Kendisine ödeme yapılan kişi de bu ödemeleri sebepsiz zenginleşme hükümleri gereğince geriye ödemek zorundadır. Adli yargıda açılması gereken bu davalarda kendisine ödeme yapılan davalı kişinin "ödeme koşullarını taşıdığı, iptal kararının doğru olmadığı, iyi niyetli olduğu, ödemenin geri istenmesinin yasal dayanağının bulunmadığı v.s." yolundaki savunmaları, ödemenin iptaline ilişkin işlemin (kararın) iptali için idari yargıda açacağı davada ileri sürülebilir. Adli yargıda sebepsiz zenginleşme nedeniyle kurumca açılan davalarda sonuca etkili olmadığı gibi idari bir işlemi (kararı) ortadan kaldıracak veya tesirini azaltacak sonuçları doğuracak iddia ve savunmaları adli yargının inceleme, yetki ve görevi de yoktur. Bu davalarda önemli olan, ödemenin iptaline ilişkin kamu kurumunca yapılan işlem (verilen karar) üzerine hangi tarihten itibaren ve hangi ödemelerin geri istenebileceğidir....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi DAVA TÜRÜ : Muhdesatın Tespiti Ve Sebepsiz Zenginleşme DOSYANIN DAİREYE GELİŞ TARİHİ: 30.12.2016 K A R A R Dava, muhdesat nedeniyle sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak istemine ilişkin olup, Yargıtay Başkanlar Kurulunun 10.01.2020 tarihli ve 1 sayılı kararı ile hazırlanan, 23.01.2020 tarihli ve 2020/1 sayılı kararı ile Yargıtay Büyük Genel Kurulunca kabul edilen, 28.01.2020 tarihli ve 31022 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 01.02.2020 tarihinde yürürlüğe giren Hukuk Dairelerine ilişkin iş bölümü uyarınca, hükme yöneltilen temyiz itirazlarının incelenmesi Yargıtay (3.) Hukuk Dairesinin görevi cümlesinden bulunmakla, dosyanın anılan Daire Başkanlığına GÖNDERİLMESİNE, 08.06.2020 tarihinde oy birliği ile karar verildi....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi Dava sebepsiz zenginleşme nedeniyle açılan alacak davasıdır. Dosyanın 01/03/2012 tarihinden önce Yargıtay'a gelmiş olması ve bu tarihten önce Asliye Hukuk Mahkemelerince karara bağlanıp Yargıtay'a gelen sebepsiz zenginleşmeye ilişkin kararların temyiz incelemesi dairemizin görevi dışında olup, Yüksek 13.Hukuk Dairesi'nin görevi dahilindedir. Dava dosyası Yüksek 13.Hukuk Dairesi'nin görevsizlik kararı ile dairemize geldiğinden Yargıtay Başkanlar Kurulunun 04/02/2010 tarih ve 3 sayılı kararı uyarınca, görev uyuşmazlığının çözümlenmesi için dosyanın doğrudan Hukuk Daireleri Başkanlar kurulu'na gönderilmesi gerekmektedir. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle dosyanın Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulu'na GÖNDERİLMESİNE, 18/04/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ Dava, sebepsiz zenginleşme nedeniyle açılan alacak davasıdır. Dosyanın 1 Mart 2012 tarihinden önce Yargıtay'a gelmiş olması ve bu tarihten önce Asliye Hukuk Mahkemelerince karara bağlanıp Yargıtay'a gelen ve sebepsiz zenginleşmeye ilişkin kararların temyiz incelemesi Dairemizin görevi dışında olup, Yüksek 13.Hukuk Dairesinin görevi dahilindedir. Dava dosyası Yüksek 13.Hukuk Dairesi'nin görevsizlik kararı ile Dairemize geldiğinden Yargıtay Başkanlar Kurulunun 04.02.2010 tarih ve 3 sayılı kararı uyarınca, görev uyuşmazlığının çözümlenmesi için dosyanın doğrudan Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulu'na gönderilmesi gerekir. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle dosyanın Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulu'na gönderilmesi GÖNDERİLMESİNE, 18.04.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi....
Zira, davacı gerek dava dilekçesinde gerekse yargılamanın hiçbir aşamasında TTK 732 maddesine dayanmamış olup açıkca "davalıya verdiği borç nedeniyle davalının keşide ettiği çekleri zamanaşımına uğramış olduğundan temel ilişki nedeniyle alacağın tahsilini talep etmiştir. Mahkeme de davayı, temel ilişkiye dayalı alacak davası olarak nitelendirmiştir. Gerekçeli kararda sebepsiz zenginleşme hükümleri gereğince davanın kabulüne karar verildiğinin açıklanması, mahkemenin salt TKK 732 maddesi hükmüne göre hüküm tesis ettiği anlamına gelmemektedir. Tüm dosya içeriğine göre, kararda sözü edilen "sebepsiz zenginleşme" davacının verdiği borcu davalıdan tahsil edememesi nedeniyle genel hükümlere göre davalının verilen borç kadar sebepsiz zenginleştiğine ilişkindir. Yerel mahkeme gerekçesinin bu şekilde yorumlanması davacının iradesine uygun olduğu kadar yargılama safahatına da uygundur....
