KAMULAŞTIRMASIZ EL ATMA NEDENİYLE TAZMİNAT 2709 S. 1982 ANAYASASI [ Madde 153 ] 4721 S. TÜRK MEDENİ KANUNU [ Madde 705 ] 1086 S. HUKUK USULÜ MUHAKEMELERİ KANUNU(MÜLGA) [ Madde 428 ] 2942 S. KAMULAŞTIRMA KANUNU [ Madde 38 ] 2942 S. KAMULAŞTIRMA KANUNU [ Geçici Madde 6 ] "İçtihat Metni" Taraflar arasındaki "Kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda;Kartal 2.Asliye Hukuk Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 18.10.2004 gün ve 2004/294 E-2004/627 K.sayılı kararın incelenmesi davalı vekilinin temyizi üzerine önce düzeltilerek onanmış, davalı vekilinin karar düzeltme istemi üzerine, Yargıtay 5.Hukuk Dairesinin 29.09.2005 gün ve 2005/8866-10118 sayılı ilamı ile; ("...Dava, kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilen ve enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir....
Mahallesi 307 ada 2, 6, 7, 9, 10, 11, 15, 16, 17 ve 18 sayılı parseller ile 269 ada 1 ve 18 parsel sayılı taşınmazların kamulaştırmasız el atma nedenine dayalı olarak bedelinin faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir. Y A R G I T A Y K A R A R I Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü: Davacı vekili dilekçesinde, davalı idare tarafından dava konusu taşınmaz hakkında 1987 yılındaki encümen kararına dayanarak kamulaştırma kararı alındığı, imar uygulaması sırasında da kısmen kamulaştırılacak alan olarak ayrıldığı ancak bu güne kadar kamulaştırılmadığı gibi kamulaştırılmadan fiilen taşınmaza el atıldığını belirterek, kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat talep etmiş; mahkemece, davanın idari yargı yerinde görülmesi gerektiğinden usulden reddine karar verilmiştir....
İlk derece mahkemesince davanın kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat yönünden kabulü; ecrimisil bedeli yönünden ise karar verilmesine yer olmadığına ilişkin olarak verilen karara karşı taraf vekilleri tarafından yapılan istinaf başvurusunun İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesince HMK'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiş olup; hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir....
Kamulaştırmasız el koyma nedeniyle ister el atmanın önlenmesi davası isterse yer bedeli veya tazminat ya da ecrimisil davası açılmış olsun, davacının iddiasının araştırılması bilirkişi incelemesine bağlıdır (Ali Arcak- Edip Doğrusöz, Kamulaştırmasız Elkoyma, Ankara 1992, s. 55). Bu noktada, bilirkişilerin taşınmazın değerinin tespitine ilişkin değer biçme esaslarını düzenleyen herhangi bir yasal düzenleme mevcut değildir. Ancak öteden beri Yargıtay içtihatlarında kamulaştırma hukukunda olduğu gibi kamulaştırmasız el atma davalarına da kamulaştırma davalarındaki değer biçme esasları uygulanır. Bu kriterlere de Kamulaştırma Kanunu’nun 11.maddesinde yer verilmiştir....
Bu da Anayasanın 46. maddesinde düzenlenen kamulaştırma yoluyla mümkündür. Görüldüğü gibi Anayasamız kamulaştırmasız el atmayı düzenlememiştir. Yasalarımıza “kamulaştırmasız el atma” kavramı 5999 sayılı Kamulaştırma Kanununda değişiklik yapılmasına ilişkin kanun ile 30.06.2010 tarihinde 2942 sayılı Yasaya eklenen geçici 6. madde ile girmiştir. Maddenin başlığı “ Kamulaştırmasız el koyma sebebiyle tazmin” olup, 09.10.1956 tarihi ile 04.11.1983 tarihi arasında “ fiilen kamu hizmetine ayrılan veya kamu yararına ilişkin bir ihtiyaca tahsis edilerek tesis yapılan taşınmazlara veya kaynaklara; kısmen veya tamamen irtifak hakkı tesis etmek suretiyle malikin rızası olmaksızın fiili olarak el konulması sebebiyle malik tarafından ilgili idareden tazminat talebinde bulunulması” halinde izlenecek yasal prosedür düzenlemiştir....
KARAR Davacı, davalı kooperatifin müracaatı üzerine kamulaştırdıkları taşınmazlardan 2280 parsel numaralı taşınmazı kamulaştırma amacına uygun olarak davalı kooperatife devir ettiklerini, davalı kooperatifin bu taşınmaz nedeniyle açılan veya açılacak hertürlü davalardan doğacak masraflardan sorumlu olacağına dair taahütname verdiğini, önceki malik tarafından açılan kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat davası sonunda icra tehdidi altında 298.397,07 TL ödeme yapıldığını, ödenen tutara KDV eklenerek fatura kesildiğini, davalının sorumlu olduğu bu miktarı ödemediğini, alacaklarının dava tarihi itibariyle 365.605,89 TL olduğunu ileri sürerek, 365.605,89 TL alacağın faiziyle birlikte tahsilini istemiştir. Davalı, dava konusu taşınmazları davacıdan bedelini ödeyerek satın aldıklarını, davacının kusurundan doğan davalardan sorumluluklarının bulunmadığını savunarak davanın reddini dilemiştir....
Mahkemece, birleştirilen kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil davasının kabulüne, asıl dava olan kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat istemine ilişkin davanın konusu kalmadığından esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş; hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir. Kısmen arazi, kısmen kapama erik bahçesi niteliğindeki taşınmaza gelir metodu esas alınarak değer biçilmesi ve tespit edilen zemin ve irtifak bedeli bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Taraf vekillerinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun hükmün ONANMASINA, peşin alınan temyiz ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 12/12/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi....
Tapu maliki ..., kamulaştırma tarihinde ölü olup, mirasçılarına usulüne uygun tebligat yapılmamıştır. Bir kısım mirasçı daha önceden bedel arttırım davası açtığından, bu kez açılan kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat davasının reddine ve yargılamaya gelmeyenler yönünden açılmamış sayılmasına karar verilmesi doğrudur. Ancak; Daha önceden bedel arttırım davası açmayan ve kendilerine de usulüne uygun tebligat yapılmayan asıl dava davacıları yönünden işin esasına girilerek hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi, Doğru görülmemiştir. Davacılardan ... vd. Vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U....nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere 30.04.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi....
Dosyada bulunan kanıt ve belgelerden dava konusu taşınmazın davalı idare tarafından 2000 yılında kamulaştırılmasına karar verilerek, o zamanki tapu maliklerine kamulaştırma evraklarının usulüne uygun olarak noter tarafından tebliğ edildiği tapu maliklerinin bedel artırım davası açarak, ... 2.Asliye Hukuk Mahkemesi 2000/637 Esas, 2001/185karar sayılı dosyasında hükmedilen bedeli, ... icra müdürlüğü 2002/15takip sayılı dosyası ile tahsil ettikleri ve kamulaştırma işleminin kesinleştiği anlaşılmıştır. Tüm bu nedenlerle, dava konusu taşınmaz yönünden kesinleşmiş bir kamulaştırma işlemi bulunduğundan şimdiki malik bakımından kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat davasının açılması mümkün olmadığından davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmesi, Doğru görülmemiştir....
Bilirkişi incelemesi yaptırılarak birleştirilen davada arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde ve tespit edilen bedelin davalı (davacı) tarafa ödenmesine, kamulaştırılan taşınmazın tapusunun iptali ile davacı/davalı idare adına tesciline karar verilmesinde, konusu kalmayan kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat davasında esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir....
