YARGITAY ANKARA BOLGE ADLIYE MAHKEMESI 27. HUKUK DAIRESI

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 27. HUKUK DAİRESİ
Esas No: 2023/297 - Karar No:2025/404
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
27. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2023/297
KARAR NO : 2025/404
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 17/11/2022
NUMARASI : 2017/414 E-2022/868 K

DAVANIN KONUSU : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ : 10.04.2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 10.04.2025

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin davada mahkemece verilen karara karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili özetle; taraflar arasında 21/04/2006 tarihinde "Esenboğa Protokol Yolu(Çevre Yolu Havaalanı Yolu Arası) Genişletilmesi Altyapı Aktarımları ile 7 Adet Köprülü Kavşak İnşaatı" yapımına ilişkin anahtar teslimi, götürü bedel usulü ile sözleşme imzalandığını, davalı idarenin 19.07.2006 tarih ve 203 sayılı yönetim kurulu karan ile keşif artışı yapıldığını, yapılan keşif artışında bazı imalatlar eklendiği ve bazı işlerinde çıkarıldığını, sözleşme bedelinin 3.124.305,58 TL artırılarak 34.439.305,58 TL’ ye çıkarıldığını, işin teslim tarihi 21.08.2006 tarihine ilaveten 101 takvim günü verilerek 30.11.2006 tarihine kadar uzatıldığını, sözleşme konusu işin 30.11.2006 tarihinde geçici kabul yapılmak suretiyle davalıya tesliminin gerçekleştiğini, 27.07.2007 tarihinde geçici kabulün davalı tarafça onaylandığını, yapılan tüm imalatların idarenin kabulüne, onayına ve projelere uygun tamamlanmış olduğunu, 27.06.2008 tarihinde ise 3029 sayılı olur ile “ yapılan işin sözleşme, şartname ve projelerine uygun olduğu ve işin kesin kabulüne engel olabilecek eksik, kusur ve arızaların bulunmadığı görülerek” kesin kabul yapıldığını, davalı ile müvekkili şirket arasında 5 adet hak ediş yapıldığını, hak edişlerin hiçbir ihtirazı kayıt olmaksızın onaylandığını, hak ediş bedellerinin de ödendiğini, müvekkili şirket tarafından 6 nolu hak edişin KDV hariç 2.920.357,87 TL tutarında hazırlanarak idareye sunulduğunu, idare tarafından bir takım değişiklikler sonucu müvekkili şirketin borçlu çıkarıldığını, idare tarafından, hesapların ve düzeltmelerin mahiyeti ve içeriği ile ilgili müvekkili şirkete herhangi bir bildirim ya da inceleme imkânı verilmediğini, doğrudan müvekkili şirketin 1.720.512,11 TL borçlu olduğunu ve bu borcun ödenmesinin ihtar edildiğini, müvekkili şirket tarafından Bakırköy 25. Noterliğinden keşide edilen 24 Nisan 2013 tarih ve 15808 sayılı cevabi ihtarname ile borca tüm asli ve ferileriyle beraber itiraz edildiğinin bildirildiğini, götürü bedel değiştirilemeyeceği gibi Bayındırlık İşleri Şartnamesi uyarınca ihtirazı kayıt olmaksızın imzalanan ilk 5 hak edişe sirayet eder bir biçimde imalatların düşürülemeyeceğini, idarenin kesin hesap olan 6 nolu hak edişte imalatların üzerini çizdiğini, 2.920.357,87 TL olan hak edişi -1.720.512,11 TL olarak değiştirdiğini, davalı idarenin yaptığı bu işlemlerin Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2014/183 Esas, 2015/459 Karar sayılı dosyasında değerlendirildiğini ve idarenin alacak talebi reddedildiğini, temyiz incelemesi sonucu kararın onandığını, prekast cephe işlerine ilişkin olarak davalı idarenin 632.438.365 TL haksız kesinti yaptığını, 21.04.2006 tarihli sözleşme uyarınca müvekkili şirket tarafından teknik şartnameye uygun olarak profilli demirden korkuluk işlerinin %75’i bitirilmiş olmasına rağmen davalı idarenin korkulukların 304 paslanmaz çelikten yapılması yönündeki sözleşme değişikliğine istinaden, yaptığı demir korkulukları sökmek zorunda kaldığını, davalı idarenin yapılmış bulunan demir korkuluk imalatları ile ilgili olarak, müvekkili şirkete herhangi bir ödeme yapılmadığını, zararın karşılanmadığını, davalı idarenin, resen sözleşmede değişiklik yaptığını, tekliflerinde paslanamaz çelik imalatının fiyatı olmasına rağmen paslanmaz çelik imalatlarının fiyatını sözleşme ve YİGŞ aykırı olarak belirlendiği, müvekkili şirketin sözleşmeye uygun olarak yaptığı bir takım