Ekonomik yönden zenginleşme ve fakirleşmenin, satış suretiyle taşınmazdaki ortaklığın giderildiği anda gerçekleştiğinin kabulü gerekir. Daha açık deyişle, sebepsiz zenginleşme; satışın yapılıp bedelinin ödendiği tarihte gerçekleşir. İyileştirmeden doğan sebepsiz zenginleşme nedeniyle hükmedilecek miktar, iyileştirmenin satış tarihinde taşınmazın değerinde meydana getirdiği artış oranında olmalıdır....
İade borcunun kapsamını belirlemede öncelikle fakirleşme ve zenginleşme zamanının tesbit edilmesi gerekir. Sebepsiz zenginleşme borçlusunun bu muhdesatın yapıldığı anda ekonomik açıdan zenginleştiği, yapanın ise o anda fakirleştiği ileri sürülemez. Zira, vücuda getiren paydaş tarafından kullanılan muhdesatın, diğer paydaşlara herhangi bir katkısı bulunmamaktadır. Ekonomik yönden zenginleşme ve fakirleşmenin, satış suretiyle taşınmazdaki ortaklığın giderildiği anda gerçekleştiğinin kabulü gerekir. Daha açık deyişle, sebepsiz zenginleşme; satışın yapılıp bedelinin ödendiği tarihte gerçekleşir. İyileştirmeden doğan sebepsiz zenginleşme nedeniyle hükmedilecek miktar, iyileştirmenin satış tarihinde taşınmazın değerinde meydana getirdiği artış oranında olmalıdır....
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının yetkisiz mahkemede dava açtığını, yetkili mahkemenin Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, açıklanan nedenlerle davanın yetkisizlik nedeniyle usulden reddine karar verilmesini, müvekkil şirket faaliyetlerinin bizzat devlet kararıyla durdurulduğunu, pandemi süreci ve önlemlerin en başta müvekkil şirketi mağdur ettiği, sözleşmenin 2. Maddesi incelendiğinde de müvekkilin fuar tarihini değiştirme hakkının bulunduğunu, bu durumun katılımcıya fesih hakkı vermeyeceğini belirterek davanın esastan reddini talep etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE: Dava, sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre alacak istemine ilişkindir. Taraflar arasında imzalanan fuar katılım sözleşmesi kapsamında yapılması planlanan gıda fuarının Covid-19 salgını nedeniyle ertelenmesi nedeniyle davacı tarafından ödenen 20.000,00TL'nin sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre davalıdan tahsil edilip edilemeyeceği noktasında uyuşmazlık olduğu tespit edilmiştir. TBK'nun 136....
Dosyanın yapılan incelemesi ve değerlendirilmesi sonucunda, taraflar arasındaki uyuşmazlığın davacının yetkili hamili olup olmadığı davaya konu çekin sebepsiz zenginleşme şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği bu nedenle alacak talebinin yerinde olup olmadığına ilişkin olduğu, Davaya konu çekin mahkememize ibraz edildiği, davalının keşideci, davacının yetkili hamil olduğu, çekin arka yüzünden çek hakkında Bakırköy ...... Asliye Ticaret Mahkemesinin ....... esas sayılı dosyasında ödeme yasağı kararı bulunması nedeniyle ödeme yapılmadığının anlaşıldığı, mahkememizin ........
Sebepsiz zenginleşmeden kaynaklanan davalarda yetkili mahkemenin HUMK.Madde 9 uyarınca genel yetki olan davalının ikamet ettiği yer Beyoğlu Sulh Mahkemesi olduğundan yetkisizlik kararı verilmesi gerekmiştir, gerekçesiyle" davanın yetkisizlik nedeniyle reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından süresinde temyiz edilmiştir. Davada, tarafların fotoğraf tab makinası alım-satımı hususunda anlaşmaları nedeniyle; verilen kapora bedelinin tahsili talep edilmektedir. 4.6.1958 tarih ve 15/6 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı gereğince; Bir davada, maddi olayları açıklamak taraflara; kanunları re'sen uygulamak ve dolayısı ile hukuki nitelendirme yapmak ise hakime ait bir yükümlülüktür. Her ne kadar, mahkemece; dava, sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak olarak nitelendirilmiş ise de; davalı taraf akti ilişkiyi inkar etmediğine göre, dava; satım sözleşmesine dayalı olarak verilen kapora bedelinin iadesine (alacağın tahsiline) ilişkin bulunmaktadır....
