Taraflar arasındaki tapu tahsis belgesine dayalı tapu iptali ve tescil davasından dolayı mahal mahkemesinden verilen yukarıda gün ve sayısı yazılı hükmün; Dairemizin 07/02/2022 gün ve 2021/7132 Esas-2022/786 Karar sayılı ilamı ile düzeltilerek onanmasına karar verilmişti. Süresi içinde davalı vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla, dosya içerisindeki bütün evrak incelenerek gereği düşünüldü: K A R A R Karar düzeltme dilekçesinde ileri sürülen hususlar daha önce temyiz nedeni yapılmış ve hüküm düzeltilerek onanmıştır. Dairemizin ilamında düzeltilmesi gereken bir neden bulunmadığından, HUMK’nun 440. maddesindeki nedenlerden hiçbirisine uymayan karar düzeltme isteminin reddi gerekmiştir....
Mahkemece, bilinmeyen hukuki sebebine dayalı olarak gerekçe yazılmış ve dava reddedilmiş, gerekçeye göre ölüm hukuki sebebine dayalı bir araştırma yapılmamıştır. Kural olarak, tapu iptali ve tescil davalarında, dava kayıt malikine, kayıt maliki ölmüş ise, saptanacak mirasçılarına yöneltilerek açılır. TMK'nın 713/2. maddesi uyarınca açılan tapu iptali ve tescil davalarında, taraf teşkilinin yargılama sırasında yerine getirilmesi de mümkündür. Çünkü bu tür davalar kamu düzeni ağırlıklı davalar olup, bir bakıma re’sen araştırma ve inceleme ilkesine tabi bulunmaktadırlar....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 09/02/2007 gününde verilen dilekçe ile TMK 713/2'ye dayalı tapu iptali ve tescil istenmesi üzerine Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin bozma ilamına uyularak yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 21/04/2021 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılardan Hazine vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün evrak incelenerek gereği düşünüldü: K A R A R Dava, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 713/2. fıkrasında düzenlenen “...maliki tapu kütüğünden anlaşılamayan...” hukuki sebepli olağanüstü kazandırıcı zamanaşımına dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi DAVA TÜRÜ : Tapu İptali ve Tescil ... ile ... ve ... aralarındaki tapu iptali ve tescil davasının kabulüne dair Gömeç Sulh Hukuk Hâkimliğinden verilen 26.03.2009 gün ve 104/48 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı ... vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla, dosya incelendi, gereği düşünüldü: KARAR Davacı ... vekili, satın alma ve kazanmayı sağlayan eklemeli zilyetlik nedeniyle vekil edeni adına kadastroca tespit ve tescil edilen 145 ada 2 ve 150 ada 11 parseller arasında kalan umumi köy yolunun yanlış yerden tespit dışı bırakıldığını, yol olarak tespit dışı bırakılan kısmın yol olmadığından tespitinin iptaliyle 145 ada 2 parsele ilave yoluyla tescilini, 150 ada 11 parselin mevcut duruma ve mahallinde yapılacak tespite göre kısmen iptaline karar verilmesini istemiştir. Davalı ... vekili, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur....
Davacı vekili, Kocaeli ili, Kandıra ilçesi, 111 ada 31 ve 40 parsel, 134 ada 2 parsel sayılı taşınmazların tapuda...oğlu...adına kayıtlı göründüğünü, dava konusu taşınmazların en az 80 - 90 yıldır nizasız ve fasılasız olarak davacı ... davacının murisinin zilyetliğinde bulunduğunu, 134 ada 2 parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan 2 katlı kargir evin davacının murisi tarafından inşa edilmiş olduğunu, yine aynı taşınmaz üzerinde davacının babası tarafından inşa edilmiş olan samanlık yıkıldığından davacı tarafından yeniden inşa edildiğini belirterek TMK 713/2 maddeye dayalı tapu iptali ve tescil isteminde bulunmuştur. Davalılar vekilleri ve dahili davalı ... vekili, olağanüstü kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayalı tapu iptali ve tescilin şartlarının gerçekleşmediğini ve davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir. Davacı vekilince istinaf talebinde bulunulması üzerine Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 1....
Temyiz Nedenleri Temyiz dilekçesinde özetle; Dava konusu taşınmazda malik olarak görünen kişilerin yıllar önce vefat ettiğini, tapu kaydının hukuki kıymetini yitirdiğini, 50 yıldır davacı ... tarafından ölünce mirasçıları tarafından kullanıldığını, muris ...’in 2 katlı betonarme ev inşa ettiğini, TMK 713 maddesi kapsamında olağanüstü zamanaşımı süresine dayanarak dava açtıklarını, davalıların 60 yıldır intikal işlemi yaptırmadıklarını, mahkemece hak düşürücü süreden davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davanın kadastro tespitine dayalı tapu iptali ve tescil davası olmadığını, davanın TMK’nın 713. maddesine dayalı olağanüstü zamanaşımına dayalı tapu iptali ve tescil davası olduğunu, yasanın aradığı imar ve ihya koşulu ile 20 yıllık zilyetlik şartlarının gerçekleştiğini, keşifte dinlenen mahalli bilirkişi ve tanık beyanlarının bu hususları doğruladığını belirterek ve resen dikkate alınacak diğer hususlar nedeniyle ret kararının hükmen bozulmasını talep etmiştir...
