Yukarıdaki yasal düzenleme de dikkate alındığında dosyanın görevli Yargıtay 3. Hukuk Dairesine GÖNDERİLMESİNE, 10.10.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi....
Dava dosyası incelendiğinde, davacı tarafından hakkında herhangi bir icra takibi olmadan icra baskısı altında haricen davalıya otopark ücreti olarak davalının da ikrarına göre 15.07.2018 tarihinde 1.000,00-TL ödeme yapıldığı anlaşılmaktadır. Davacı, dava dilekçesinde, borçlu olmadığı halde ödemek zorunda kaldığı bedelin sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iadesi için başlattığı takibe itirazın iptalini talep etmektedir. Buna göre taraflar arasındaki uyuşmazlık sebepsiz zenginleşmeden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir. Böylece davacının istemi İİK.nun 72. maddesi kapsamında istirdat değil, sebebi ortadan kalkan bir ödemenin iadesi yönünde sebepsiz zenginleşmeye dayalı (TBK.md. 77) alacak istemi olup, 2 ve 10 yıllık zamanaşımına (TBK.md. 82) tabidir. Talep yönünden hak düşürücü bir süre yasada öngörülmemiştir....
Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü: - K A R A R - Dava, kiralanan taşınmaz üzerinde yapılan faydalı masrafların tahsili istemine ilişkindir. Sulh Hukuk Mahkemesince, davanın sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayalı alacak davası olduğu ve uyuşmazlığın çözümünde asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur. Asliye Hukuk Hukuk Mahkemesi ise, dava konusu alacağın kira ilişkisi nedeniyle yapılmış bir masraf olduğu, kira ilişkisinden doğan alacak davalarının sulh hukuk mahkemelerinde görüleceği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. 6100 Sayılı HMK.'...
Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü: - K A R A R - Dava, kiralanan taşınmaz üzerinde yapılan faydalı masrafların davalıdan tahsili istemine ilişkindir. Asliye Hukuk Mahkemesince, dava konusu alacağın kira ilişkisi nedeniyle yapılmış bir masraf olduğu, kira ilişkisinden doğan alacak davalarının sulh hukuk mahkemelerinde görüleceği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. Sulh Hukuk Mahkemesi ise, davanın sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayalı alacak davası olduğu ve uyuşmazlığın çözümünde asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur. 6100 Sayılı HMK.'...
Bu açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde; davacı tarafından, 06/06/2007 tarihli sözleşme ile dava konusu taşınmaz için ödenen paranın sözleşme tarihinden itibaren işlemiş yasal faizi ile tahsili (ıslah dilekçesi ile de, satış bedelinin öncelikle denkleştirici adalet ilkesi uyarınca hesaplanmasının, olmadığı takdirde ödeme tarihinden işleyecek faizi ile iadesi yinelenmiştir) talep edildiğine göre; bu talebin sebepsiz zenginleşme hükümleri gereğince ve denkleştirici adalet ilkesinin esas alınması suretiyle tahsili istemine ilişkin olduğu kabul edilmelidir. Başka bir deyişle; davacı tarafça ödenen paranın ilk ödeme tarihindeki alım gücüne ulaştırılması ve bu şekilde ödeme yapılması amaçlanmıştır....
Hukuk Dairesi'nce verilen 10.11.2022 tarih ve 2020/1101 E- 2022/1955 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü: Dava, sehven yanlış hesaba gönderilen 80.000,00 TL’nin sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre istirdadı talebine ilişkindir....
a gönderilmek istenen 25.000,00-TL tutarındaki paranın maddi hata ile sehven ... IBAN numaralı diğer davalı ... ... (...esas sayılı dava dosyasında) ait hesaba gönderildiği, para gönderme işlemini yanlış hesaba yaptığını farkettiğinde durumu derhal kendi şubesi olan davalı ... Bankası'nın ... Ticari Şubesi'ne bildirerek hesaba bloke konulması talebinde bulunduğu, olayı bildirdiği ... Bankası ... Ticari Şubesi görevlisi ...de aynı zamanda ... Bankası ... ... Şubesi yetkilileriyle iletişime geçerek bloke konulması gereğini iletildiği, her iki şubenin yetkilileri tarafından davalı ... ile görüşüldüğü, şahıs öncelikle paranın kendisine ait olmadığını ve paraya bloke konulmasını istediğini bildirmişse de akabinde sehven gönderilmiş olan paranın belirlenerneyen bir miktarının harcanmış olduğu, gerek kendisi gerek hesap sahibi davalı ...'ın ilk beyanları ile her iki şubenin yetkililerine hesaba bloke konulması talebi iletilmişse de ... Bankası ... ......
