Belediyesi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesi kapsamında bağımsız bölüm satın alan feri müdahil Aktif İnşaat Anonim Şirketi vekilleri temyiz etmiştir. Asıl ve birleşen davalar, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin feshi, tapu iptal tescil ve tazminat istemlerine ilişkindir. Ahde vefa ilkesi gereği kural olarak eser sözleşmesi, sözleşmedeki hak ve borçların karşılıklı olarak ve bütünüyle yerine getirilmesi sonucu sona erer. 818 Sayılı Borçlar Kanunu'nun 355. vd. ( 6098 sayılı TBK'nın 470. vd.) maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinin bir türü olan “Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi”, iş sahibinin bir arsanın muayyen bir payının bedel olarak devri veya devri taahhüdü karşılığında, yüklenicinin bir inşa (yapı) eseri meydana getirmeyi taahhüt ettiği, tam olarak iki tarafa borç yükleyen, ivazlı, çift tipli bir karma sözleşmedir....
Bozma ilamı sonrası birleşen davada, davacı arsa sahipleri davalı yüklenici ile aralarında imzalanmış olan 30.11.1995 tarih, 813 yevmiye numaralı kat karşılığı inşaat sözleşmesinin yüklenicinin edimini ifa etmemiş olması nedeniyle geriye etkili olarak feshini talep etmiştir. Mahkemece bozma sonrası yapılan yargılama neticesinde asıl dava yönünden davacının cezai şart talebinin reddine ve davacının tapu iptali tescil talebinin reddine karar verilerek bozma ilamı kapsamı dışında kalarak kesinleştiğinden bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, birleşen mahkemenin 2016/760 Esas sayılı dava dosyasında davanın kabulü ile; davacıların taraflar arasında yapılan 30/11/1995 tarihli düzenleme şeklinde kat karşılığı inşaat sözleşmesini feshetmekte haklı olduğunun tespiti ile sözleşmenin geriye etkili olarak feshine karar verilmiştir....
Bu sona erme arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmelerinde, kural olarak ani edimli olması nedeniyle, geriye etkili olacağından, arsa sahibi bedel olarak verdiği tapu paylarını, tapu iptâli ve tescili davası açmak suretiyle isteyebilecektir. Yüklenici de dönme anına kadar, arsa sahibinin mal varlığına giren yasal ve yararlı imalâtın parasal karşılığının ödenmesini isteyebilecektir. Geriye etkili feshin en önemli sonucu da; tarafların sözleşmenin yapıldığı tarihteki mal varlığına getirilmeleridir. Feshedilen sözleşme, arsa sahibi ve yüklenici arasındaki sözleşme olup, tasfiyenin bu kişiler arasında yapılması gerekirse de, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinde, yükleniciye finansman kolaylığı sağlamak üzere, daha inşaat aşamasında tapu devri yapılmakta, yüklenici de devraldığı bu tapuyu, sattığı bağımsız bölüme karşılık üçüncü kişilere temlik etmektedir....
"İçtihat Metni"Mahkemesi :Asliye Hukuk Hakimliği Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacı-k.davalı ... vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmâl edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü: - K A R A R - Asıl dava, kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca yüklenicilere ait olacak bağımsız bölümlere ait tapu kayıtlarının iptâli ve tescil, mümkün olmadığı takdirde tazminat, birleşen dava ise; sözleşmenin geriye etkili olacak şekilde feshi ve kaçak inşaatın kal'i istemi ile açılmış, mahkemece asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulü ile taraflar arasında düzenlenen 03.12.2006 tarihli kat karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili olacak şekilde feshi ile taşınmaz üzerinde kaçak olarak inşa edilen binanın gideri yüklenicilere ait olmak üzere kal'ine dair verilen karar davacı ve karşı...
karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili olarak feshine, davalılar ..., ..., ... ve ... adına kayıtlı kat mülkiyeti kütüğünde sayfaları belirtilen taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile sözleşme yapılmadan önceki hisseleri oranında davacılar adına tesciline karar verilmiştir....
