YARGITAY SAKARYA ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/175 Esas - 2025/167
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2025/175 Esas
KARAR NO : 2025/167

HAKİM : ...
KATİP : ...

DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : (-HASIMSIZ)

DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ : 10/03/2025
KARAR TARİHİ : 14/03/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 28/03/2025

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil ...'ın ticaretle ilgilenmesi ve çek ile işlemler yapması gerektiği için ... Şubesi'ne yaptığı başvuru sonrasında bankanın da onayı ile banka tarafından şahsı adına çek defteri basılmış ve müvekkile teslim edildiğini, müvekkilin canlı çiçek ekimi ve satışı yapması sebebiyle ödeme vasıtası olarak çoğunlukla çek kullanması sebebiyle; çekleri bankadan teslim almasına müteakip, hamiline olacak şekilde keşide etmekte ve imzalı olacak şekilde kasasında muhafaza ettiğini, müvekkilin çek defterindeki ..., ... ve ... seri numaralı çekleri de bankadan almasına müteakip diğer çekler gibi hamiline olacak şekilde düzenlemiş ve imzalı şekilde muhafaza etmek adına kasaya bıraktığını, müvekkil ilgili çeklerin ticari alışveriş sırasında kullanılacak olması sebebiyle çeklerin fotoğraf ya da fotokopilerini ciro edilmeden önce çekmediğini, müvekkillin hatırladığı kadarıyla çekleri her birini ileri ki ticari işlemlerinde kullanmak adına hamiline olacak şekilde "25.000,00-TL" Bedelli ve 14/03/2025 tarihli olarak keşide ettiğini, ancak geçen süreç sonrasında çekleri muhafaza ettiği iş yerindeki kasadan kullanmak adına almak istediğinde çeklerin yerinde olmadığını fak ettiğini, hamiline olarak düzenlenmiş çeklerin müvekkilin kasasından kaybolduğunu, tüm iş yerinin aranmış olsa da ilgili çeklerin bulunamadığını, iş bu ..., ... ve ... seri numaralı çeklerin müvekkil kasasında kullanılmak adına muhafaza edilirken rızası dışında kaybolduğunu, ilgili çeklerin müvekkil tarafınca herhangi bir alış - satış işleminde kullanılmamış, kendisince herhangi bir işlem adına teminat olarak da verilmediğini, müvekkiline ait olan çeklerin koçanlarıyla birlikte müvekkilin yukarıda belirtilen adreste hamiline olarak keşide ettiği ve çek vasfına haiz olan kıymetli evrakın çalındığından şüphe ettiği de dikkate alındığında kötü niyetli kişilerin eline geçmesi ve çeklerin kötü niyetli olarak elinde bulunduran kişiler tarafından da müvekkili hakkında haksız işlemlere girişilmesi tehlikesinin ortaya çıktığını, müvekkilin Sakarya İlinde hizmet vermekte ve güvenilir bir tacir olarak da tanınmakta olduğunu, müvekkil hakkında yapılacak kötü niyetli girişimlerin, müvekkilin ticari hayatına devam etmesine engel olacak nitelikte, telafisi çok zor ya da imkansız sonuçlar doğurabileceğinin ortada olduğunu, keşideci olan davacının dava açmakta hukuki yararının bulunduğunu, Tüm bu nedenlerle; ...'ne ait hamiline düzenlenmiş çekler hakkında ..., ... ve ... seri numaralı çekler hakkında ödeme yasağı kararı verilmesini, ödeme yasağının ...ve ...'ne bildirilmesini, yapılan tahkikat sonucunda ...'ne ait hamiline düzenlenmiş ..., ... ve ... seri numaralı çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun iptali düzenleyen "Önleyici önlemler" başlıklı 757. maddesinde;
'' (1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.
(2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir."
"İade davası" başlıklı 763. maddesinde ise;
'' (1) Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır." düzenlemesine yer verilmiştir.
Kanunun "İptal kararı" başlıklı 764. maddesi uyarınca;''
(1) Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.
(2) Poliçenin iptaline karar verilmiş olmasına rağmen, dilekçe sahibi kabul edene karşı poliçeden doğan istem hakkını ileri sürebilir.
Hükümleri yer almaktadır.
Anılan maddeler uyarınca, çekin iptaline ilişkin dava açma hakkı çeki kaybeden hamile aittir. Çekin hamili çekin iptal davasını olumlu şekilde sonuçlandırdıktan sonra çek bedelini çekin keşidecisinden talep edebilir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2013/11-1884-2015/1059 E-K)
Somut olayda; TTK m.818/1-s yollamasıyla 757 ila 763 ve 764/1 maddeleri uyarınca maddeler uyarınca çekin iptaline ilişkin dava açma hakkının çeki kaybeden hamile ait olduğu, eldeki davada dosyaya sunulan dava dilekçesinin içeriğine, çek suretine ve davacının beyanına göre davacının çekin keşidecisi olduğu, çekin iptalini isteyemeyeceği anlaşılarak davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Davanın 6102 sayılı yasanın 4.maddesi, 6100 sayılı yasanın 382/1-e-6.maddeleri gereği basit yargılama usulüne tabi olduğu, 6100 sayılı 320/1.maddesi gereği basit yargılama usulüne tabi olan davalarda mümkün olan hallerde taraflar duruşmaya davet edilmeden dosya üzerinden karar verilebileceği, dosyadaki delillerin hüküm vermeye elverişli olması nazara alındığında, dosya üzerinden karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın HMK. 6100 sayılı kanunun 114/1-d ve 115/2. Maddeleri gereği aktif husumet yokluğu nedeniyle usulden REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Artan gider avansının karar kesinleştiğinden yatırana iadesine,
5-Gerekçeli kararın HMK 321/2 maddesi gereğince davacıya tebliğine,
Dair; davacı tarafın yokluğunda dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda verilen kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(İki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere tensiben karar verildi. 14/03/2025

Katip ...
e-imzalı

Hakim ...
e-imzalı