imalatları yok saydığını, yapılmış bulunan imalatlar puantaj ve metrajlarla belirli olmasına rağmen, gerçekleştirilmiş bulunan imalat değerlerinden farklı değerlendirmelerle kesin hak ediş hazırlıklarına başladığını, davalı idarenin kesin hesabı yaparken açıkça hukuka aykırı düzeltmelere gittiğini, işlerin tamamının sözleşmeye uygun ve ayıpsız olarak yapıldığı hem geçici hem kesin kabul tutanağında ifade edildiği ve hak ediş raporları ihtirazı kayıt olmaksızın davalı idarece onaylandığını belirterek 21.04.2006 tarihli sözleşme uyarınca davalı idareye yapmış olduğu işten doğan 6 nolu hak ediş alacağı KDV dahil 3.446.021,42 TL’ nin temerrüt tarihi olan 10.05.2013 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili özetle ; davacı ile müvekkili idare arasında 21.04.2006 tarihinde Anahtar Teslim, Götürü Bedel usulü ile "Esenboğa Protokol Yolu (Çevre Otoyolu-Esenboğa Havaalanı Arası) Genişletilmesi Altyapı Aktarılmaları ve 7 Adet Köprülü Kavşak İnşaatı" yapımına ilişkin sözleşme imzalandığını, 19.07.2006 tarihli Yönetim Kurulu kararı ile keşif artışı yapıldığını, mukayeseli keşif hazırlanırken bazı imalatlar çıkarılırken, bir takım imalatlar eklendiğini ve sözleşme bedelinin 3.124.305,58 TL arttırılarak 101 takvim günü ek süre verildiğini, sözleşme konusu işin, 30.11.2006 tarihli geçici kabulünün 27.07.2007 tarihinde onaylandığını, 30.11.2006 tarihli geçici kabul tutanağında "Yapılan işin sözleşme, şartname ve projelerine uygun olduğu ve işin geçici kabulüne engel olabilecek eksik, kusur ve arızaların bulunmadığı görülmüştür" ifadesinin yer aldığını, davacı tarafın, YİGŞ'nin 41. maddesinin 2. paragrafındaki "kesin metraj ve hesapların yapıldığı sürece yüklenici veya vekili, hesapların yapıldığı yerde bulunmak zorundadır." hükmüne uymayarak kanuni yükümlülüklerini yerine getirmediğini, buna rağmen 30.04.2009 tarihinde yine tek taraflı hazırlamış oldukları 6 nolu kesin hakkedişi sunduklarını, idarenin davacı şirkete 31.03.2008 tarihinde birinci, 26.05.2008 tarihinde ikinci, 17.02.2009 tarihinde üçüncü tebligatına rağmen, gerek YİGŞ’nin "Hakediş Raporları Başlıklı” 39. madde (g) fıkrasına "Gerek bu madde hükümlerine göre geçici hakkediş raporlarının, gerekse 40. madde hükümlerine göre kesin hesapların ve kesin hakkediş raporunun hazırlanması ve gerekli ölçmelerin ve bunlarla ilgili diğer hizmetlerin yapılması için yüklenici, yeterli sayıda işçi ve personeli bedelsiz olarak yapı denetim görevlisinin emrine verir." hükmüne aykırı davrandığını, 10.04.2013 tarih, 2304 sayı ile onaylanan kesin hesap hakkediş kapağında da görüldüğü üzere işin toplamda 31.496.110,15 TL fiyatla tamamlandığını, davacının bu artış konusunda herhangi bir itirazı da bulunmadığını, dava dilekçesinde belirtilen bütün kavşaklarda artışa sebep olan imalatların tamamının bedelinin keşif artışına gidilerek davacıya ödendiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İlk Derece Mahkemesince; davanın, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin olduğu, 21/04/2006 tarihli, "Esenboğa Protokol Yolu(Çevre Yolu Havaalanı Yolu Arası) Genişletilmesi Altyapı Aktarımları ile 7 Adet Köprülü Kavşak İnşaatı" yapımına ilişkin anahtar teslimi götürü bedel usulü sözleşme imzalandığı, idare tarafından keşif artışı yapıldığı, mukayeseli keşif hazırlanırken bazı imalatlar çıkarılırken, bir takım imalatlar eklendiği ve sözleşme bedelinin 3.124.305,58 TL arttırılarak davacı tarafa 101 takvim günü ek süre verildiği, taraflarca hazırlanan ilk 5 hak edişin itirazsız imzalandığı, 5 hak edişin bedelinin davacı tarafa ödendiği, davacı tarafça üstlenilen işin tamamlanarak teslim edildiği sözleşme konusu işin, 30.11.2006 tarihli geçici kabulünün 27.07.2007 tarihinde onaylandığı, konularında taraflar arasında uyuşmazlık bulunmadığı, uyuşmazlığın, davacı yüklenicinin keşif artışıyla belirlenen işler de dâhil olmak üzere, imalat bedelinden kaynaklanan alacağı olup olmadığı, önceki hak edişlerde tamamen veya kısmen imalatı tamamlanan ancak daha sonra idarenin talebi üzerine sökülerek yenisi yapılan imalatlara ilişkin olarak, sökülen imalatların