"İçtihat Metni" Mahkemesi :Asliye Hukuk Mahkemesi Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki asıl ve birleşen dosya davacıları vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü: - K A R A R - Dava, eser sözleşmesinin bir türü olan kat karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili feshi,tapu iptâl ve tescil olmadığı takdirde tazminat talebine ilişkindir. Davacılar arsa sahipleri, davalı ise yüklenicidir. Davacı arsa sahipleri vekili, davalı yüklenici şirket ile müvekkilleri arasında düzenlenen Gölcük 1....
(TBK'nın 470. vd.) maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinin bir türü olan “arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi”, iş sahibinin bir arsanın muayyen bir payının bedel olarak devri veya devri taahhüdü karşılığında, yüklenicinin bir inşa (yapı) eseri meydana getirmeyi taahhüt ettiği, iki tarafa borç yükleyen, ivazlı, çift tipli bir karma sözleşmedir. Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmeleri bedel olarak taşınmaz mal mülkiyetinin geçirimi borcunu içerdiğinden, TMK'nın 706, dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Borçlar Kanunu'nun 213, Noterlik Kanunu'nun 60 ve Tapu Kanunu'nun 26. maddeleri uyarınca resmi şekle bağlı tutulmuştur. Başka bir anlatımla, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinin geçerliliği, bu sözleşmelerin noterde "düzenleme" şeklinde yapılmasına bağlıdır....
Kararı, asıl ve birleşen davalarda davacılar ...... ... ve ... vekili temyiz etmiştir. Asıl ve birleşen davalarda, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili olarak feshi ve tazminat istemlerine ilişkindir. Davacıların da aralarında bulunduğu arsa sahipleri ile davalı yüklenici arasında 1994 ve 1995 yıllarında arsa payı karşılığı inşaat sözleşmeleri düzenlenmiştir. Sözleşmelerde, işin süresi, kat ve bağımsız bölüm sayısı gibi temel konularda düzenleme yapılmamıştır. Sözleşmelere konu taşınmazlar, 1016 ada 127 no.lu parselin ifrazı sonucu oluşan, 157 ve 158 no.lu parsellerdir. Davalı yüklenici, 157 no.lu parselde A, B, C ve D olmak üzere 4 blok yapımı için inşaat projesi hazırlatmış, 1994 yılında A ve D blokların yapı ruhsatlarını alarak inşaatlara başlamış, ilerleyen yıllarda bu ruhsatlar yenilenmiştir. 158 no.lu parselde ise herhangi bir inşaat faaliyeti olmamıştır....
B.. arasında arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığını, yüklenicinin inşaatı temel üstü ruhsatın anıldığı tarihten itibaren 20 ay içerisinde eksiksiz tamamlayıp teslim etmeyi yüklendiği halde, inşaat ruhsatı almadan, imar yasasına aykırı bir biçimde inşaata başladığını, kaba inşaat halinde işi yarım bıraktığını, müvekkilinin sözleşme gereği üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirerek, taşınmazın 206/306 hissesini yükleniciye devrettiğini, yüklenicinin sözleşme gereği yükümlülüklerini yerine getirmeden, sözleşme gereği kendisine devredilen arsa payını diğer davalılara sattığını, ihtarname keşide edilmesine rağmen yüklenicinin edimlerini yerine getirmediğini ileri sürerek, müvekkileri ile davalı K.. B.. arasında yapılan 06.08.1996 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin iptalini, davalılar adına kayıtlı tapu kayıtlarının iptali ile müvekkilleri adına tescilini talep ve dava etmiştir. Asıl davada davalı K.....
Fer'i müdahil ... vekili temyiz dilekçesinde; davacılar ile davalı yüklenici ve yükleniciden bağımsız bölüm alanların sulh olduklarını, inşaatın tamamlanması konusunda anlaştıklarını, ekkiline isabet eden 16 no’lu bağımsız bölümün arsa sahipleri tarafından üçüncü şahsa satılarak sebepsiz zenginleştiklerini, davacı arsa sahiplerine ve yükleniciye tazminat davası açtığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Asıl ve birleşen davada uyuşmazlık, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili feshi ve tapu iptali ve tescili istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 818 sayılı Borçlar Kanununun 355 ve devamı maddeleri 3. Değerlendirme 1.Dava tapu kaydının iptali ve tescile ilişkindir. Bu davalar tapu kayıt malikine yöneltilerek sonuçlandırılmalıdır....
Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre; davalı yüklenicinin edimini büyük ölçüde yerine getirdiğinden fesih talebinin yerinde olmadığı, davacıların hisselerine düşen 6 adet dairenin hisselerin halihazırda davacılar üzerine kayıtlı bulunduğu ve davalı tarafça yapılmış bir işgalde bulunmadığından teslim ve yükleniciye düşen dairelerin 2 adedinin tapu iptal taleplerinin yerinde olmadığı, davacı yanın tazminat talebinin mahiyetinin belirli olmadığı gibi ispat ta olunamadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir. Kararı, davacılar vekili temyiz etmiştir. Dava, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin feshi, yükleniciye isabet eden iki adet bağımsız bölümün tescili, bu mümkün olmadığı takdirde geç teslim nedeniyle tazminat istemlerine ilişkindir....
-K A R A R- Davacı vekili, asıl ve birleşen davalarında, davalı yüklenici ile davacı arasında yapılan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince davalının edimlerini süresinde ve gereği gibi yerine getirmediğini ileri sürerek, sözleşmenin feshini, eksik ve kusurlu işbedeli, yapı denetim firmasına ödenmesi gereken masraf ve gecikmeden ötürü oluşan kira kaybı tazminatının tahsilini talep ve dava etmiştir. Davalı, inşaatı süresinde geçici kabule hazır hale getirdiğini savunarak, davanın reddini istemiştir. Birleşen davaların davacısı yüklenici vekili, davalarında, müvekkilinin sözleşme gereğince edimlerini yerine getirdiğini ancak arsa sahibinin kusuru nedeniyle zarara uğradığını ileri sürerek, 31 adet dairenin tapusunun iptali ile yüklenici adına tescilini, feshin geçersiz olduğunun tespitini, teminat mektubunun iadesini, maddi ve manevi tazminat bedelinin tahsilini talep ve dava etmiştir....
KARAR Davacı vekili, davacı yüklenici ile davalı arsa sahibi arasındaki arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin davalı tarafından feshedildiğinin ihtarname ile bildirildiğini, ancak dava konusu inşaatın yapılacağı taşınmazda iki kez imar değişikliği yapılması ve davacının talebi üzerine sözleşmede bulunmayan asansör’ün eklenmesi nedeniyle proje değişikliği yapıldığını, arsanın geç teslim edildiğini, bu nedenle inşaat yapım süresinin uzadığını, davalının ihtarname gönderdiği tarihte sözleşme süresinin dolmammış olduğunu, ihtarnameden sonra davalının işin yapılmasına engel olduğunu, sözleşme gereğince edimlerini yerine getirmediğini ve müvekkiline devredilmesi gereken arsa payının devredilmediğini ileri sürerek, ....... mahallesi 455 ada ... parsel sayılı taşınmazın 75/100 hissenin davacı müvekkil adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir....
Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü: - K A R A R - Asıl dava, arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmesinin davalılar tarafından haksız feshi nedeniyle inşaatın tamamlanması için tekrar süre verilmesi, olmadığı takdirde proje vs. masrafların yapıldığı tarihdeki birim fiyatların 2 misli ile 10.000,00 TL tazminatının tahsiline karar verilmesi istemiyle açılmış, davalılar fesihte haklı olduklarından bahisle davanın reddini savunmuş, birleşen davalarında, sözleşmenin feshi ile 50.000,00 TL menfi zararın tahsiline karar verilmesini istemiş, mahkemece asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın reddine dair verilen karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir. 1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı ve birleşen davada davacıların ve davacı ve birleşen davada davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında...
Esas ve ... Karar sayılı ilam ile "1-Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma ilamı gereğince inceleme yapılıp hüküm verilmiş olmasına delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve özellikle davalı yüklenicinin sözleşmeyi yaptıktan sonra tevhid ve diğer işlemlerle ilgili hiçbir girişiminin bulunmamasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir. 2-Dava arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin feshi ve gecikme nedeniyle uğranılan menfi ve müsbet zararların tahsili istemine ilişkindir. Borçlar hukuku genel prensibine göre kendi edimini yerine getirmeyen tarafın karşı edimi talep etme hakkı bulunmamaktadır. Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine göre arsa sahibi yükleniciye inşaat yapılmaya münasip bir arsayı yükleniciye teslim etmek zorundadır....
