Maddi olayları ileri sürmek taraflara, hukuki nitelendirme yapmak ve uygulanacak kanun maddelerini belirlemek hakime aittir (6100 sayılı HMK m. 33). İddianın ileri sürülüş şekline göre dava, artık değere katılma alacağı ve değer artış payı alacağı isteğine ilişkindir. Değer artış payı alacağı; eşlerden birinin diğerine ait malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına hiç ya da uygun karşılık almaksızın esaslı katkıda bulunması durumunda, tasfiye sırasında bu malda meydana gelebilecek değer artışı için katkısı oranında sahip olduğu alacak hakkıdır (4721 sayılı TMK m. 227). Denkleştirme (TMK m. 230) hariç, tasfiyeye konu malvarlığında katkı tarihine göre değer kaybı söz konusu ise, katkının başlangıçtaki değeri esas alınır (TMK m. 227/1). Böyle bir malın daha önceden elden çıkarılmış olması halinde hakim, diğer eşe ödenecek alacağı hakkaniyete uygun olarak belirler (TMK m. 227/2)....
Anlaşmalı boşanma davalarında “boşanmanın malî sonuçları” hakkında alınan beyan eşler arasındaki diğer alacakları (=Örneğin; Eşya, Değer Artış Payı Alacağı Davası, Katılma Alacağı vb.) kapsamaz. Anlaşmalı boşanma davasında hüküm fıkrasında yer alan ‘tarafların nafaka, tazminat ve başkaca talepleri olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına’ şeklindeki anlatımda yer alan “başkaca talep” ifadesi “boşanmanın fer’i hükümlerini” içerir. Anlaşmalı boşanma davasında taraflar boşanmanın fer’i hükmü olmadığından değer artış payı alacağı konusunda beyanda bulunmak zorunda olmadıkları gibi bu konuda beyanda bulunmasa bile diğer koşulları varsa hâkim boşanma kararı vermek zorundadır. Bu sebeplerle değerli çoğunluğun “farklı görüşüne” katılmıyorum....
Maddi olayları ileri sürmek taraflara, hukuki nitelendirme yapmak ve uygulanacak kanun maddelerini belirlemek hâkime aittir (6100 sayılı HMK 33. m). İddianın ileri sürülüş şekline göre dava; değer artış payı ve artık değere katılma alacağı isteğine ilişkindir. Değer artış payı alacağı; eşlerden birinin diğerine ait malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına hiç ya da uygun karşılık almaksızın esaslı katkıda bulunması durumunda, tasfiye sırasında bu malda meydana gelebilecek değer artışı için katkısı oranında sahip olduğu alacak hakkıdır (4721 sayılı TMK 227 m). Denkleştirme (TMK 230 m) hariç, tasfiyeye konu malvarlığında katkı tarihine göre değer kaybı söz konusu ise, katkının başlangıçtaki değeri esas alınır (TMK 227/1 m). Böyle bir malın daha önceden elden çıkarılmış olması halinde hâkim, diğer eşe ödenecek alacağı hakkaniyete uygun olarak belirler (TMK 227/2 M)....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi DAVA TÜRÜ : Tapu İptali Tescil, Değer Artış Payı ve Katılma Alacağı Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine karar verilmiş olup hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü. KARAR Davacı ... vekili, evlilik birliği içinde edinilen taşınmaz nedeniyle 10.000,00 TL alacağı davalıdan alınarak davacıya verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili 14.01.2016 tarihli ıslah dilekçesi ile talep miktarını artırarak toplam 234.057,23 TL alacağın davalıdan alınarak davacıya verilmesini talep etmiştir. Davalı ... vekili, davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, davanın kısmen kabulü kısmen reddi ile, 233.114,26 TL değer artış payı, 903,97 TL katılma alacağı olmak üzere toplam 234.017,53 TL alacağın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir....
Davacı vekili; dava konusu taşınmazın müvekkilinin kişisel malı olan kooperatif hissesinin satışından elde edilen 100.000,00 TL ve bakiye 5.000,00 TL senet ile alındığını, senet borcunun da müvekkili tarafından ödendiğini, davalının ev kadını olduğunu belirterek taşınmazın tapusunun iptali ve müvekkili adına tescilini, mümkün olmaması halinde taşınmazın alınmasına ve ihyasına yapılan katkı belirlenerek değer artış payı ve katılma alacağı oranının da tapunun iptali ile müvekkili adına tescilini, mümkün olmaması halinde değer artış payı ve katılma alacağının belirlenerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 105.000,00 TL alacağın dava tarihinden itibaren faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir. 2....
