Hukuk Dairesinin 2022/2456 Esas ve 2023/455 Karar sayılı ilamında davacının sözde mirasçılık sıfatı ile ilgili olarak aynen “derdest evlenmenin iptali davası ile mirasçılık sıfatı tartışmalı hale gelen mirasçı yönünden bu davanın sonucunun beklenmesi gerekeceğine, zira söz konusu daya sonucuna göre davada aktif dava ehliyeti (dava şartı) hususunun değerlendirilecek olmasına” ifadelerine yer verildiğini, müteveffa ....'nun terekesine temsilci atanması talepli davada yerel mahkemenin tereke temsilcisi atanmasına ilişkin kararının kaldırıldığını, bozma ilamı sonrasında dosya yeni esas numarası alan dosyada davacının geçici tereke temsilcisi atanmasına ilişkin tedbir taleplerinin -mirasçılık sıfatlarının tartışmalı hale gelmesi nedeniyle- reddine karar verildiğini, sonuçta davacı ile müteveffa ... arasındaki evliliğin mutlak butlanla batıl olduğuna yönelik ikame edilen derdest İstanbul 13....
Mutlak butlan davası, Cumhuriyet savcısı tarafından res'en açılır. Bu dava ilgilisi olan herkes tarafından da açılabilir. Somut Olayda, ... ile ...'nin amca-yeğen oldukları, Türk Medeni Kanunu'na aykırı olarak evlendikleri iddiasına dayalı olarak, Cumhuriyet Savcısı tarafından davaname ile; evliliğin butlanına karar verilmesi istenmiştir. Bu durumda, dava nüfus kaydının düzeltilmesi niteliğinde olmayıp, Cumhuriyet Savcısı tarafından açılan Türk Medeni Kanununun 145/4. maddesi gereğince mutlak butlan sebebiyle evliliğin iptaline ilişkindir. Görev kamu düzenine ilişkin olup,4787 Sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanunun 4. maddesi; 4721 Sayılı Türk Medeni Kanununun ikinci kitabından üçüncü kısım hariç olmak üzere (TMKm.118-395) kaynaklanan bütün davaların Aile Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle;6100 sayılı HMK.'nun 21 ve 22. maddeleri gereğince Bakırköy 11....
İlk derece mahkemesi, mutlak ve nisbi butlan koşullarının bulunmadığından bahisle, davacının boşanma talebi yönünden hüküm kurmuş ve boşanma davasının reddine karar vermiştir. Hükme karşı davacı erkek tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş ve bölge adliye mahkemesi başvurunun esastan reddine karar vermiştir. Türk Medeni Kanunu'nun 145/3. maddesinde, "Eşlerden birinde evlenmeye engel olacak derecede akıl hastalığı bulunması" evliliğin mutlak butlan nedeniyle iptali sebebi olarak düzenlenmiştir. Dosyadaki vesayet kararının incelenmesinden davalı kadının Türk Medeni Kanunu'nun 405/1. maddesindeki "Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı" nedenine bağlı olarak kısıtlandığı anlaşılmıştır. Konya Eğitim ve Araştırma Hastanesinin 01/12/2016 tarihli sağlık kurulu raporunda davalı kadının "Hafif derecede mental reterdasyon, organik olmayan psikoz" rahatsızlığının olduğu ve rahatsızlığın evlilik tarihinde mevcut olduğu belirtilmiştir....
Eşlerden birinin ölümünden sonra ilgililer tarafından mutlak butlan davası açılmamışsa, sağ kalan eş evliliğin kurulması anında iyi niyetli sayılır.” Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun belirtilen dosyasında temyiz incelemesine konu dava, mirasçılık belgesinin iptaline ilişkindir. Mirasbırakan ile sağ kalan eşin evliliğinin iptaline ilişkin uyuşmazlık ise, taraflar arasındaki başka bir dava dosyasında görülmüş ve mutlak butlan nedeni ile evliliğin iptaline karar verilerek, karar kesinleşmiştir. Ancak evliliğin iptaline ilişkin yargılamada, sağ kalan eşin evlenme akdi sırasında iyiniyetli olup olmadığına ilişkin bir tespit yapılmamıştır. Buna karşın, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, sağ kalan eşin miras hakkını tespit edebilmek bakımından iyiniyetini, önüne temyiz incelemesi nedeni ile gelen mirasçılık belgesinin iptaline ilişkin davada tartışmış ve çözüme kavuşturmuştur....