Olağanüstü zamanaşımı ile taşınmazın mülkiyetinin kazanılması 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 713. maddesinde düzenlenmiştir. Sözü edilen maddenin birinci fıkrası "Tapu kütüğünde kayıtlı olmayan bir taşınmaz davasız ve aralıksız olarak 20 yıl süreyle ve malik sıfatıyla zilyetliğinde bulunduran kişi ...taşınmazın mülkiyet haklarının tapu kütüğüne tescilini isteyebilir." Aynı maddenin ikinci fıkrasında "Aynı koşullar altında maliki tapu kütüğünden anlaşılamayan veya 20 yıl önce ölmüş ya da hakkında gaiplik kararı verilmiş bir kimse adına kayıtlı bulunan taşınmazın… … tapu kütüğüne tesciline karar verilmesini isteyebilir" hükmünü içermektedir. Her iki fıkradaki düzenleme ve hukuki nedenler farklı olsa da zamanaşımı ile mülk edinme koşulları aynı olduğundan bu fıkralar içtihatları birleştirmenin kapsamına girmektedir. Ayrıca olağanüstü zamanaşımı ile mülkiyet haklarının kazanılması 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 13.1-a ve 14.B-b,c maddelerinde de düzenlenmiştir....
Hukuk Dairesinin 22.09.2022 tarihli ve 2022/1115 Esas - 2022/1143 Karar sayılı kararıyla; davanın kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkin olup, dava konusu taşınmazın kadastro tespitinin 05.08.2008 tarihinde kesinleştiği, davanın 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 12/3. maddesinde belirtilen 10 yıllık hak düşürücü süre dolduktan sonra açıldığı, taşınmazın kadastro sırasında Hazine adına tespit ve tescil edilmiş olduğu, öncesinde de TMK 713. maddesindeki koşulların sübut bulmadığı gerekçesi ile davacı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ, TESCİL Mahkeme kararındaki nitelendirmeye göre, dava, Hazinenin son mirasçısı sıfatıyla açtığı tapu iptali, tescil, birleşen dava ise zilyetliğe (TMK:' nun madde 713/2'ye dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.Asıl uyuşmazlık zilyetliğe dayalı iptal tescil isteğinine ilişkindir Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 19.01.2015 tarih ve 8 sayılı kararı ile aynen kabul edilen ve 22.01.2015 günü Resmi Gazetede yayımlanarak 02.02.2015 tarihinde yürürlüğe giren hukuk dairelerine ilişkin işbölümü uyarınca temyiz incelemesi Yargıtay 8. Hukuk Dairesine ait bulunmaktadır. Hâl böyle olunca, 11.4.2015 tarihinde yürürlüğe giren, Yargıtay Kanunu ile Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda Değişiklik Yapılması Hakkındaki 6644 sayılı Kanun gereğince dosyanın Hukuk İşbölümü İnceleme Kurulu'na GÖNDERİLMESİNE,26.01.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi....
Kural olarak kazanmayı sağlayan zilyetliğe dayalı olarak TMK. nun 713/1 ve 3402 sayılı Kadastro Kanununun 14. maddesine dayalı olarak açılan tescil, tapu iptali ve tescil davalarında; taşınmazın davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilir. Somut olayda 1999 – 2007 yılları arasında yapılan kanal nedeniyle her ne kadar taşınmaz kamulaştırılmamış olsa bile, kanal nedeniyle dava konusu yer kamu emlakine dönüşmüştür. Bu tür yerler hakkında artık tescile, tapu iptali ve tescile karar verilemez. Kazanma koşullarının oluşması halinde tapu iptali ve tescil ya da tescil yerine dava konusu yerin mülkiyetinin davacıya ait olduğunun tesbitine karar verilir. Yüksek Yargıtay ve Daire uygulaması da bu yöndedir. Böyle durumlarda davacıya seçimlik hakkı biçiminde herhangi bir hak seçimi sorulamaz. Mahkemece, somut olguda olduğu gibi durumun tesbiti halinde kendiliğinden tescil veya tapu iptali ve tescil niteliğinde bulunan davaların, mülkiyetin tesbiti davasına dönüştüğü kabul edilmelidir....
