YARGITAY ISTANBUL BOLGE ADLIYE MAHKEMESI 37. HUKUK DAIRESI

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
37. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/3039
KARAR NO: 2025/1400
KARAR TARİHİ: 16/05/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 18/07/2024
NUMARASI: 2024/377 2024/592
DAVANIN KONUSU: Şikayet (İcra Memur Muamelesi)
Taraflar arasındaki davada İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi ile İstanbul 16. İcra Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:
KARAR Dava, Şikayet (İcra Memur Muamelesi) talebine ilişkindir. İstanbul 16.İcra Hukuk Mahkemesince,"...T.C.İstanbul 8.Asliye Ticaret Mahkemesi–2024/9 esas sayılı maddi ve manevi tazminat dava dosyası üzerinden 15/01/2024 tarihinde verilen ara karar ile ihtiyati haciz kararı verildiği, İstanbul ... İcra müdürlüğü -... Esas sayılı dosyası üzerinden ihtiyati haciz kararının infazının talep edildiği, şikayetçi -borçlu aleyhine icra mahkemesine başvuru tarihi itibariyle esas takibe geçilmediği görülmektedir.6100 sayılı HMK'nın 394. maddesine göre, ihtiyati tedbirin infazına ilişkin itirazlar ve şikayetler hakkında inceleme görevi kararı veren mahkemeye ait olduğundan,icra mahkemesi hakiminin bu hususta inceleme yapma görev ve yetkisi bulunmadığı anlaşılmakla ( İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 23.Hukuk Dairesi'nin 2021/858 Esas 2022/1570 Karar Sayılı Kararı)Mahkememizin görevsizliğine..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesince,"... uyuşmazlık Mahkememizin 2024/9 E. sayılı dosyası üzerinden yürütülmekte olan yargılama kapsamında 15/01/2024 tarihinde verilen ihtiyati haciz kararının infazı amacıyla İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı dosyası ile başlatılan takipte, borçlu ... Gıda. San. ve Ticaret Limited Şirketi'nin tüm mal varlığı üzerine haciz konulduğu, alacak miktarının çok fazlasıyla mal varlığı üzerine haciz konulduğu gerekçesiyle, taşkın haciz şikayetlerinin kabulü ile, hacizlerin fekkine karar verilmesine ilişkin bulunmaktadır. 2004 Sayılı İİK'nun 261/son maddesi ve 85/1. maddesi birlikte değerlendirildiğinde, taşkın haciz iddiasının icra hukuk mahkemesince değerlendirilmesi gerekeceğinden, davaya bakma görevi icra hukuk mahkemesine ait bulunmaktadır. Bu nedenle Mahkememizin görevine ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyle, 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri uyarınca davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerekmiştir(Benzer yönde; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi'nin 16/02/2024 tarih ve 2023/1459 E., 2024/368 K. Sayılı kararı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi'nin 22/06/2023 tarih ve 2022/3560 E., 2023/1870 K. Sayılı kararı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi'nin 29/12/2022 tarih ve 2022/1015 E., 2022/3191 K. Sayılı kararı)..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi 2021/12136 E., 2022/4651 K. Sayılı kararında aynı yönde şu değerlendirmeleri yapmıştır: "2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 266. maddesinde; "Borçlu para veya mahkemece kabul edilecek rehin veya esham yahut tahvilat depo etmek veya taşınmaz rehin yahut muteber bir banka kefaleti göstermek şartıyla ihtiyati haczin kaldırılmasını mahkemeden istiyebilir. Takibe başlandıktan sonra bu yetki, icra mahkemesine geçer" hükmü yer almaktadır. Göreve ilişkin bu kural; icra takibi öncesinde alınan ihtiyati haciz kararları için geçerli olduğu gibi, icra takibi başladıktan sonra alınan ihtiyati haciz kararları için de uygulanır.Somut olayda, alacaklının ihtiyati haciz talebinin, Afyonkarahisar 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 20/07/2020 tarihli ve 2020/96 Değişik İş sayılı kararı ile reddedildiği, alacaklının istinaf istemi üzerine Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi’nin 05/02/2021 tarihli ve 2020/2582 E. 2021/135 K. sayılı kararı ile mahkeme kararının kaldırılarak ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verildiği, Afyonkarahisar İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyası ile anılan kararın infazının talep edildiği, takip talebinde bulunulmadığı, sadece genel mahkemece verilen ihtiyati haciz kararının infaz edildiği görülmüş olup, esas takibin başlatıldığından söz edilemez.O halde, Bölge Adliye Mahkemesince ihtiyati haciz hakkında bir takibin bulunmadığı değerlendirilerek ihtiyati haczin infazına ilişkin şikayetleri inceleme görevinin, kararı veren Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'ne ait olduğu, icra mahkemesinin talep hakkında karar verme görevi bulunmadığı gerekçesiyle ilk derece mahkemesinin şikayetin kabulüne dair kararının kaldırılarak davanın görevsizlik nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerekirken işin esasının incelenerek yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi 2021/8329 E., 2022/2309 K. Sayılı kararında da aynı yönde şu Bakırköy 5. İcra Hukuk Mahkemesi Esas-Karar No: değerlendirmeleri yapmıştır:"Somut olayda şikayete konu edilen ihtiyati haciz kararı İİK'nun 264/3. maddesine göre verilmiş olup, gerçekte ihtiyati tedbir niteliğinde bir karar olduğu, henüz herhangi bir icra takibinin başlatılmadığı, sadece genel mahkeme yargılaması sırasında verilen ihtiyati haciz kararının infaz edildiği görülmüştür. O halde; ilk derece mahkemesince, ihtiyati haciz hakkında bir takibin bulunmadığı, ihtiyati haczin ihtiyati tedbir niteliğinde olduğu değerlendirilerek ihtiyati haczin infazına ilişkin şikayetlerin de kararı veren Konya 4. İş Mahkemesince incelenmesi gerektiği gerekçesiyle davanın görevsizlik nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerekirken işin esasının incelenerek yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir."İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi 2020/2224 E., 2022/1032 K. Sayılı kararında da aynı yönde şu değerlendirmeleri yapmıştır:"İcra mahkemesi, genel mahkemelerce verilen tedbir ya da takibe bağlı olmayan ihtiyati haciz kararlarının infaz ve denetim makamı değildir. İhtiyati haciz işlemlerinin icra müdürlüğünce yerine getirilmesi kararı, infazının icra mahkemesince denetlenmesi sonucunu doğurmaz. Zira, bu hallerde icra memuru ihtiyati haciz kararını yerine getirme görevlisidir. Borçlu hakkında bir takip başlatılmaksızın, genel mahkemelerce verilen tedbir niteliğindeki ihtiyati haciz kararlarının infazına ilişkin şikayetler ile teminat karşılığında haczin kaldırılması taleplerinin icra mahkemesince incelenmesi mümkün değildir. Yine İİK'nın 261/3. maddesinde yazılı; ihtiyati haczin infazı ile ilgili şikayetlerin infazı yapan icra dairesinin bağlı olduğu icra mahkemesine yapılacağı yolundaki hüküm yalnızca infaza yönelik şikayetlerde İcra Mahkemesini görevli kılmakta ise de; henüz esas takibe geçilmemiş olduğu hallerde teminat karşılığında haczin kaldırılması, teminat miktarının belirlenmesi, teminatın icra müdürlüğünce belirlenip belirlenmeyeceğine ilişkin uyuşmazlıkların çözümünde İİK'nın 266. maddesinde yazılı ayrıksı hüküm nedeniyle icra mahkemesini görevli kılmamaktadır. Alacaklının ihtiyati haciz kararını infaza koyduktan sonra esas takibe geçmediği, haliyle icra mahkemesinin görevli hale gelmediği, alacaklının alacağa yönelik İstanbul Anadolu 1. İş Mahkemesinin 2018/517 Esasına kayden dava açtığı anlaşılmaktadır. Bu durumda, infaz sırasında teminat karşılığında haczin kaldırılması, teminat miktarının belirlenmesi, geminin seferden alıkonulması ya da seferden men talimatının kaldırılması, teminatın icra müdürlüğünce belirlenip belirlenmeyeceğine ilişkin hususların, davaya konu uyuşmazlığın çözümünde 6102 sayılı TTK'nın1358/1-b 1358/2, 1372. maddeleri ile 1350 ila 1376 arasındaki özel düzenlemeler gereğince alacak davasının görüldüğü İstanbul Anadolu 1.İş Mahkemesince çözümü gerekir." Bu bağlamda dava hakkında Mahkememizin görevsiz olduğu anlaşılmakla ve 6100 sayılı HMK'nın 114. Maddesinin 1. Fıkrasının (c) bendi uyarınca görevin dava şartı olduğu ve resen gözetilmesi gereği birlikte değerlendirilerek görevsizlik kararı vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. ..." şeklindeki gerekçelerle"...1-Dava hakkında Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,2- Kararın kesinleşmesi ve yasal süresi içerisinde usulüne uygun talep halinde dosyanın yetkili ve görevli Bakırköy 2. Asliye Hukuk Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,..." şeklinde karar verdiği anlaşılmıştır. 2004 sayılı İİK'nın 266. Maddesi gereğince teminat karşılığı ihtiyati haczin kaldırılmasına ilişkin talebi değerlendirme görevinin ihtiyati haciz kararını veren Mahkemede olduğu anlaşılmaktadır. (Baki Kuru, İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, Adalet Yayınevi, 2. Baskı, 2013 Nisan, s. 1059)Bu noktada hemen belirtmek gerekir ki somut olayda olduğu gibi dava sırasında verilen ihtiyati haczin uygulanması ve infazı için açılan takip dosyası 2004 sayılı İİK'nın 266. Maddesi kapsamında takibe başlanması niteliğinde olmaması nedeniyle usul ekonomisi açısından iki mahkeme tarafından karşılıklı verilen kesinleşmeyen görevsizlik kararının bu şekilde değerlendirilerek ihtiyati haciz aşamasında olan ve ihtiyati haczin infazına yönelik talep nedeniyle görevli mahkemenin genel mahkeme olan mahkeme olarak belirlenmesi gerektiği anlaşılmıştır.(İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 18. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO: 2025/349 -KARAR NO: 2025/713 )Somut olayda;infazı talep edilen şikayete konu ihtiyati haciz kararı, ihtiyati tedbir niteliğinde olup, ihtiyati tedbir kararının uygulanmasında icra müdürü infaz memuru olarak görev yapmaktadır. 6100 sayılı HMK'nın 394. maddesine göre, ihtiyati tedbirin infazına ilişkin şikayetler hakkında inceleme yapma görevi kararı veren mahkemeye ait olduğundan, uyuşmazlığın İstanbul 8.Asliye Ti-caret Mahkemesinde çözümlenmesi gerekmektedir. (Dairemiz DOSYA NO: 2024/1507 -KARAR NO: 2025/122 KARAR TARİHİ: 20/01/2025 )SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince İstanbul 8.Asliye Ticaret Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 16/05/2025 gününde oy birliği ile karar verildi.