bedellerini talep edip edemeyeceği, varsa alacağının miktarının belirlenmesi noktalarında toplandığı, bilirkişi kurulundan alınan raporda özetle; taraflar arasında yapılan sözleşme ile “Esenboğa Protokol Yolu (Çevre Otoyolu- Havaalanı Yolu Arası) Genişletilmesi Altyapı Aktarımları ile 7 Adet Köprülü Kavşak İnşaatı” işi anahtar teslimi götürü bedel olmak üzere toplam 31.315.000,00 TL ile davacı yüklenici ... İnşaat Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından üstlenildiği, 24.04.2006 tarihinde yer teslimi yapıldığı, işin devamı sırasında sözleşmede olmayan yapılması zorunlu imalatların bulunması sebebi ile keşif artışına gidildiği, keşif artışına ilişkin 19.07.2006 tarihinde onaylanan Mukayeseli Keşif İcmalinin düzenlendiği, 1. Keşif bedelinin sözleşme bedeli olan 31.315.000,00 TL olduğu, artan ve azalan imalat tutarları sonucunda 2. Keşif bedelinin 34.439.305,58 TL olduğu, 1. keşfin %9,977 oranında iş artışı ile 3.124.305,58 TL arttığı, mukayeseli keşif icmali ekinde sunulan tutanakta, sözleşmede olmayan yapılması zorunlu imalatların bulunması sebebi ile belirtilen imalatların YİGŞ madde 23 hükümleri çerçevesinde işin sözleşmesi eki teklif fiyatlarıyla, sözleşme ekinde olmaması durumunda kamu kuruluşlarına birim fiyatlara %10 tenzilat uygulanarak imalatların yapılmasının kabul edildiği, ASKİ Yönetim Kurulu 203 nolu 19.07.2006 tarihli kararında sözleşme kapsamına dahil edilen ve çıkartılan imalatlara yer verildiği, sözleşmede işaret edilen Yapım İşleri Genel Şartnamesin 22. maddesinde öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde anahtar teslimi götürü bedel işlerde aynı sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işlerin bedelinin sözleşme tutarının %10’una kadar olabileceği belirtildiği, yapılan iş artışının % 9,977 olduğu, artış oranının şartnameye uygun olduğu, yapılacak işin bedelinin anahtar teslimi götürü bedel olmak üzere toplam 34.439.305,58 TL olduğu ve bu bedel ile tamamlanması gerektiği, dosya kapsamında sunulan ve taraflarca itirazsız imzalandığı görülen ilk 5 adet hak edişin toplam tutarının 33.216.622,26 TL olduğu, her hak edişte sözleşmeye göre %7 oranında teminat kesintisi yapıldığı ve toplam tutarının 2.325.164,56 TL olduğu, Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi 2017/435 Esas Sayılı dosyasında teminat kesintilerine ilişkin davada kara verildiği, Geçici Kabul ve Kesin Kabul Tutanakları incelendiğinde; yapılan imalatlara ilişkin eksik, ayıplı veya hatalı bir imalat tespit edilmediği, ayrıca tutanakların ekinde herhangi bir eksik veya yapılması gereken veya tamamlanması gereken istenen bir hususun bulunmadığının görüldüğü, bu doğrultuda kesin kabul tutanağının 26.06.2008 tarihinde yerinde inceleme yapılarak kesin kabule uygun görüldüğü, tutanağın 26.06.2008 tarihinde onaylandığı, yüklenici tarafından sözleşme kapsamında yapılan imalatlara ilişkin bir eksik olmadığı, söz konusu iş artışının bedeline ilişkin olarak, YİGŞ’nde işaret edilen hususlar doğrultusunda keşif artışına ilişkin 19.07.2006 tarihinde onaylanan Mukayeseli Keşif İcmalinin düzenlendiği, 1. keşif bedelinin sözleşme bedeli olan 31.315.000,00 TL olduğu, artan ve azalan imalat tutarları sonucunda 2. keşif bedelinin 34.439.305,58 TL olduğu, 1. keşfin %9,977 oranında iş artışı ile 3.124.305,58 TL arttığı ve taraflarca imzalandığı, anahtar teslimi götürü bedel toplam iş bedelinin 34.439.305,58 TL, İlk 5 ara hak ediş toplam bedelinin 33.216.622,26 TL, 6 Nolu Kesin Hak edişte yükleniciye ödenmesi gereken bakiye tutarın (34.439.305,58 -33.216.622,26) x 1,18 KDV Tutan = 1.442.766,32 TL olarak hesap edildiği, 3 nolu hak edişin 25.06.2006 - 24.07.2006 arası dönemi kapsadığı, bu hak ediş ekinde sunulan icmallerde 1 nolu sayfada işaret edilen “101 sayılı Anayol İmalatları” başlığı altındaki çeşitli demir işleri (Oto Korkuluk) imalatın gerçekleşme oranının %0 oranında olduğu ve eklerde sunulan yeşil defterde ilgili imalata ilişkin bir metraj hesap edilmediği, 4 nolu hak edişin 24.07.2006 - 21.08.2006 arası dönemi kapsadığı, bu hak ediş ekinde sunulan icmallerde 1 nolu sayfada işaret edilen “101 sayılı “Anayol İmalatları” başlığı altındaki çeşitli demir işleri (Oto Korkuluk)”imalatın gerçekleşme oranının %100 oranında ve 300.624,00-TL tutarında olduğu, diğer taraftan devamında sunulan mukayeseli keşif icmalinde “Çeşitli demir işleri (Oto Korkuluk)” - 889.427,82 TL tutarında azalan imalata yer verildiği, eklerde sunulan yeşil defter ve metraj sayfalarında da ilgili imalata ilişkin bir metraj hesap edilmediğinin görüldüğü, 19.07.2006 tarihinde onaylanan mukayeseli keşife göre; sözleşme kapsamından çıkarılan imalatlarda yer verildiği üzere “oto korkuluklar” imalatının çıkartıldığı, 19.07.2006 tarihinde onaylanan mukayeseli keşifin davacı yüklenici tarafından itirazsız imzalandığı, daha sonra 24.07.2006 - 21.08.2006 arası dönemi kapsayan 4 nolu hak edişte ise artan ve azalan imalatlar sonucunda imalat tutarının eksi bakiye verdiğinin görüldüğü, ayrıca hak ediş ekinde sunulan yeşil defter ve metraj sayfalarında oto korkuluklara ilişkin bir imalat yapıldığına dair hesaplama ve metraj bulunmadığı, bu konuda davacının iddiasını ispatlar belge bulunmadığı, davaya konu işin %100 oranında tamamlandığının değerlendirilmesi nedeniyle bu doğrultuda yüklenici tarafından bu imalatların yapıldığı değerlendirildiği, talimat yolu ile davacıya ait incelemesi yapılan ticari defterlere göre 5 nolu hakkediş itibariyle davacının davalıdan KDV hariç hakkediş 33.216.622,26 TL ( KDV Dahil 38.009.979,51 TL) tutarında istihkakı olduğu, bu tutardan 2.352.164,56 TL tutarında teminat kesintisi sonrası davacının davalından 35.684.814,95 TL tutarında alacağı olduğu ve bu tutarın da davalı tarafından ödendiği, taraflar arasında düzenlenen 5 nolu hakkediş itibariyle taraflar arasında ihtilaf bulunmadığı, 2.325.164,56 TL tutarındaki teminat kesintisinden 992.340,87 TL ve 664.332,73 TL olmak üzere toplamda 1.656.673,60 TL teminatın davalı tarafından ödendiği ve davacının bakiye 668.490,96 TL tutarında teminat alacağı olduğu, davacı yanın sözleşme ile kararlaştırılan ve iş artışı da dahil olmak üzere edimini yerine getirdiği ancak 6 nolu ve kesin hak ediş bedelinin ödenmediği, anahtar teslimi götürü bedel toplam iş bedelinin 34.439.305,58 TL, İlk 5 ara hak ediş toplam bedelinin 33.216.622,26 TL, 6 Nolu Kesin Hak edişte yükleniciye ödenmesi gereken bakiye tutarın (34.439.305,58 -33.216.622,26) x 1,18 KDV Tutan = 1.442.766,32 TL olarak hesaplandığı, davacı vekilinin, Ankara 7. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2006/606 D.İş sayılı dosyasında, prekast cephe kaplamalarının imalat bedelinin toplamının 473.424,04 TL olarak tespit edildiğini, davalı idarenin bu kaleme ilişkin olarak 632.438.365 TL’ lik kesinti yaptığını iddia etmekte ise de, davalı idarenin prekast cephe kaplamalarının sökülerek yerine mermer granit yapılması istediğini gösteren bir yazışmaya, dosya kapsamında rastlanılmadığı, 04.08.2006 tarihinde hazırlanan 21.09.2006 tarihli taraflarca onaylanan davacı tarafından sunulan revize iş programı kapsamında prekast cephe imalatının da yer aldığı, bu imalatın anahtar teslim götürü bedele dahil edildiği, davacı yanın, prekast cephe imalatına ilişkin iddialarını doğrulayacak nitelikte bir kayda rastlanılmadığı, ilk bakışta, idarenin demir korkuluk imalatlarını, teknik şartnameden daha farklı bir malzeme ile yapılmasını istemiş olması nedeniyle davacı yanın mükerrer imalattan kaynaklanan ihzarat ve işçilik bedelini, idareden talep edebileceği düşünülebilirse de, idarenin 19/07/20016 tarihli yazısının 3. maddesinde, Karacaören giriş-çıkış, Pursaklar, Saray, Karyağdı, Esenboğa, Çankırı, Çubuk alt geçitlerinde köprü korkuluklarının ihaleye esas sözleşmedeki projeden farklı yapılmasına, karar verildiği görülmekle, paslanmaz korkuluk imalatının, iş artışı olarak anahtar teslim götürü bedele dahil edilmiş olduğu anlaşıldığını, 19.07.2006 tarihinde onaylanan Mukayeseli Keşife göre; sözleşme kapsamından çıkarılan imalatlarda yer verildiği üzere “oto korkuluklar” imalatının çıkartıldığı, mukayeseli keşifin davacı yüklenici tarafından itirazsız imzalanmasından sonra 24.07.2006- 21.08.2006 arası dönemi kapsayan 