Davacı ile muris sigortalı ... ...’ın yapmış oldukları evliliğin butlanı davası 14.06.2002 tarihinde açılmış olup, 21.08.2006 tarihinde kesinleşen karar ile evliliğin mutlak butlan ile batıl olduğu tespit edilmiştir. 4721 sayılı TMK’nun 156.maddesi “Batıl bir evlilik ancak hakimin kararıyla sona erer. Mutlak butlan halinde bile evlenme, hakimin kararına kadar geçerli bir evliliğin bütün sonuçlarını doğurur” hükmüne amir olup, butlan kararının, kesinleşmeden ileriye doğru etkili olacağı, diğer bir deyişle, kesinleşmeye kadar geçerli bir evliliğin hüküm ve sonuçlarını doğuracağı belirgindir....
Bu sebele Mahkemece 01.04.2014 tarihli oturumda incelenen ve tarafların evliliğinin mutlak butlan sebebiyle iptaline karar verildiği belirtilen dava dosyasının gerektiği takdirde taraflardan da sorulup tespiti ile dosya içerisine alınarak birlikte gönderilmek üzere dosyanın yeniden mahalli mahkemesine İADESİNE oybirliğiyle karar verildi. 07.04.2015 (Salı)...
Davacı-karşı davalı erkek de bağımsız olarak açtığı evliliğin iptali davasında , eşinin evlilik öncesi cinsel ilişki ve başkası ile nişanlılığını sakladığını iddia ederek Türk Medeni Kanununun 150. maddesi uyarınca nisbi butlan sebebi ile evliliğin iptaline karar verilmesini talep etmiştir. Davacı-karşı davalı erkek tarafından açılan evliliğin iptali davası, tarafların boşanma davası ile birleştirilmiş, birleştirilerek görülen davaların yapılan yargılaması sonucunda ise mahkemece tarafların karşılıklı boşanma davalarının kabulü ile tarafların boşanmalarına, davacı-karşı davalı erkeğin nisbi butlan sebebi ile evliliğin iptali davasının reddine karar verilmiştir. Taraflarca temyiz edilmemiş olsa bile, yasaya açık aykırılık bulunması hallerinde hükmün bozulması imkan dahilindedir (HUMK m. 439/2). Davacı-karşı davalı erkek tarafından açılan nisbi butlan sebebiyle evliliğin iptali davası, boşanma davası açısından bekletici sorun oluşturur....
Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü: 1-Dava evlenmenin mutlak butlan nedeniyle iptaline ilişkin olup, ... .... açılmıştır (TMK.md. 146). Taraf teşkili kamu düzenindendir. Cumhuriyet savcısı, kanunda açıkça öngörülen hallerde hukuk davası açar veya açılmış olan hukuk davasında taraf olarak yer alır (HMK md. 70/1). Cumhuriyet Savcısının duruşmalara katılmadığı anlaşılmaktadır. Kamu adına mutlak butlan davasını açan ve evliliğin iptalini isteyen Cumhuriyet savcısına usulünce tebligat yapılıp duruşmaya katılımı sağlamadan yargılamaya devamla yazılı şekilde hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştir. (HGK-11.1.2015, Esas, 2015/2-2938 Karar 2015/2539) 2-Kabule göre ise; evliliğin iptali davasında nüfus müdürlüğüne husumet yöneltilemeyeceğinin nazara alınmaması da doğru olmamıştır....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi Taraflar arasındaki evliliğin butlanına ilişkin davada ... 1. Aile ve ... 2. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü: -K A R A R- Dava, evli olan davalıların nüfusta teyze – yeğen olarak görünmeleri nedeniyle evlenmelerinin mutlak butlan nedeniyle iptali istemine ilişkindir. ... 1. Aile Mahkemesince, davalılar arasında teyze – yeğen akrabalığının olmadığı belirtilip, davanın hatalı nüfus kaydının düzeltilmesine ilişkin olduğundan söz edilerek görevsizlik kararı verilmiştir. ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi ise, davalıların evliliklerinin mutlak butlan nedeniyle iptalinin istendiği uyuşmazlığın TMK.'nun 2. Kitabında düzenlendiği ve Aile Mahkemesinin görevine girdiği gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur....
Taraflar arasındaki evliliğin butlanına ilişkin davada Malatya 1. Aile ve Malatya 2. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü: -K A R A R- Dava, evli olan davalıların nüfusta teyze – yeğen olarak görünmeleri nedeniyle evlenmelerinin mutlak butlan nedeniyle iptali istemine ilişkindir. Malatya 1. Aile Mahkemesince, davalılar arasında dayı – yeğen akrabalığının olmadığı belirtilip, davanın hatalı nüfus kaydının düzeltilmesine ilişkin olduğundan söz edilerek görevsizlik kararı verilmiştir. Malatya 2. Asliye Hukuk Mahkemesi ise, davalıların evliliklerinin mutlak butlan nedeniyle iptalinin istendiği uyuşmazlığın TMK.'nun 2. Kitabında düzenlendiği ve Aile Mahkemesinin görevine girdiği gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur. İstek, evli olan davalıların evlenmelerinin mutlak butlan nedeniyle iptaline ilişkindir....
