YARGITAY KAYSERI BOLGE ADLIYE MAHKEMESI 6. HUKUK DAIRESI

T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2025/888
KARAR NO: 2025/1039
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 31/01/2025
ESAS NO: 2024/77
KARAR NO: 2025/104
DAVANIN KONUSU: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
İSTİNAF KARAR TARİHİ:15/05/2025
İSTİNAF KARAR YAZIM
TARİHİ:21/05/2025
Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 31/01/2025 tarih ve 2024/77 Esas 2025/104 Karar sayılı ilamına karşı ,davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya dairemize gelmekle dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; ... tarihli kaza sonrası müvekkilinin babasının vefat ettiğini, trafik kazasına karışan... plakalı aracın sürücüsü müteveffa ... olup aracın davalı şirket adına kayıtlı olduğunu, davalı sigorta şirketince sigortalandığını, müvekkili ...' ın yasal mirasçısı olduğunu, müteveffanın davalı şirkette çalıştığını, müvekkilinin murisin desteğinden yoksun kaldığını ve derin bir elem ve üzüntü içinde olduğunu, müvekkilinin kaza nedeniyle destekten yoksun kalma ve manevi zararı oluştuğunu, davalıların bu zarardan sorumlu olduğunu, açıklanan tüm bu sebeplerle destekten yoksun kalma ve manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALI ... ANONİM ŞİRKETİ VEKİLİNİN İLK DERECE MAHKEMESİNE SUNMUŞ OLDUĞU CEVAP DİLEKÇESİNDEN ÖZETLE:
Müvekkili şirketin taraf sıfatına haiz olmaması nedeniyle müvekkili yönünden davanın öncelikle usule ilişkin yetki, işbölümü, zamanaşımı, hak düşürücü süre, görev, hukuki yarar ve dava şartı yokluğu yönünden reddini talep ettiklerini, arabuluculuğa ilişkin ortada geçerli bir başvuru olmayıp işbu davanın açılması için gerekli olan dava şartı gerçekleşmediğini, davacı tarafından alacak miktarlarını net olarak ve ayrı ayrı belirtir açıklama dilekçesi ibraz edilmesi gerektiğini, aksi takdirde HMK 119. maddesi gereği davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerektiğini, dava konusu olayda müvekkilinin sigorta şirketi poliçe sahibi aracın sürücüsüne kusur izafe edilemeyeceğini, çünkü kazanın meydana gelmesine sebep olan tüm fiilleri neticesi müteveffa ... olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte müterafik kusur durumunun varlığı araştırılmalı ve hükmedilecek tazminattan indirim yoluna gidilmesini talep ettiklerini, davayı kabul anlamına gelmemek üzere, müvekkili şirketin tüzel kişiliği haiz bir kuruluş olması belli kanunlar, prensipler ve kurallar çerçevesinde hareket etme zorunluluğu nedeniyle kusur oranlarını belgeleyen kanıtlar ve dokümanlar olmadan sadece zarar görenlerin talebi esas alınarak ödeme yapılması mümkün olmadığını, dava ile talep edilen manevi tazminat talebi ise davaya konu olay ve yine davayı kabul etmemekle birlikte meydana gelen zarar karşılaştırıldığında fahiş olup manevi tazminat ile elde edilecek olan yararın kötüniyetli olarak kullanılmasına sebebiyet verdiğini, açıklanan tüm bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALI ...LİMİTED ŞİRKETİ VEKİLİNİN İLK DERECE MAHKEMESİNE SUNMUŞ OLDUĞU CEVAP DİLEKÇESİNDEN ÖZETLE:
Davacı yanın her ne kadar trafik kazası sonucu müteveffa ...'ın hayatını kaybettiğini ileri sürmüşse de işbu hususun doğru olmadığını, müteveffanın, müvekkiline ait araç içerisinde seyir halinde iken kapıyı açarak atladığını, müteveffanın, hiçbir vakit müvekkili şirketin bünyesinde çalışmadığını, SGK dökümleri ile de işbu husus doğrulanacağını, müteveffanın, müvekkilihe ait araçtan kapıyı açarak atlamış ve bunun neticesinde sürücüsüz kalan müvekkiline ait... plakalı araç kaldırıma çarparak durduğunu, aracın işletilmediğine dair bir diğer emare ise hadisenin gerçekleştiği ... tarih ve 07:41:46 saatleri mesai saatleri içerisinde yer almadığını, müteveffanin, müvekkiline ait aracı işletmek gayesi ile değil kendi isteği ile sürdüğünü, dolayısıyla "trafik kazası" olarak nitelendirilebilecek bir olay gerçekleşmediğini, destekten yoksun kalma tazminatı talep edilebilmesi için destekten yoksun kalma zararı yanında zarar ile haksız fiil arasında uygun illiyet bağının da bulunması gerektiğini, şahsın ağır kusuruyla kaza ile motorlu araç arasındaki illiyet bağını kesmiş, şahsın işbu eylemi gerçekleştirmesi ölümüne yol açtığını, destekten yoksun kalma tazminatı talep edilebilmesi için diğer bir şartın, destekten yoksun kalma zararından bir sorumluluk doğması olduğunu, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatında üç tür sorumluluk bulunduğunu, bunların haksız fiil sorumluluğu, tehlike sorumluluğu ve sözleşmeden doğan sorumluluk olduğunu, şartları oluşmayan ve gerçekleşmeyen davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonucunda "... kaza tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartların iligili hükümleri, davanın kazaya karışan aracın işleteni ile sigorta şirketi aleyhine açılması, tek taraflı kazada desteğin %100 oranında kendi kusuru ile kazaya ve ölümüne sebebiyet vermesi, bu halin ZMMS Genel Şartlar ve KTK'nun 92/h bendi hükümleri gereğince teminat kapsamında olmaması,kazanın meydana gelmesinde işletene yükletilebilecek bir kusurun bulunmaması nedeniyle davacının maddi ve manevi tazminat isteminin reddine..." dair karar verilmiştir. (Bkz. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. H.D 2018/2608Esas 2020/1965Karar sayılı ilamı ile Yargıtay 4.Hukuk Dairesi'nin 2021/9655 esas 2021/2630 karar sayılı ilamı bu yöndedir)
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekilinin istinaf başvuru dilekçesinden özetle; zmms motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde o aracı işletenin zarara uğrayan 3. Kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigorta olduğunu, destekten yoksun kalma tazminatının ölen bir kişinin yaşarken destek verdiği kişilerin aldığı desteği ölüm sebebiyle ortadan kalkması neticesinde destek alanların uğradıkları zarar olduğunu, ölenin geride sağ kalanlara desteğinin çeşitli biçimlerde ortaya çıkabileceğini, ilk derece mahkemesinin kaza tarihi itibariyle yürürlükte bulunan zmms genel şartların ilgili hükümleri, davanın kazaya karışan aracın işleteni ile sigorta şirketi aleyhine açılması, tek taraflı kazada desteğin %100 oranında kendi kusuru ile kazaya ve ölümüne sebebiyet vermesi bu halin zmms genel şartları ve KTK nun 92/h bendi hükümleri gereğince teminat kapsamında olmaması, kazanın meydana gelmesinde işletene yükletilebilecek bir kusurun bulunmaması gerekçesiyle maddi ve manevi tazminat istemlerinin reddine karar verdiğini, söz konusu gerekçeye katılmalarının mümkün olmadığını, tüm bu nedenlerle yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
Dava, trafik kazasından kaynaklı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda;
Mahkemece her ne kadar dava konusu olayda murisinin ( %100 oranında ) kendi kusuruyla kazanın meydana geldiği kabul edilerek davacı yanın taleplerinin teminat kapsamında olamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de kusur yönünden birikişi incelemesine gidilmeksizin eksik incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olmuştur.
Bu durumda ilk derece mahkemesince öncelikle davalı sigorta şirketi tarafından Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı tek taraflı trafik kazasına ilişkin olarak kusur yönünden (kazanın meydana gelmesinde davacı murisinin tam kusurlu sayılıp sayılmayacağına, kazaya etken başkaca sebeplerin olup olmadığına ilişkin olarak) ATK 3.İhtisas Dairesi'nden taraf vekillerinin itirazlarını karşılar şekilde taraf ve yargı denetimine açık nitelikte rapor alındıktan sonra ve gerekirse konusunda uzman aktüerya bilirkişiden tazminat raporu da alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı görülmüştür.
Bu sebeplerle 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-a.6. maddesi gereğince Mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle yukarıda belirtilen eksiklikler giderildikten sonra sonucuna göre bir karar verilmek üzere davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye geri gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile;
2-HMK'nın 353/1-a.6 md. gereğince, KAYSERİ 2.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN istinafa konu edilen 31/01/2025 tarih ve 2024/77 E - 2025/104 K sayılı kararın KALDIRILMASINA,
3-HMK'nın 353/1.a.6 maddesi gereğince Mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle yukarıda belirtilen eksiklikler giderildikten sonra sonucuna göre bir karar verilmek üzere davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,
4-Davacı tarafça yatırılan istinaf karar harcının talebi halinde kendisine iadesine,
5-İstinaf incelemesi duruşmalı olarak yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
6-Davacı tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin ve isitnaf kanun yoluna başvurma harcının ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,
7-H.M.K. 302/5 maddesi gereğince iş bu ilamın kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararın yerine getirilmesi için gerekli bildirilmlerin, H.M.K. 359/4 maddesi gereğince iş bu kararın taraflarına tebliği işlemlerinin yapılması ve varsa artan gider avansının ilgili tarafa iadesi işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,
Dair, dava dosyası üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince, KESİN olarak oybirliği ile karar verildi. 15/05/2025