"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Asliye Hukuk Mahkemesi DAVA TÜRÜ : Manevi tazminat, katılma alacağı, ev eşyası alacağı ve ziynet alacağı ........ ile ........ aralarındaki manevi tazminat, katılma alacağı, ev eşyası alacağı ve ziynet alacağı davasında mahkemenin yetkisizliğine dair....... Asliye Hukuk Mahkemesi'nden verilen 13.08.2013 gün ve 197/475 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili ve davalı vekili taraflarından süresinde istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü: K A R A R Davacı vekili, dava dilekçesinde boşanmadan kaynaklı manevi tazminat ile mal rejiminin tasfiyesi ile dava dilekçesinde belirtmiş olduğu taşınmaz, ev eşyası ve ziynetlere ilişkin alacağın davalıdan tahsilini talep etmiştir. Davalı vekili; yetki, görev ve derdestlik ilk itirazlarında bulunmuş, esasa ilişkin olarak davanın reddini savunmuştur....
Davacı vekilinin asıl davada tasfiye konusu 639 parselde 3 nolu bağımsız bölüme yönelik temyiz itirazlarına gelince; Maddi olayları ileri sürmek taraflara, hukuki nitelendirme yapmak ve uygulanacak kanun maddelerini belirlemek hakime aittir (6100 Sayılı HMK mad. 33). iddianın ileri sürülüş şekline göre dava, ölüme bağlı mal rejiminin tasfiyesi ile artık değere katılma alacağı isteğine ilişkindir. Mal rejiminin devamı süresince, bir eşin sahip olduğu edinilmiş malda, diğer eşin artık değerin yarısı oranında katılma alacağı hakkı vardır. Artık değere katılma alacağı; eklenecek değerlerden (TMK mad. 229) ve denkleştirmeden (TMK mad. 230) elde edilen miktarlar da dahil olmak üzere, eşin edinilmiş mallarının (TMK mad. 219) toplam değerinden, bu mallara ilişkin borçlar çıktıktan sonra kalan artık değerin (TMK mad. 231) yarısı üzerindeki diğer eşin alacak hakkıdır (TMK mad. 236/1)....
Mal rejimi boşanma davasının açıldığı tarih itibarıyla sona ermiştir. Sözleşmeyle başka mal rejiminin seçildiği ileri sürülmediğinden evlilik tarihinden 4721 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği 01.01.2002 tarihine kadar mal ayrılığı bu tarihten mal rejiminin sona erdiği tarihe kadar ise, edinilmiş mallara katılma rejimi geçerlidir. Tasfiyeye konu malların eşler arasında edinilmiş mallara katılma rejiminin geçerli olduğu tarihte satın alınarak, davalı eş adına tescil edilmiştir. Mal rejiminin tasfiyesinde eşlerin bağlı bulunduğu rejime ilişkin hükümler uygulanır. Maddî olayları ileri sürmek taraflara, hukuki nitelendirme yapmak ve uygulanacak kanun maddelerini belirlemek hâkime aittir. İddianın ileri sürülüş şekline ve tasfiye konu malların edinme tarihine göre dava, artık değere katılma alacağına ilişkindir....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi Sıfatıyla) Hukuk Mahkemesi DAVA TÜRÜ : Değer Artış Payı Alacağı ve Katılma Alacağı ... ile ... aralarındaki değer artış payı alacağı ve katılma alacağı davalarının kabulüne dair ... Asliye (Aile) Hukuk Mahkemesi'nden verilen 03.02.2015 gün ve 2012/225 Esas, 2015/58 Karar sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü: KARAR Davacı ... vekili, dava dilekçesinde belirtilen taşınmaz nedeniyle mal rejiminin tasfiyesi ile alacak isteğinde bulunmuştur. Davalı ... vekili, davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, davanın kabulü ile, 11462 parsel sayılı taşınmaz yönünden 42.787,50-TL katılma alacağının karar tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi üzerine; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Dava, mal rejiminin tasfiyesi ile değer artış payı alacağı ve katılma alacağı isteğine ilişkindir....
Sözleşmeyle başka mal rejiminin seçildiği ileri sürülmediğinden evlilik tarihinden mal rejiminin sona erdiği tarihe kadar edinilmiş mallara katılma rejimi geçerlidir (4722 sayılı Yasa'nın 10, TMK 202/1.m). Tasfiyeye konu 16781 ada 2 parsel 4 nolu mesken eşler arasında edinilmiş mallara katılma rejiminin geçerli olduğu 20.02.2007 tarihinde satın alınarak, davalı eş adına tescil edilmiştir....