4 nolu hak edişte ise, artan ve azalan imalatlar sonucunda imalat tutarının eksi bakiye verdiğinin görüldüğü, ayrıca hak ediş ekinde sunulan yeşil defter ve metraj sayfalarında oto korkuluklara ilişkin bir imalat yapıldığına dair hesaplama ve metraj bulunmadığı, davacı yanın, davalı idarenin tercihi ve keyfiyeti ile mükerrer yapılmak zorunda kaldığını iddia ettiği imalatlardan, tamamlandığı halde sökülen imalatlara ilişkin somut bir veri sunulmadığından, hesaplama yapılabilmesinin mümkün olmadığı, davacı yanın 6 ve kesin hakedişten dolayı 1.442.766,32 TL (KDV dahil) alacağı bulunduğunun hesaplandığı, davacı yanın, davalı idarenin talebi üzerine söküp tekrar yapmak zorunda kaldığım iddia ettiği imalatlara ilişkin herhangi bir talepte bulunamayacağının bildirildiği, iirazlarda dikkate alınarak bilirkişi kurulundan alınan ek raporda özetle; kök raporda işaret edildiği üzere; ASKİ Yönetim Kurulunun 203 nolu 19.07.2006 tarihli kararında; “Karacaöeren giriş-çıkış, Pursaklar, Saray, Karyağdı, Esenboğa, Çankırı, Çubuk alt geçitlerinde köprü korkuluklarının ihaleye esas sözleşmedeki projeden farklı yapılmasına” kalemi sözleşme kapsamına dahil edilmesine, “Oto korkuluklar”ın sözleşme kapsamından çıkartılmasına karar verildiği kök raporda yer verilen değerlendirme ve görüşlerinin değişmediğinin bildirildiği, itirazlarda dikkate alınarak bilirkişi kurulundan alınan ek raporda; kök rapor ve 05/02/2021 tarihli ek raporda yer verilen görüş ve değerlendirmelerini değiştirecek yeni bir belgenin dosya kapsamına girmediği, kök raporda yer verilen kanaatlerinin korunduğunun bildirildiği, dosya kapsamına uygun düşen denetime elverişli bilirkişi heyeti raporlarının mahkemece kabul edildiği, dosya kapsamına, sunulan delillere ve bilirkişi raporlarına göre; taraflar arasında yapılan sözleşme ile “Esenboğa Protokol Yolu (Çevre Otoyolu- Havaalanı Yolu Arası) Genişletilmesi Altyapı Aktarımları ile 7 Adet Köprülü Kavşak İnşaatı” işi anahtar teslimi götürü bedel olmak üzere toplam 31.315.000,00 TL ile davacı ... İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından üstlenildiği, 24.04.2006 tarihinde yer teslimi yapıldığı, işin devamı sırasında sözleşmede olmayan yapılması zorunlu imalatların bulunması sebebi ile keşif artışına gidildiği, keşif artışına ilişkin 19.07.2006 tarihinde onaylanan mukayeseli keşif icmalinin düzenlendiği, 1. keşif bedelinin sözleşme bedeli olan 31.315.000,00 TL olduğu, artan ve azalan imalat tutarları sonucunda 2. keşif bedelinin 34.439.305,58 TL olduğu, 1. keşfin %9,977 oranında iş artışı ile 3.124.305,58 TL arttığı, mukayeseli keşif icmali ekinde sunulan tutanakta, sözleşmede olmayan yapılması zorunlu imalatların bulunması sebebi ile belirtilen imalatların YİGŞ madde 23 hükümleri çerçevesinde işin sözleşmesi eki teklif fiyatlarıyla, sözleşme ekinde olmaması durumunda kamu kuruluşlarına birim fiyatlara %10 tenzilat uygulanarak imalatların yapılmasının kabul edildiği, ASKİ Yönetim Kurulunun 19.07.2006 tarihli 203 nolu kararında; sözleşme kapsamına dahil edilen ve çıkartılan imalatlara yer verildiği, sözleşmede işaret edilen Yapım İşleri Genel Şartnamesin 22. maddesinde öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde anahtar teslimi götürü bedel işlerde aynı sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işlerin bedelinin sözleşme tutarının %10’una kadar olabileceği belirtildiği, yapılan iş artışının % 9,977 olduğu, artış oranının şartnameye uygun olduğu, ASKİ Yönetim Kurulunun 203 nolu 19.07.2006 tarihli kararında; “Karacaöeren giriş-çıkış, Pursaklar, Saray, Karyağdı, Esenboğa, Çankırı, Çubuk alt geçitlerinde köprü korkuluklarının ihaleye esas sözleşmedeki projeden farklı yapılmasına”, “Oto korkuluklar”ın sözleşme kapsamından çıkartılmasına karar verildiği, sözleşmede, yapılacak işin bedelinin anahtar teslimi götürü bedel toplam 34.439.305,58 TL olduğu ve bu bedel ile tamamlanması gerektiği, taraflarca itirazsız imzalanmış olan ilk 5 adet hak edişin toplam tutarının 33.216.622,26 TL olduğu, her hak edişte sözleşmeye göre %7 oranında teminat kesintisi yapıldığı, teminat kesintisi