MADDİ TAZMİNATNOTERİN HUKUKİ SORUMLULUĞU 818 S. BORÇLAR KANUNU [ Madde 98 ] "İçtihat Metni" Davacı Hüsamettin vekili tarafından, davalı Hüseyin aleyhine 25.10.2005 gününde verilen dilekçe ile noterin sorumluluğuna dayalı maddi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın reddine dair verilen 07.03.2007 günlü kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü. Dava, davalı noterde sahte belgelerle davacıya yapılan otomobil satışından kaynaklanan zararın tazmini istemine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş; karar, davacı tarafından temyiz edilmiştir. Davacıya otomobil satış işlemi davalı noterde, otomobilin trafik tescil belgesi ile araç sahibinin kimlikleri sunularak yapılmıştır....
herhangi bir kusurunun bulunmadığını,uzamış ceza zamanaşımının suç teşkil eden eylemi bizzat yapan hakkında uygulanacağnı savunarak; davanın reddini istemiştir.Mahkemece; davacı tarafın araç alım satım işleminin sahte belgeler ile yapıldığını 26/08/2005 tarihinde vermiş olduğu ifadesinde beyan ettiğini, ilgili alım satım işlemi yetkili noter katibi tarafından yapıldığından, noterin sorumluluğu Borçlar Kanunu'nun 60/1....
CEVAP: Davalı sigorta şirketi cevap dilekçesinde özetle; poliçe teminatı kapsamında henüz sigorta şirketi açısından teminat dahilinde bir tazminat sorumluluğu doğmadığını, müvekkili sigorta şirketinin taraf ehliyeti bulunmadığını, zamanaşımı itirazları bulunduğunu, Noterlikte ki işlemlerde kullanılan sahte kimliğin iğfal kabiliyeti bulunmadığını, kusurunun bulunmadığından zarardan sorumlu olmadığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; davanın derdestlik nedeniyle reddini talep ettiğini, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... esas sayılı dosyasında aynı davalılar aleyhine tazminat davası ikame ettiğini, davanın husumet yokluğu nedeniyle reddini talep ettiğini, tazminat talebini ...'...
Davalı noterin imza farklılığını ve "zayii" ifadesini fark etmeden sahte sürücü belgesine dayanarak satış sözleşmesini tamamlamış olması özen yükümlülüğünün kusurlu şekilde aksattığını göstermekte olup, noterin eylemi ile meydana gelen zarar arasında illiyet bağının kesilmediği açıktır. Davalı noterin sorumluluğu cihetine gidilmelidir. Ancak, araç alım-satım işi ile iştigal eden davacı şirket yetkililerinin, satıcı hakkında yeterli araştırma yapmaması ve satışa esas olan belgeleri incelememeleri, noterde satış işlemi yapılırken kullanılan sürücü belgesinde bulunan eksiklikler nedeniyle kendilerinden beklenen özeni gösterip olaya uygun bir araştırma yapmamaları, davacının bölüşük kusurunun varlığını göstermektedir....
Yargıtay bir çok kararında; aldatma (iğfal) yeteneği bulunan belgelerin kullanılmasını üçüncü kişinin ağır kusuru olarak nitelendirmiş ve noterin sorumluluğu bakımından illiyet bağını kestiğini kabul etmiştir. Zarar doğuran işlem veya eylemde aldatma (iğfal) kabiliyetine sahip bir kimlik veya belgesinin kullanılması hâlinde noterin sorumluluğunun doğmayacağının kabul edilmesi gerekir. Ancak detaylı bir incelemeyle ortaya çıkacak sahteliğin fark edilmesi noter veya çalışanından beklenemeyecek bir durumdur....
Davalı noter işlemi ile sahte imzalı araç satış sözleşmesi yapılmış olması özen yükümlülüğünün kusurlu şekilde aksattığını göstermekte olup, noterin eylemi ile meydana gelen zarar arasında illiyet bağının kesilmediği açıktır. Bu nedenle, davalı noterin ve onun adına işlem yapan diğer davalının sorumluluğu cihetine gidilmelidir. O halde, mahkemece; davalı noterin, araç satış işlemini yaparken kendisinden beklenen dikkat ve özeni göstermediği gözetilerek, kamu hizmeti yapan noterin, gerekli dikkat ve özeni göstermemesi onun sorumluluğunu gerektirdiğinden, davacının uğradığı maddi kayıpların belirlenmesi ve davalılardan tazminine karar verilmesi gerekirken; davanın reddine yönelik hüküm kurulmuş olması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir....
Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile toplam 13.021,90 TL maddi tazminat ile 3.000 TL manevi tazminatın davalı ...'dan tahsiline, diğer davalı ......
Dava, davacı tarafın haksız fiil ve kusursuz sorumluluk ilkelerine dayandırdığı maddi tazminat talebini içermektedir. Noterlik Kanununun 162. maddesi gereğince davalı noterin kusursuz sorumluluğu söz konusu ise de; kusursuzluğun ispatı yerine, zarar ile uygun nedensellik bağının kesildiğinin kanıtlanması durumunda sorumluluğun da kalkacağı açıktır. Kusursuz sorumlulukta nedensellik bağının kesilebilmesi için zarar görenin ağır kusurlu veya üçüncü bir kişinin illiyet bağını kesebilecek nitelikte ağır kusurunun bulunması gerekmektedir....
Mahkemece,dosya kapsamı itibariyle üçüncü kişinin (haksız fiil faili) kusurlu eylemi ile davalı noterin kusursuz sorumluluğunu ortadan kaldıracak şekilde illiyet bağının kesildiğinin kabulü gerektiği, açıklanan maddi ve hukuki olgular karşısında davalı noterin sorumluluğuna gidilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş,hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Dava; sahte nüfus cüzdanına dayalı olarak davalı noter başkatibi tarafından verilen sahte vekaletnameye istinaden araç satış sözleşmesi ile satın alınan aracın, alıcı olan davacının elinden alınması nedeniyle,davacının uğradığı maddi zararın davalı noterden tahsili istemine ilişkindir. 1512 sayılı Noterlik Kanunu'nun 162.maddesine göre; ''Noterler bir işin yapılmamasından veya hatalı yahut eksik yapılmasından dolayı zarar görmüş olanlara karşı sorumludurlar''. Bu maddeye göre noterlerin sorumluluğu Kusursuz sorumluluktur....
Noterin hatalı işlemi sonucu malı elinden çıkan gerçek malikin veya iyi niyetli alıcının zararlarından dolayı noterin sorumluluğunu azaltmak veya gerçek malik ile iyi niyetli alıcıyı noter haricinde tanımadıkları kişilere muhatap etmek özellikle Noterlik Kanununa, hukukun genel prensiplerine ve hakkaniyete aykırıdır....