Kooperatif ödemelerinin bir kısmının mal ayrılığı bir kısmının da edinilmiş mallara katılma rejiminin geçerli olduğu dönemlerde yapılmasında; mal ayrılığı dönemindeki ödemelere her bir eşin yaptığı katkı oranı, daha sonra geçerli olacak edinilmiş mallara katılma rejimine kişisel mal olarak geçeceği kabul edilmektedir. Buna göre; mal ayrılığı rejiminin geçerli olduğu dönemde (01.01.2002 tarihine kadar) eşlerin kooperatif ödemelerine yaptıkları katkı oranı, 743 sayılı TKM, Borçlar Kanunu'nun genel hükümleri ile Yargıtay ve Dairemizce kabul edilen "katkı payı alacağı" hesaplama yöntemi göz önünde bulundurularak belirlenmelidir. Kişisel mal olarak kabul edilen bu katkı oranı, 01.01.2002 tarihinden sonra geçerli olacak edinilmiş mallara katılma rejimi kurallarına göre, hesap edilecek "değer artış payı ve/veya artık değere katılma alacak" miktarlarının tespitinde gözetilecektir....
Köyü 1190 parsel sayılı taşınmazda davalı lehine tesis edilen intifa hakkı üzerinde, tasfiye tarihindeki sürüm değerinin yarısının kanun gereği davacının katılma alacağı olduğunu, intifa hakkı tesisi için ödenen bedelin büyük bir kısmının da davacı tarafından ödendiği gibi ayrıca evin içine tadilat yapılması, bahçe düzenlenmesi gibi bakım ve onarım işlerinin tamamının davacı tarafından yapıldığını açıklayarak katılma alacağı olarak şimdilik 10.000 TL, davacının taşınmazın iyileştirilmesine ve korunmasına karşılık değer artış payı olarak şimdilik 5.000 TL alacağın dava tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiş, 27.06.2012 tarihinde harcını yatırdığı dilekçesi ile değer artış payı alacağı isteğini 1.400.000 TL, katılma alacağı isteğini ise 1.000.000 TL. olarak ıslah etmiştir. Davalı Hümeyra vekili, tasfiye konusu 1190 parselin mülkiyetinin üçüncü kişi adına olduğunu, taşınmaz hakkında Eyüp 2....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi DAVA TÜRÜ : Katılma alacağı ve değer artış payı alacağı ... ile ... aralarındaki dava hakkında Ankara 2. Aile Mahkemesinden verilen 13.07.2010 tarih ve 433/1062 sayılı hükmün Dairenin 07.04.2011 gün ve 5253/1986 sayılı ilamıyla bozulmasına karar verilmişti....
Bozma sonrası yapılan yargılama neticesinde Mahkemece; dava konusu taşınmazın tarafların 2002 yılı öncesinde sahip oldukları kişisel malları ile edinildiği, davacının taşınmaza adına kayıtlı 15 nolu meskendeki hissesinin satışından elde edilen para ve 16 nolu meskenin edinilmesindeki katkısı nedeniyle katkıda bulunduğunun kabulu gerektiği, davacının kişisel malı ile katkı oranının % 57 olduğu ve davacının 228.000,00 TL değer artış payı alacağının bulunduğu, davacının eşya bedeli yönünden katılma alacağı karşılığı önceki hüküm sonrası 1.875,00 TL'yi aldığı anlaşıldığından eşya karşılığı alınan bedel düşüldükten sonra talebin kısmen kabulune ve 226.125,00 TL değer artış payı alacağının dava tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine, fazla isteğin reddine; ev eşyalarından kaynaklanan katılma alacağının konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir....
Bozma sonrası yapılan yargılama neticesinde Mahkemece; dava konusu taşınmazın tarafların 2002 yılı öncesinde sahip oldukları kişisel malları ile edinildiği, davacının taşınmaza adına kayıtlı 15 nolu meskendeki hissesinin satışından elde edilen para ve 16 nolu meskenin edinilmesindeki katkısı nedeniyle katkıda bulunduğunun kabulu gerektiği, davacının kişisel malı ile katkı oranının % 57 olduğu ve davacının 228.000,00 TL değer artış payı alacağının bulunduğu, davacının eşya bedeli yönünden katılma alacağı karşılığı önceki hüküm sonrası 1.875,00 TL'yi aldığı anlaşıldığından eşya karşılığı alınan bedel düşüldükten sonra talebin kısmen kabulune ve 226.125,00 TL değer artış payı alacağının dava tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine, fazla isteğin reddine; ev eşyalarından kaynaklanan katılma alacağının konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir....