toplam tutarının 2.325.164,56 TL olduğu, Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi 2017/435 Esas sayılı dosyasında teminat kesintisine ilişkin taraflar arasında dava görülüp karara bağlandığı, davacı yanın iş artışı da dahil olmak sözleşme ile kararlaştırılan edimini yerine getirdiği, anahtar teslimi götürü bedel toplam iş bedelinin 34.439.305,58 TL olduğu, sözleşme bedelinden ilk 5 ara hak ediş toplam bedel tutarı olan 33.216.622,26 TL mahsup edildiğinde 6 Nolu Kesin Hak edişte davacı yükleniciye davalı tarafça ödenmesi gereken bakiye tutarın (34.439.305,58 -33.216.622,26) x 1,18 KDV = 1.442.766,32 TL olduğu, 04.08.2006 tarihinde hazırlanan 21.09.2006 tarihli taraflarca onaylanan davacı tarafından sunulan revize iş programı kapsamında prekast cephe imalatının da yer aldığı, bu imalatın anahtar teslim götürü bedele dahil edildiği, paslanmaz korkuluk imalatının, iş artışı olarak anahtar teslim götürü bedele dahil edilmiş olduğu, davacı yanın, davalı idarenin talebi ile söküldüğünü iddia ettiği imalatlara ilişkin somut bir delil sunulmadığından prekast cephe ve paslanmaz korkuluk imalatlarına ilişkin talebinin yerinde olmadığı, davacı tarafça Bakırköy 25.Noterliğinin 24/04/2013 tarihli 15808 yevmiye numaralı temerrüt ihtarında davalı tarafa 2.920.357,87 TL'nin 7 gün içinde ödenmesinin ihtar edildiği, söz konusu ihtarnamenin davalı tarafa 26/04/2013 tarihinde tebliğ edildiği, davalı tarafın 03/05/2013 tarihinde temerrüte düştüğü, davacı tarafın 6 nolu hak edişten kaynaklanan 1.442.766,32 TL alacağını 03/05/2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faiz ile davalıdan tahsiline karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 1.442.766,32 TL'nin 03/05/2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, karar verilmiştir.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk 5 hak ediş incelendiğinde 304 paslanmaz çelik ve Prekast cephe panellerinin ilk 5 hak edişe konulmadığı ve ilk defa 6 nolu kesin hakedişe konulduğu, paslanmaz çelikle ilgili olarak 5 nolu hak edişte sadece geçici fiyat konulduğu daha sonra yeni birim fiyat tespit süreci yaşandığı, asıl fiyatın ilk defa 6 nolu hak edişte talep edildiği, bu sebeple ilk beş hak edişe itiraz edilmemiş olmasının 304 paslanmaz çelik ve Prekast cephe panellerinin sökülmesinden doğan alacağın varlığında ve talep edilmesinde sonucu değiştirmeyeceği, ilk 5 hak edişte Prekast cephe panellerine ilişkin talep ve 304 paslanmaz çelikle ilgili ihtilaflı miktar ve fiyat olmadığı için 6 nolu kesin hak edişteki taleplerinin karşılanması gerektiği, Prekast Cephe İşlerinden doğan alacak talepleri yönünden müvekkil şirketin sözleşme ve şartnameler uyarınca Karacaören giriş kavşağı altgeçidi sanatsal yapıları başlıklı bölümün madde 2.3 ve çıkış kavşağı 2.5. maddesinde karyağdı giriş ve çıkış kavşağı, 2.6 maddesinde çubuk giriş ve çıkış kavşağı, 2.9 maddesi gibi bu kavşaklarda kesişen kazıklar önünde prekast cephe elemanları oluşabilecek görüntü bozukluklarına karşı yüzeyleri, prekast cephe elemanları ile kaplanacaktır yönündeki düzenlemeye istinaden, Ankara Büyükşehir Belediyesi logolu prekast imalatlarını ve montajını yaptığı, ancak davalı idarenin bunları müvekkil şirkete söktürerek yerine mermer granit yaptırdığı, prekast cephe bedellerini müvekkil şirkete ödemediği, bunun üzerine müvekkil şirketin Ankara 7. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2006/606 D.İş sayılı dosyasında tespit yaptırdığı, 06.12.2006 tarihli rapor ile Prekast cephe kaplamalarının sözleşmeye ve projesine uygun olarak yapıldığı ve prekast cephe kaplama bedelinin ve imalat bedelinin toplamının 473.424,04 TL olarak tespit edildiği, 6 nolu kesin hesap incelendiğinde prekast cephe panelleri ile ilgili Karacaören giriş kavşağı 6 no.lu hakedişte talep edilen 7.056,60.TL’lik kısım Aski tarafından -162.038,12.TL’ ye getirildiği, Karacaören çıkış kavşağında 6 nolu hakedişte talep edilen 2.971,68.TL’lik kısım Aski tarafından 112.555,89 TL’ ye geriletildiği, Karyağdı kavşağında 6 nolu hakedişte talep edilen 0.00TL’ lik kısmın Aski tarafından -161.754,42.TL’ye