İNCELEME VE GEREKÇE: Dava hukuki niteliği itibariyle,---- sayılı icra takibine davalının yapmış olduğu itirazın İİK 67. maddesi gereğince iptali ile icra inkar tazminatı isteminden ibarettir İİK. mad. 67/I -III, V‟de düzenlenmiş bulunan itirazın iptali davası, borçlunun itirazının hükümsüz kılınarak, itiraz ile duran ilâmsız takibe konu olan alacağın varlığının saptanarak, icra takibinin devam etmesini (ve bu suretle, takip konusu alacağın borçludan alınmasını) sağlamak amacı ile açılır. İtirazın iptali davası açılabilmesi için; a) Yetkili icra dairesinde yapılmış geçerli bir ilamsız icra takibi bulunmalıdır. İtirazın iptal davası, icra takibi ile bağlantılı olduğundan, davalı aleyhine yapılmış geçerli bir icra takibi bulunmadıkça, itirazın iptali davası dinlenmez. Yetkili icra dairesinde yapılmış usulüne uygun bir icra takibi bulunmadıkça, itirazın iptali davası açılamaz....
Dava, itirazın iptali davası olup, takip hukukundan kaynaklanan itirazın iptali davaları İİK.nın 67 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Ayrıca İİK.nın 66. maddesinde "Müddeti içinde yapılan itiraz takibi durdurur." hükmü bulunmaktadır. İlamsız takiplerde ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde icra dosyasına borçlunun sunduğu itiraz dilekçesi üzerine takip kendiliğinden durur. Bu itiraz dilekçesinin alacaklıya tebliğinden itibaren 1 yıl içinde itirazın iptali davasının açılması gerekir. Somut olayda, davalı borçluya ödeme emri 21/11/2012 tarihinde tebliğ edilmiş, davalı borçlu 28/11/2012 tarihinde takibe itiraz etmiş ve işbu itirazın iptali davası süresinde açılmıştır. İcra müdürlüğünün takibi durdurma kararı dava şartı olmayıp mahkece işin esasına girilerek taraf delilleri toplanıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bozulması gerekmiştir....
Dava, İİK’nun 67.maddesi gereğince itirazın iptali istemine ilişkindir. Bir itirazın iptali davasının görülebilmesi için usulüne uygun şekilde yapılmış geçerli, ayakta duran bir icra takibinin varlığı şarttır. Ortada geçerli bir takibin bulunmadığı durumlarda itirazın iptali davasının görülebilmesine usulen olanak yoktur. İcra dairesinin yetkisine itiraz edildiği ve bu itirazın olumlu veya olumsuz sonuçlandırılmadığı hallerde geçerli bir takibin bulunamayacağı açıktır. O halde bu husus İİK’nun 67.maddesi uyarınca bir dava şartıdır ve dava şartları da mahkemece re’sen gözetilmek zorundadır. Somut olayda davalı, hem icra dairesinin yetkisine, hem de borca itiraz etmiştir. Bu durumda mahkemece İİK’nun 50.maddesi uyarınca öncelikle, icra dairesinin yetkisine yönelik itiraz incelenerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken bu yönün gözetilmemesi isabetsizdir....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi DAVA TÜRÜ : İtirazın iptali Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı itirazın iptali davasına dair karar, davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü. Dava, kira alacağının tahsili istemiyle yapılan takibe itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemece, dava itirazın iptaline ilişkin ise de; yapılan icra takibinde, alacak ve tahliye talep edildiğinden dava tarihinde yürürlükte bulunan HMUK'nun 8/2 maddesi gereğince Sulh Hukuk Mahkemesi görevli olduğundan mahkemenin görevsizliğine karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir. Davanın açıldığı tarihinde yürürlükte bulunan 1086 Sayılı HUMK.'ya göre tahliye istemi olmaksızın açılan alacak davalarında görevli mahkeme dava değerine göre belirlenir....
Mahkemece, itirazın iptali davası için İİK'da özel yetki kuralı bulunmadığından ve süresi içinde yetki itirazında bulunulduğundan, HMK'nın 6. maddesine göre genel yetkili mahkeme olan davalının yerleşim yeri mahkemesinin yetkili olduğu gerekçesiyle mahkemenin yetkisizliğine ve dosyanın yetkili ve görevli ... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir. İtirazın iptali davalarında hem icra dairesinin yetkisine, hem de mahkemenin yetkisine itiraz edilmiş olması durumunda, İİK'nın 50. maddesi uyarınca mahkemece öncelikle icra dairesinin yetkisine yönelik itirazın incelenmesi gerekmektedir. Zira bu yön itirazın iptali davasının dava koşullarından biridir. Somut olayda öncelikle icra dairesinin yetkisine itiraz edilmiş olduğu halde mahkemece icra dairesine yönelik yetki itirazı incelenmeden mahkemenin yetkisi yönünden inceleme yapılarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi DAVA TÜRÜ : İtirazın iptali-tahliye Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı itirazın iptali ve tahliye davasına dair karar, davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü....
