gözetilip eser sözleşmesinde yapılan imalatların arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi kapsamında yapılıp yapılmadığı da yukarıda açıklanan çerçevede değerlendirilerek asıl ve birleşen davalarda karar vermek ve birleşen 2019/354 esas sayılı dosyada eser sözleşmesi kapsamında iş bedeli alacağı çıkar ise ödeme miktarının ödeme yapan malikler açısından dikkate alınması, birleşen 2011/361 esas sayılı dosyada ise 2008 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin geçersizliğinin tespitine karar verilmesinden ibarettir....
Dolayısıyla tarafların olayın meydana gelmesinde kusuru bulunup bulunmadığı veya kusur oranları iş hukuku mevzuatı hükümlerine göre değil, eser sözleşmesi hükümleri doğrultusunda saptanmalıdır. Mahkemece iş mahkemesinin kusur raporu hükme esas alınmış ise de; eser sözleşmesi ilkeleri gözetilmeden sadece işçi sağlığı ve iş güvenliği mevzuatı ilkeleri doğrultusunda, olaya etkili kusur durumu ve oranları dikkate alınarak, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır....
Taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmamakla birlikte dosya kapsamına göre mevcut hukuki ilişkinin niteliğinin, sözleşmenin kurulduğu tarih itibariyle yürüryükte bulunan, 818 sayılı BK 370, (TBK 470) ve devamı maddelerinde düzenlenen; yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği, eser sözleşmesi niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır. Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi, taşınmaz mülkiyetinin devri taahhüdünü içerdiğinden resmi yazılı şekle tabi olsa da, inşaatın ikmâl edilmesi veya sözleşmeye güvenerek tapuda devir yapılması halinde, edimlerin önemli ölçüde ve karşılıklı ifası nedeniyle sözleşmeninin geçersizliği ileri sürülemez. Taraflar arasında başlangıçta geçersiz de olsa tapu devri suretiyle bir eser sözleşmesi kurulduğuna göre uyuşmazlığın bu çerçevede çözülmesi zorunludur....
Oysa iş sahibinin kusuru olup olmadığı eser sözleşmesi hükümlerine göre değerlendirilmelidir. Yüklenici ile iş sahibi arasında yapılan sözleşmede bir sorumsuzluk hükmü bulunmadığına göre mahkemece eser sözleşmesi düzenlemelerine göre işin uzmanın yüklenici olduğu kabul edilerek HMK'nın 266. ve devamı maddelerinde öngörülen yönteme uygun şekilde oluşturulacak uzman bilirkişi kurulundan rapor alınmalı ve davalı iş sahibinin kusurlu olup olmadığı belirlenmeli kusurlu bulunduğu saptanırsa buna göre istek kalemleri değerlendirilerek hasıl olacak sonuca uygun bir hüküm tesis edilmelidir. Eksik incelemeyle ve deliller toplanmadan, davacı yanın bilirkişi incelemesine dayandığı da gözetilmeden ceza soruşturması yönünden değerlendirme yapan ve hukuk hakimini bağlamayan bilirkişi raporuna dayanılarak karar verilmesi hatalı olmuş, kararın bozulması uygun bulunmuştur....
Davacı iş sahibi idare ile davalı yükleniciler arasındaki ilişki Borçlar Kanunu'nun 355 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi niteliğindedir. Davalıların ....ın ölümünde kusurları olup olmadığı, varsa oranının belirlenmesi için eser sözleşmesi hükümlerine göre değerlendirme yapacak konunun uzmanlarından oluşan heyetten rapor alınması zorunludur. Mahkemece eser sözleşmesi hükümlerine göre konunun uzmanlarından oluşturulacak teknik heyetten rapor alınmadan ve ceza yargılaması sonucunda, davalıların tedbirsizlikle ölüme sebebiyet suçundan mahkum oldukları dikkate alınmaksızın illiyet bağı yokluğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır. Dairemizin yerleşmiş uygulamasına göre eser sözleşmesi ilişkisinde konunun uzmanı yükleniciler olduğundan gerekli tedbirleri alma yükümlülüğü de yüklenicilere aittir....