Davacıların müşterek paydaş olmaları durumunda Türk Medeni Kanunu'nun 692. maddesi uyarınca paydaşların; el birliği mülkiyeti halinde de aynı Kanun'un 702. maddesi gereğince, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin yapılmasında ortakların iradeleri birleşmiş olduğu gibi, olağanüstü tasarruflardan sayılan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin feshi davasında da “oy birliği” sağlanmış olmaktadır. Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 75 ve 76. maddeleri hükümleri ve 04.06.1958 gün ve 15/6 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı gereğince, maddi olayları açıklamak taraflara, hukuki niteleme ise hakime ait bir görevdir. Davada yüklenici ...'in arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince yüklendiği ediminin ifasında “borçlu temerrüdüne” düşmüş bulunması sebebiyle arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili sonuç doğurur şekilde feshinin istendiği açıklıkla anlaşılmaktadır....
İstinaf Sebepleri Alacaklı istinaf dilekçesinde; kat karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili feshi şartlarının incelenmediğini, davacı tarafından tek taraflı beyanla kat karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili feshedildiği, dolayısıyla arsa paylarının sözleşmeden önceki haline çevrilmesi talebinin hakkaniyete aykırı olduğunu, bu hususun ayrı bir yargılamayı gerektirdiğini 3. kişilerdeki hak ve alacaklarına haciz eklenebileceğini, bu nedenle huzurdaki dava kapsamında sözleşmenin tamamlanıp tamamlanmadığı, ne oranda tamamlandığı, sözleşme gereği ve şimdiye kadar yapılan ... ve işlemler nedeniyle taraflara yüklenecek borçların neler olduğunun tespit edilmesi gerektiğini, davalı şirketin tek yetkili ve ortağının vefat etmiş olduğunu, İcra Hukuk Mahkemesinin dar yetkili mahkeme olduğununu, dava konusu kat karşılığı sözleşmesinin feshine genel mahkemeler tarafından karar verilebileceğini, 07.10.2021 tarihinde ... ... 20....
DAVA TARİHİ : 12.03.2015 HÜKÜM/KARAR : Kabul Taraflar arasındaki asıl davada kat karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili feshi ve tazminat, birleşen davada tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl davanın açılmamış sayılmasına, birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararı birleşen davada davalı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I....
Şti. vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2-Asıl davada davalı ... vekilinin temyiz itirazları yönünden yapılan incelemede; Asıl dava, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan tapu iptal ve tescil, birleşen dava, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili fesih istemine ilişkindir. TBK'nın 470. vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinin bir türü olan “arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi” satış vaadini (arsa payının devrini) de içerdiğinden, tek taraflı irade beyanı ile feshi mümkün değildir. Dairemizin kararlılık gösteren içtihatlarında bu tip sözleşmelerin tarafların fesih iradelerinin birleşmesi halinde ya da haklı sebeplerin bulunması durumunda mahkemenin vereceği fesih kararı ile sona ereceği kabul edilmektedir. Sözleşme ilişkisinin sona ermesinden sonra da tarafların sözleşmenin yükümlerinden kurtulmaları, başka bir anlatımla, sözleşme ilişkisinin tasfiyesi gerekir....
Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü: - K A R A R - Dava, BK’nın 355 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinin bir türü olan kat karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan, sözleşmenin geriye etkili olarak feshi, tapu iptâli ve tescil, müdahalenin önlenmesi ve tazminat istemine ilişkin olup, mahkemece davanın reddine dair verilen karar davacı tarafından temyiz edilmiştir. Davacı arsa sahibi, davalılardan ... ile aralarında resmi şekilde düzenlenen 24.10.1997 tarihli kat karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince yapması gereken binayı ruhsata ve yasaya aykırı olarak yaptığını, kendisine isabet eden bağımsız bölümleri teslim etmediğini iddia ederek, aralarındaki sözleşmenin geriye etkili olarak feshini, yükleniciye devredilip ondan da diğer davalıların devralmış oldukları tapu kayıtlarının iptâli ile kendi adına tescilini, davalıların taşınmaza vâki müdahalelerinin önlenmesini talep ve dava etmiştir....