Mahkemece; itirazın iptali davasında yetkili mahkemenin... Mahkemeleri olduğu gerekçesi ile davanın yetki yönünden reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir. 6100 Sayılı Hukuk Mahkemeleri Kanunu'nun 114/1. maddesinde dava şartları sırasıyla sayılmıştır. HMK.'nun 114/ç maddesi gereğince kesin yetki kuralı dava şartıdır. HMK.'nun 115. maddesi gereğince dava şartlarının mahkemece re'sen dikkate alınması gerekir. İtirazın iptali davaları, icra takibine sıkı sıkıya bağlı olup, İtirazın iptali davasında yetkili icra dairesinde yapılmış bir icra takibi, dava şartıdır. İcra takibinde yetki kurallarının düzenlendiği 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 50. maddesinin birinci fıkrasına göre “Para veya teminat borcu için takip hususunda HMK'nın yetkiye dair hükümleri kıyas yolu ile tatbik olunur.” Somut olayda, davacı şirket tarafından, kira sözleşmesinden kaynaklı alacaklarının tahsili için..... 9....
Dava, aidat alacağının tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Ödeme emri tebliği üzerine borçlu sadece yetki itirazında bulunmuş ise, alacaklı İİK'nın 50/2. maddesi uyarınca, bu itirazın kaldırılmasını ancak, İcra Hukuk Mahkemesi'nden isteyebilir. Borçlu yetki itirazı ile birlikte borcun esasına da itiraz etmişse, alacaklı aynı Kanun'un 67/1. maddesi uyarınca önce İcra Hukuk Mahkemesi'ne itirazın kaldırılması için başvurabileceği gibi, dilerse genel mahkemeye itirazın iptali davası da açabilir. Borçlu yetki itirazı ile birlikte borcun esasına da itiraz etmiş ve itirazın kaldırılması için önce itirazın kaldırılması davası açılmışsa, İcra Hukuk Mahkemesi tarafından önce yetki itirazı incelenip karara bağlanacaktır....
Borçlu itirazın iptali davası açılmamış iken itirazına konu borcu kısmen veya tamamen öderse ödeme tutarında alacaklının itirazın iptali davası açmasına gerek kalmayacağı ve böyle bir davayı açmakta hukuki yararı olamayacağı açık olduğu gibi, icra inkar tazminatı niteliği gereği itirazın iptali davası sonucunda davanın kısmen veya tamamen kabulüne karar verilmesi koşuluna bağlı olarak hükmolunan miktar üzerinden tahsiline karar verilebilecek bir tazminat olup, takibe konu borcun dava tarihinden önce ödenmesi halinde alacaklının Ödenen kısım yönünden dava açmakta hukuki yararı olmayacağından ödenen tutar gözönüne alınmadan, borca itirazın tümüyle iptali istemiyle açılan dava, ödenen kısım yönünden reddedileceğinden, bu kısım için de alacaklı yararına icra inkar tazminatına hükmedilemeyecektir....
İcra Müdürlüğü'nün 2009/9374 Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptaline; takibin ....026.685,45 TL üzerinden devamına, takipten itibaren... değişen oranlarda avans faizi uygulanmasına,... icra inkar tazminatının davalıdan alınıp davacıya ödenmesine...” biçiminde hüküm kurulmuş ise de, dava İİK'nun 67. ve 72. maddeleri gereğince açılan itirazın iptali ve menfi tespit davasıdır. İtirazın iptali davaları takibe sıkı sıkıya bağlıdır. Yapılan takibe davalı kısmen itiraz etmiştir. Bu nedenle davacı ... bu davasında harca esas değeri ....009.867,... TL göstermiş ve bu miktar üzerinden itirazın iptaline karar verilmesini istemiştir. Mahkemece bozmaya uyularak verilen 30.01.2013 tarihli kararda ise bu yön gözetilmeden HUMK m. 74. (HMK m 26) aykırı olarak talep aşılarak ....026.685,45 TL üzerinden itirazın iptali ve takibin devamına dair hüküm oluşturulması doğru görülmemiştir....