Hizmet sözleşmesi ve eser sözleşmesi birbirine çok yakın kavramlar olup; hizmette, ücret-bağımlılık ve devamlılık, eser sözleşmesinde ise, bir şeyin ücret karşılığı imali söz konusu olmaktadır. Dosya kapsamından, davalının murisi, davacı yüklenici ile .... Noterliğinin 13.10.2011 tarih ve 39287 yevmiye nolu "düzenleme şeklinde gayrimenkul satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesi" düzenlendiği, söz konusu sözleşmede 2 dairenin arsa sahibine, 3 dairenin de yüklenici müteahhit davacı ...' akdedildiği anlaşılmıştır. Bu durumda, davacının sözleşme uyarınca, davalı payına düşen daireyi sözleşme şartlarına uygun olarak zamanında teslim ettiği halde miras intikalinin yapılarak kat irtifakının kurulamadığını ileri sürerek eldeki davanın açıldığı somut olayda, hizmetten ziyade eser sözleşmesinin mevcut olduğu ve eser sözleşmesinin de genel hükümler ve BK.'...
Mahkemece, uyuşmazlığın satış sözleşmesi hükümlerine göre ve Tüketici Yasası kapsamında değerlendirilip davacının cayma hakkını kullandığı gerekçesiyle asıl dava ve birleşen dava sonuçlandırılmış ise de, taraflar arasında imzalanan 13.04.2014 tarihli sipariş sözleşmesinde bulunan ürünlerin özel imalât olduğu ve teslimin de 2014 yılı Ağustos ayında olduğu, keza bilirkişilerce de, eser özleşmesi kapsamında sipariş edilen bir imalât bulunduğu anlaşılmaktadır. Sözleşme tarihinde yürürlükte bulunan 4822 sayılı Yasayla değişik 4077 sayılı Yasa'nın 4. maddesi satış hükümlerini düzenlemiş olup, eser sözleşmeleri bu Yasa kapsamında olmayıp, Borçlar Kanunu hükümleri uyarınca değerlendirme yapılmalıdır. Sözleşme tarihinde yürürlükte bulunan 6098 sayılı TBK'nın 470. maddesi uyarınca eser sözleşmesi ilişkisi kurulduğuna göre iş sahibinin sözleşmeden cayması ancak “eser” sözleşmesi ilişkilerini düzenleyen maddeler uyarınca yapılabilir....
Asliye Hukuk Mahkemesince, "...davanın eser sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil ile tazminata yönelik olduğundan 6502 sayılı Kanunun 73. maddesi uyarınca davaya bakma görevinin tüketici mahkemesine ait bulunduğu..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş, temyiz edilmeksizin kesinleşmiştir. ... Tüketici Mahkemesi tarafından ise, "...kat karşılığı inşaat sözleşmesi birden fazla parsel ve birden fazla bina ve iş sahipleri adına birden fazla daire hakkı verdiğinden davalıların tüketici sayılamayacağından davaya bakma görevinin asliye hukuk mahkemesine ait bulunduğu..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş, temyiz edilmeksizin kesinleşmiştir. Dava; taraflar arasındaki arsa payı karşlığı inşaat sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil ile tazminat istemlerine ilişkindir. 28.05.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6502 sayılı Kanunun 3. maddesi (I) bendinde "Gerçek veya tüzel kişilerle tüketiciler arasında kurulan eser sözleşmelerini tüketici işlemi kapsamına almıştır....
Mahkeme; taraflar arasındaki ilişkinin eser sözleşmesi olduğuna, sorumluluğun ve kusurun müteveffada bulunduğuna ilişkin bilirkişi raporuna dayanarak, davanın reddine hükmetmiştir. Karar, davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir. Hakim, Türk Kanunlarını kendiliğinden uygulamakla yükümlüdür (HUMK m. 76). Başka bir anlatımla, maddi olayları bildirmek taraflara, hukuki nitelendirme yapmak hakime aittir. Bu itibarla, hakim, önüne gelen bir alacak davasında, tarafların nitelendirmesine bakmadan (BK m. 18), hukuki ilişkinin ne olduğunu saptamak zorundadır. Taraflar arasındaki hukuki ilişki, mahkemenin de kabulünde olduğu üzere, bir istisna (eser) sözleşmesidir (BK m. 355-371). Yasal adı istisna, uygulamadaki adı eser olan bu sözleşmenin taraflarından birine yüklenici, diğerine de iş sahibi denilir. Eser sözleşmesi gibi yine bir işgörme sözleşmesi olan hizmet sözleşmesinde (BK m. 313-351) ise; taraflardan birine işçi, diğerine de işveren denilir....
- K A R A R - Davacı vekili, müvekkilin davalıların murisi ile yaptığı Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesi ve Satış Vaadi Sözleşmesi gereği yaptığı imalat karşılığı hak ettiği bağımsız bölümün müvekkiline verilmediğini ve hatta 3. şahsa sattığını ileri sürerek, dava konusu taşınmazdaki bağımsız bölümün teslimine ya da 20.000,00 TL bedelinin veya taşınmazın ifa günündeki değerinin, olay gününden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsiline, karar verilmesini talep ve dava etmiştir....