geriletildiği, Çubuk kavşağında 6 nolu hakedişte talep edilen 0.00.TL’lik kısım Aski tarafından -186.061,65.TL’ ye geriletildiği, tTalep edilen toplam tutar 10.028, 287TL idarenin kesinti toplamı ise -622.410.07 TL olup aradaki fark 10.028,287-622.410.078=632.438.365 TL’ lik kesintinin haksız olarak yapıldığı, gerekçeli kararın 4. sayfası 2. paragrafında davalı idarenin bu kaleme ilişkin olarak 632.438.365 TL’ lik kesinti yaptığım iddia etmekte ise de, davalı idarenin prekast cephe kaplamalarının sökülerek yerine mermer granit yapılması istediğini gösteren bir yazışmaya, dosya kapsamında rastlanılmadığı, 04.08.2006 tarihinde hazırlanan 21.09.2006 tarihli taraflarca onaylanan davacı tarafından sunulan revize iş programı kapsamında prekast cephe imalatının da yer aldığı, bu imalatın anahtar teslim götürü bedele dahil edildiği, davacı yanın, prekast cephe imalatına ilişkin iddialarını doğrulayacak nitelikte bir kayda rastlanılmadığı ifade edilmiş ise de bu ifadenin hatalı olduğu, dosyada Ankara 7. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2006/606 D.İş sayılı dosyası ile tespit yaptırıldığı, 06.12.2006 tarihli rapor ile Prekast cephe kaplamalarının Ankara Büyükşehir Belediyesi logolu olarak sözleşmeye ve projesine uygun olarak yapıldığının sabit olduğu, davalı Aski’nin kamu erkini hukuka aykırı kullanarak bu konuda önce prekast cephe panellerini imal ettirdiği daha sonra söktürülerek mermer granit yaptırıldığı, Prekast cephe panelleri ile sökme takma bedelleri müvekkil şirketin hak edişlerinden çıkarıldığı, götürü bedel içerisinde Prekast paneller olmakla beraber, mukayeseli keşifte bu imalatın değiştirip üretilmiş Prekast panellerin ücretinin ödenmediği, Ankara 7. Sulh Hukuk Mahkemesi 2006/606 D.İş dosyası ile sabit olduğu, müvekkil şirket tarafından davalı idarenin talimatı olmaksızın 2006 yılında 632.438,365 TL tutarında bir imalatı Ankara belediyesi logolu üretip oraya sevk etmesinin hayatın olağan akışına dahi aykırı olduğu, dosyada delillerimizi olmakla beraber başkaca delil olmasa dahi Ankara 7. Sulh Hukuk Mahkemesi aracılığı ile yapılan bu delil tespitin dahi vicdani kanaatin oluşması için yeterli olduğu, profil korkuluklara ilişkin imalat değişikliği ve paslanmaz çelike yönelik talepleri bakımından da mahkemenin gerekçeli kararının 4. sayfasının 2. paragrafında; ilk bakışta, idarenin demir korkuluk imalatlarını, teknik şartnameden daha farklı bir malzeme ile yapılmasını istemiş olması nedeniyle davacı yanın mükerrer imalattan kaynaklanan ihzarat ve işçilik bedelini, idareden talep edebileceği düşünülebilirse de, idarenin 19/07/20016 tarihli yazısının 3. Maddesinde, Karacaören giriş-çıkış, Pursaklar, Saray, Karyağdı, Esenboğa, Çankırı, Çubuk alt geçitlerinde köprü korkuluklarının ihaleye esas sözleşmedeki projeden farklı yapılmasına, karar verildiği görülmekle, paslanmaz korkuluk imalatının, iş artışı olarak anahtar teslim götürü bedele dahil edilmiş olduğu anlaşıldığının belirtildiği, tıpkı bilirkişi raporunda olduğu gibi oto korkulukların mukayeseli keşifte paslanmaz çeliğe dönüştürüldüğü ve keşif artışına dahil olduğunun ifade dilerek konunun kapatıldığı, davalı idarenin, 304 paslanmaz çelik imalatını inkar etmediği, demir oto korkulukların, 304 paslanmaz çelikle değiştirildiğinin ihtilafsız olduğu, davalının YİGŞ 23. maddesine aykırı olarak fiyatları keyfi olarak düşürdüğü ve müvekkil şirketin alacağını ödemediği, davalı idarenin birim fiyatları keyfi olarak belirlemek suretiyle; 6 no.u kesin hak edişte 3' lü korkuluklar için 592,77 TL, 4' lü korkuluklar için ise 740,86 TL talep edilmiş olmasına rağmen haksız olarak 3' lü korkuluk için 207,54 TL, 4' lü korkuluk için 261,13 TL üzerinden hesaplama yaptığı, bilirkişi heyetinin kök rapordaki kanaati ve tespit edilen alacak ile bu taleplerinin bir kısmını kısmen kabul etmiş sayıldığı, ancak heyet YİGŞ m. 21' i aşamayacağını ifade ettiği, YİGŞ m. 23 uyarınca birim fiyatların tespiti gerektiği, bu sebeple YİGŞ md. 23 kapsamındaki itirazlarının müvekkil şirketin daha ilk sözleşme olan 21.04.2006 tarihli sözleşme ekinde idareye