Maddi olayları ileri sürmek taraflara, hukuki nitelendirme yapmak ve uygulanacak kanun maddelerini belirlemek hakime aittir (6100 sayılı HMK 33. m). İddianın ileri sürülüş şekline göre dava, değer artış payı ve artık değere katılma alacağı isteklerine ilişkindir. Değer artış payı alacağı; eşlerden birinin diğerine ait malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına hiç ya da uygun karşılık almaksızın esaslı katkıda bulunması durumunda, tasfiye sırasında bu malda meydana gelebilecek değer artışı için katkısı oranında sahip olduğu alacak hakkıdır (4721 sayılı TMK 227 m). Denkleştirme (TMK 230 m) hariç, tasfiyeye konu malvarlığında katkı tarihine göre değer kaybı söz konusu ise, katkının başlangıçtaki değeri esas alınır (TMK 227/1 m). Böyle bir malın daha önceden elden çıkarılmış olması halinde hakim, diğer eşe ödenecek alacağı hakkaniyete uygun olarak belirler (TMK 227/2 m)....
Mahkemece, değer artış payı alacağının hesabı için öncelikle ziynet eşyalarının verildiği tarihteki değeri ile taşınmazın bu tarihteki sürüm (rayiç) değerinin ayrı ayrı saptanması, davacının katkı yaptığı tarihteki sürüm değeri ile katkıda bulunduğu miktarın (altın parası) toplamı gözetilerek davacı kadının yaptığı katkının sözü edilen toplam değer içindeki oranının bulunması, bu oranın tasfiye tarihindeki sürüm değeri ile çarpılarak çıkacak miktarın değer artış payı alacağı olarak karar altına alınması (TMK.nun 227)....
Mahkemece, değer artış payı alacağının hesabı için öncelikle ziynet eşyalarının verildiği tarihteki değeri ile taşınmazın bu tarihteki sürüm (rayiç) değerinin ayrı ayrı saptanması, davacının katkı yaptığı tarihteki sürüm değeri ile katkıda bulunduğu miktarın (altın parası) toplamı gözetilerek davacı kadının yaptığı katkının sözü edilen toplam değer içindeki oranının bulunması, bu oranın tasfiye tarihindeki sürüm değeri ile çarpılarak çıkacak miktarın değer artış payı alacağı olarak karar altına alınması (TMK.nun 227)....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi DAVA TÜRÜ : Katkı Payı Alacağı (değer artış payı) ... ile ... aralarındaki katkı payı alacağı (değer artış payı) davasının kısmen kabulüne ve kısmen reddine dair ... Aile Mahkemesinden verilen 06.11.2008 gün ve 1003/810 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla dosya incelendi gereği düşünüldü: K A R A R Davacı ... vekili tarafından davalı ... aleyhine açılan katkı payı alacağı davasının yapılan yargılaması sonunda davacının davasının kısmen kabulü ile toplam 120.829 TL. katkı payı alacağının, yalnızca 6.000 TL miktar bakımından karar tarihi olan 6.11.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin isteğin reddine karar verilmesi üzerine hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir....
kısmın hesaplamaya dahil edildiği, katkı payı alacağı hesabında dikkate alınmayan bu değerin, katılma alacağı hesabında neden dikkate alındığının açıklanmadığı ve mahkemece de bu husus üzerinde durulmadığı, hükmün bu nedenle denetime elverişli olmadığı anlaşılmaktadır....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi DAVA TÜRÜ : Katılma Alacağı ... ile ... aralarındaki katılma alacağı davasının reddine dair ... 3. Aile Mahkemesi'nden verilen ... sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü: KARAR Davacı ... vekili, evlilik birliği içerisinde tarafların birlikte edindikleri davalı adına kayıtlı araç yönünden 8.500,00 TL alacağın faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir. Davalı ... vekili, davacının aracın edinilmesinde hiçbir katkısının bulunmadığını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, davacının davalıdan katkı payı ya da değer artış payı alacağı bulunmadığı, bunun yerine katılma alacağının bulunduğu, ancak, davanın katkı payına ilişkin olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Hüküm, süresi içerisinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir....
Şöyle ki; dava dilekçesinde mal ayrılığı rejimi döneminde davalı adına alınan taşınmaza miktar ve nitelikleri yazılı ziynetlerle katkıda bulunulduğu iddia edilerek seçimlik hak olarak değer artış payı ve denkleştirme şeklinde nitelendirilerek katkı payı alacağı istendiğine, dava tarihi itibariyle belirsiz alacak davası niteliğindeki davada yapılan yargılama sırasında harcının da tamamlandığı 22.12.2015 havale tarihli dilekçe ile ziynetlerle katkı miktarı 22.401 TL'ye yükseltildiğine, davanın niteliği itibariyle talebin açıklanması ve arttırılması niteliğindeki bu dilekçe ıslah dilekçesi olmadığına göre, mahkemece usul ve yasaya uygun olarak hesaplanan 18.306,75 TL katkı payı alacağının tamamına dava tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerekirken, değerlendirmede hata yapılarak faiz yönünden yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır....
Maddi olayları ileri sürmek taraflara, hukuki nitelendirme yapmak ve uygulanacak kanun maddelerini belirlemek hakime aittir (6100 sayılı HMK m. 33). İddianın ileri sürülüş şekline göre dava, katkı payı alacağı ve artık değere katılma alacağı isteğine ilişkindir. 1. Aksi belirtilmedikçe, mal rejiminin tasfiyesine dayalı alacağı, talep edenin varsa katkı payı, değer artış payı (TMK m. 227) ve artık değere katılma alacağı (TMK m. 236 vd.) alacaklarını kapsar....
Yani katılma rejiminde; eşlere tanınan hak, ayni bir hak olmayıp, şahsi bir haktır. Sadece mal rejimi sona erdiğinde, eşlerin edinilmiş mallara ilişkin artık değerler üzerinde karşılıklı alacak hakkı vardır (TMK. m. 236). Toplanan deliller, dosya kapsamı ve dava dilekçesindeki açıklamalara göre davacı vekilinin talebi 3 nolu daireye yapılan iyileştirme ve kooperatif payı üzerindeki değer artış payı ve katılma alacağı isteğine ilişkindir....
taşınmaz yönünden mal rejiminin tasfiyesi talepli davasının kısmen kabulüyle, 19.035,90 TL katılma alacağı ile 88.288,20 TL değer artış payı alacağının davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine, hükmedilen katılma ve değer artış payı alacağına karar tarihinden itibaren yasalyasal faiz uygulanmasına karar verilmiştir....
