Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi, bünyesinde gayrimenkul satış vaadi ve eser sözleşmesini barındıran bir sözleşmedir. Bu sözleşmede arsa sahibi, sözleşmeye uygun koşullarda arsasını yükleniciye teslim etmek; yüklenici kendisine karşı edimini yerine getirdiğinde ise yükleniciye bırakılan bağımsız bölümlerin tapusunu ona devretmek ile yükümlüdür. Sözleşmenin diğer tarafı olan yüklenicinin edim borcu ise sözleşmede kararlaştırılan koşullarda binayı yapıp arsa sahibine teslim etmektir. Aynı zamanda arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi ani edimli bir sözleşmedir. Ani edimli sözleşmenin kural olarak geriye etkili feshi ve tasfiyesi mümkündür. Geriye etkili fesihte sözleşmenin tarafları verdiklerini sebepsiz zenginleşme kurallarına göre geri isteyebilirler....
Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, yapılan imalat %85 seviyesinde olduğundan, yükleniciden bağımsız bölüm satın alan davalılar adına olan tapuların iptaline karar verilmesinin hakkaniyete aykırı olacağı, davacı arsa sahibinin, taşınmazın imara uygun hale getirilmesi ve maddi zararlarına ilişkin olarak halefiyet kaidelerine göre kat maliklerine karşı ayrıca dava açabileceği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir. Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir. Dava, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin feshi ve tapu iptal tescil istemine ilişkindir. Eser sözleşmelerinin bir türü olan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinde yüklenicinin kendi kusuruyla işi muayyen bir zamanda bitirmeyerek temerrüde düşmesi nedeniyle iş sahibi tarafından sözleşmenin feshi halinde, uyuşmazlığın kural olarak dava tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı Borçlar Kanununun 106-108. maddeleri hükümleri çerçevesinde çözümlenmesi gerekekir....
Aynı zamanda arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi ani edimli bir sözleşmedir. Ani edimli sözleşmenin kural olarak geriye etkili feshi ve tasfiyesi mümkündür. Geriye etkili fesihte sözleşmenin tarafları verdiklerini sebepsiz zenginleşme kurallarına göre geri isteyebilirler. Uygulamada arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi yapıldıktan sonra yüklenici henüz edimlerini yerine getirmeden; arsa sahibi, arsa veya kat irtifak tapularını veya bir kısmını yüklenici adına tescil ettirmekte ve yüklenici finans ihtiyacını karşılamak için devredilen bağımsız bölüm veya arsa hisselerini üçüncü kişilere satmaktadır. Arsa payı veya bağımsız bölümlerin satılmasından sonra yüklenici edimlerini yerine getirmediği için sözleşmenin geriye etkili feshedildiği bir realitedir.Yukarıda izah edildiği gibi, yükleniciden arsa hissesi veya bağımsız bölüm satın alan iyi niyetli üçüncü kişinin TMK'nın 1023. maddesine istinaden "tapuya güven ilkesi" gereğince iktisabının korunması gerekir....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi Taraflar arasındaki ceza-i şart, tazminat, tapu iptali ve tescil davalarının bozma kararına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı asıl ve birleşen davaların reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı-karşı davacı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde taraflardan gelen olmadığından incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü. -K A R A R- Davacı-karşı davalı ... tarafından açılan ilk davada, davalı-karşı davacı ... adına kayıtlı tapulu taşınmazın pay kaydının iptali ile ... adına tapuya tescili; davalı-birleşen davanın davacısı ...'ın davasında ise, taraflar arasındaki arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin feshi ile ....000,00 TL menfi zararın ...'...
Dahili davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde; iyi niyetli olarak tapuya haciz koyduklarını, davanın reddine karar verilmesini, ayrıca dava açılmasına sebebiyet vermedikleri için yargılama gideri ve ücreti vekaletten sorumlu tutulmamalarını istemiştir. III. İLK MAHKEME KARARI Mahkemenin 31/10/2013 tarihli ve 2011/823 Esas, 2013/301 Karar sayılı kararı ile yapılan yargılamada davalı yüklenici ... Gıda İnşaat Turizm Taahhüt San. Tic. Ltd. Şti. nin üstlenmiş olduğu kat karşılığı inşaat sözleşmesine aykırı hareket ettiği ve sözleşmenin tamamlanma imkanının bulunmadığı görülerek davacılar tarafından geriye etkili fesih talebinin kabulüne, davacılar ile davalı ... Gıda İnşaat Turizm Taahhüt Sanayi Ticaret Limited Şirketi arasında Karabük 1. Noterliğinin 07/04/2008 tarih ve 03203 yevmiye numaralı Düzenleme Şeklinde Gayrimenkul Satış Vaadi ve Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesinin geriye etkili olarak feshine, davalı ......