İddianın ileri sürülüş şekline göre dava, artık değere katılma alacağı isteğine ilişkindir. Mal rejiminin devamı süresince, bir eşin sahip olduğu edinilmiş malda, diğer eşin artık değerin yarısı oranında katılma alacak hakkı vardır. Artık değere katılma alacağı; eklenecek değerlerden (TMK 229.m) ve denkleştirmeden (TMK 230.m) elde edilen miktarlar da dahil olmak üzere, eşin edinilmiş mallarının (TMK 219.m) toplam değerinden, bu mallara ilişkin borçlar çıktıktan sonra kalan artık değerin (TMK 231.m) yarısı üzerindeki diğer eşin alacak hakkıdır (TMK 236/1.m). Katılma alacağı Yasa'dan kaynaklanan bir hak olup, bu hakkı talep eden eşin gelirinin olmasına veya söz konusu mal varlığının edinilmesine, iyileştirilmesine ya da korunmasına katkıda bulunulmasına gerek yoktur....
İddianın ileri sürülüş şekline göre dava, mal ayrılığı rejiminin geçerli olduğu dönemde edinilen mal varlığı için katkı payı alacağı, edinilmiş mallara katılma rejiminin geçerli olduğu dönemde edinilen mal varlığı yönünden ise değer artış payı ve artık değere katılma alacağı isteğine ilişkindir. Davacı tarafça ... ada ... parseldeki .... nolu bağımsız bölüm yönünden de alacak talebinde bulunulduğu halde mahkemece hükme esas alınan bilirkişi S.... S.... tarafından düzenlenen 20.05.2013 tarihli raporda söz konusu taşınmaz göz önünde bulundurulmadan bunun yerine yanlışlıkla dava konusu olmayan ... ada ... parseldeki ... nolu bağımsız bölümün (S.... Mah. Z... Sok. ...../...) göz önünde bulundurularak hesaplama yapılması doğru olmamıştır. Dosya içeriğine ve toplanan delillere göre davalı kocanın iş akdi 06.10.2004 tarihinde fesh edilerek kendisine 31.712,47 TL kıdem tazminatı ödenmiştir....
KARAR Davacı ... vekili, dava dilekçesinde belirtilen 7 adet taşınmazın bir kısmının 2002 yılından önce, bir kısmının 2002 yılından sonra edinildiğini, davacının da çalışarak taşınmazların edinilmesine katkıda bulunduğunu açıklayarak, mal rejiminin tasfiyesi ile katkı payı alacağı ve katılma alacağı isteğinde bulunmuş, 01.12.2015 tarihli yargılama oturumunda, dava konusu edilen gayrimenkullerin 18524 ada 6 parseldeki 2 nolu bağımsız bölüm ile 16130 ada 4 parseldeki 7 nolu bağımsız bölüm olduğunu, bunun dışında mal rejiminin tasfiyesine yönelik iş bu davada başkaca herhangi bir taleplerinin bulunmadığını beyan etmiştir. Davalı ... vekili, davanın reddini savunmuştur....
Somut olayda 28.968,80 TL ziynet alacağının reddine karar verilmiş olup, bölge adliye mahkemesince ziynet alacağı davasına yönelik verilen karar kesindir. Bu nedenle davalı-davacı kadının ziynet alacağı davasına yönelik temyiz dilekçesinin reddine karar verilmesi gerekmiştir. 2-Davalı-davacı kadının kusur belirlemesi ve nafakalara yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre, yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün onanmasına karar vermek gerekmiştir. 3-Davalı-davacı kadınının edinilmiş mallara katılma alacağı talebine yönelik temyiz itirazlanın incelenmesinde; Davalı-davacı kadın dava dilekçesinde mal rejiminin tasfiyesini de istemiştir. Yatırılan başvurma harcı dava dilekçesindeki bütün istekleri kapsar. Mal rejiminin tasfiyesi davası nispi harca tabidir....
Mal rejimi sona erdiğinde eşlerin ya da mirasçılarının tasfiye davası sonucunda katkı payı, değer artış payı ve artık değere katılma alacağı hakları doğar. Kural olarak, eşlerden birine ait mal varlığında, diğer tarafın mülkiyet veya başka ayni hak talebi söz konusu olamaz. Mal rejiminin tasfiyesi isteğinde bulunan eşe ya da mirasçılarına tanınan hak ayni olmayıp, şahsi alacak hakkıdır (07.10.1953 tarihli ve 8/7 sayılı YİBK, 4721 Sayılı TMK mad.227/1, 231 ve 236/1). TMK'nin 239/1. fıkrasında; "Katılma alacağı ve değer artış payı ayın veya para olarak ödenebilir…” denilmektedir. 226/3. maddede ise "Eşler karşılıklı borçları ile ilgili düzenleme yapabilirler" hükmüne yer verilmiştir. Anılan kanuni düzenlemelerden de anlaşılacağı gibi, borcun ayın olarak ödenmesi borçlu eşe tanınmış bir haktır....