Dava, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin feshi ve yüklenici tarafından üçüncü kişilere satılan bağımsız bölümlerin tapularının iptali ile davacılar adına tescili isteğine ilişkindir. 2-Mahkemece getirtilen tapu kayıtlarından arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi konusu olan ... parsel sayılı taşınmazın 04.07.2007 tarihinde intikalen davacılar ... ile ... adına tapuda tescil edilip, aynı tarihte satış yapılarak davalı ... adına tapuya tescil edildiği anlaşılmaktadır. Dosyadaki kayıtlardan ...parsel sayılı taşınmazın ...Belediyesi adına kayıtlı iken 07.12.2007 tarihinde davalı ...'ya satılarak adına tapuda tescil edildiği, yine ... Tapu Müdürlüğü'nün 08.05.2013 tarihli yazısına göre de 934 parsel ile 1876 parselin tevhit edilerek 1878 parsele taşındığı belirtilmiştir....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi Taraflar arasındaki birleştirilen tapu iptali ve tescil, alacak davalarının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı asıl davanın kabulüne, birleşen davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü....
Paylı mülkiyete konu olan ya da kat mülkiyeti tesis edilmiş olan taşınmazda bulunan yapının yıkılıp yeniden inşaat yapılması işi TMK'nın 692. maddesi hükmünce olağanüstü tasarruf 634 sayılı KMK'nın 45. maddesi gereğince önemli işlerden olduğundan, bu nitelikteki taşınmazlarda arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmesinin tüm paydaşları ya da kat malikleri ile yapılmış olması geçerlilik koşuludur. Arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmesinin feshi davası da olağanüstü tasarruf işlemleri ve önemli işlerden olduğundan, geçerli sözleşmenin varlığı halinde feshinin de tüm paydaşlar veya kat maliklerince talep ve dava edilmesi gerekir. Somut olayda dava konusu Silivri .... Noterliği'nin 16.02.2000 gün 00997 yevmiye nolu Düzenleme Şeklinde Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi incelendiğinde; İstanbul ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 100 ada 7 ve 4 parsellerde kat kat karşılığı inşaat yapılmak üzere arsa sahipleri, ..., ..., ..., ... ve .... ile yüklenici ... İnş. Ltd....
Aynı zamanda arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi ani edimli bir sözleşmedir. Ani edimli sözleşmenin kural olarak geriye etkili feshi ve tasfiyesi mümkündür. Geriye etkili fesihte sözleşmenin tarafları verdiklerini sebepsiz zenginleşme kurallarına göre geri isteyebilirler. Uygulamada arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi yapıldıktan sonra yüklenici henüz edimlerini yerine getirmeden; arsa sahibi, arsa veya kat irtifak tapularını veya bir kısmını yüklenici adına tescil ettirmekte ve yüklenici finans ihtiyacını karşılamak için devredilen bağımsız bölüm veya arsa hisselerini üçüncü kişilere satmaktadır. Arsa payı veya bağımsız bölümlerin satılmasından sonra yüklenici edimlerini yerine getirmediği için sözleşmenin geriye etkili feshedildiği bir realitedir. Yukarıda izah edildiği gibi, yükleniciden arsa hissesi veya bağımsız bölüm satın alan iyi niyetli üçüncü kişinin TMK'nın 1023. maddesine istinaden "tapuya güven ilkesi" gereğince iktisabının korunması gerekir....
Diğer davalılar vekili, kat irtifakı kurulu yerde 17 Ağustos 1999 depreminden önce yükleniciden daire satın aldıklarını, iyi niyetli olduklarını, zamanaşımının bulunduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir. Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, davacılar ile dava dışı yüklenici arasında düzenlenen arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2007/582 esas-2009/326 karar sayılı ilamı ile feshine ve yüklenici adına kayıtlı 2,3,4,5,7,8,9,11,21,22,23 no’lu bağımsız bölümlerin tapusunun iptali ile davacılar adına tesciline karar verildiği, dava dışı yüklenicinin edimlerinin yerine getirmediğinin sabit olduğu ve akdin geriye etkili feshi nedeniyle davalı 3. kişilere yüklenicinin yaptığı devirlerin de geçerli olmadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile davalılar üzerindeki bağımsız bölüm tapularının iptaliyle davacılar adına tesciline karar verilmiştir. Kararı, davalı asil ... ve diğer davalılar vekili temyiz etmiştir....