vermiş olduğu teklif fiyatları ve analizleri baz alınarak çözülmesi gerektiği, anahtar teslimi götürü bedel işinde 1. Anayol imalatları kalemi altında bulunan çeşitli demir işleri (oto korkuluk) yapımı işi, idare tarafından 304 paslanmaz çelik olarak değiştirildiği, bu değişikliğin bedelinin keşif artışında bulunmadığı, bu sebeple imalat değişikliği sebebiyle ilave maliyetler ödenmediği, belirtilen kavşaklarda imalatı yapılan 304 paslanmaz çelik korkuluk imalatlarının mukayeseli keşfin içinde metrajları ile birlikte 6 nolu kesin hesaplarında (kesin hesap ve tüm hak edişler dosyaya sunulmuştur) mevcut olduğu, metrajların idare tarafından onaylanmış olup bu konuda taraflar arasında ihtilaf bulunmadığı, ihtilafın birim fiyatlardan kaynaklandığı, incelemelerde görüleceği üzere proje metrajlarının hepsinin 0 (sıfır) olup uygulama metrajlarının ise yerinde ve proje ölçümleri üzerinden hesaplanarak yapıldığı, bu ifade bu imalatın sözleşme haricinde yeni bir imalat olduğu anlamına gelmediği, yapılan bu metrajlar ile talep edilen birim fiyat üzerinden çarpılarak 6 nolu kesin hesaba konulduğu, 6 nolu kesin hesapta götürü bedel işlerden minha (düşüm) yapıldıktan sonra, %9,977 oranında yapılan mukayeseli keşfe konu tablolarda bu imalatların ilave edildiği, 6 nolu kesin hesapta “anayol imalatları 101/1 sıra nolu oto korkuluk yapılması” minha edildiği ve ardından belirtilen kavşaklara yapılan paslanmaz çelik imalatların konulduğu, idare ile müvekkil şirket arasında paslanmaz çelik hakkında birim fiyatlar ve metretülde bulunan kg bazında ağırlık miktarında ihtilaf bulunduğu, davaya konu alacağın büyük kısmının bu birim fiyat ve birim miktarlara ilişkin analiz ihtilafından doğduğu, bilirkişi heyet raporlarında fiyata ilişkin açıklamalarının gözetilmediği ve 21.04.2006 tarihli sözleşme ve 19.07.2006 tarihli keşif artışında verilen sözleşme bedelleri üzerinden hesap yapıldığı, mahkeme gerekçeli kararında bilirkişi heyet raporunu esas alarak, rapora ilişkin itirazları dikkate almaksızın haksız olarak davanın kısmen reddedildiği, davalı idarenin keşif artışına fiyat farkını koymaksızın oto korkulukların 304 paslanmaz çeliğe dönüştürülmesini kararlaştırdığı, davalı idare ile müvekkil şirket arasındaki ihtilafın ana kaynağı 304 paslanmaz çeliğe ödenecek birim fiyatların ne şekilde belirleneceği ve hangi birim fiyatlardan ödeneceği konusunda olduğu, bu bağlamda davalı idarenin, dosyaya itiraz dilekçelerinin ekinde de sunulan yazışmalarda da görüleceği üzere Bayındırlık İskan Bakanlığı Yüksek Fen İşleri Kuruluna müracaat ettiği, Yüksek Fen İşleri Kurulunun ise 03.12.2008 tarihli kararı ile; konunun bayındırlık kuruluna sunulmasının uygun olmadığı, bu nedenle bahse konu iş kalemlerinin fiyatının sözleşme eki YİGŞ 23. maddesinde öngörülen usul ve esaslar doğrultusunda yüklenici ile birlikte idaresince tespit edilmesi gerektiğine 03.12.2008 tarihinde yapılan toplantıda oybirliği ile karar verildiği, Yüksek Fen İşleri Kurulu kararın gerekçesinde fiyat anlaşmazlığının idare ile yüklenici arasında değil, idare ile kendi fiyat kontrol merkezi (FKM) arasında olduğu, yüklenici tarafından idareye sunulan taslak fiyatlarda anlaşmazlık olmadığı, anlaşmazlığın idarenin kendi iç problemi olduğunun ifade edildiği, yine kararın devamında YİGŞ md. 23 ve 23 çerçevesinde çözüm bulunması gerektiğinin ifade edildiği, müvekkil şirket ile davalı idare arasında 21.04.2006 tarihinde imzalanan götürü bedelli sözleşme ekinde müvekkil şirketin 304 A Kalite Paslanmaz çelik için “kg” türünde rayiç fiyat teklifi verdiği, müvekkil şirketin teklif ekinde verdiği teklif rayiçleri varken idarenin, YİGŞ 23. maddenin 2. fıkrasının b veya c bendini ve yine 3. fıkranın 1 veya 2. bendini işletmesi söz konusu olmayacağı, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Yüksek Fen Kurulu Başkanlığı B.09.YFK.0.00.400.300/1166 sayılı yazı cevabı ile davalı idareye hitaben “yeni fiyat tespitinde sözleşme eki YİGŞ 23. Maddesinde belirtilen usul ve esaslar doğrultusunda, sözleşme ekinde bulunan kesin tatbikat projelerine ve analizlerdeki disipline uymak kaydıyla, sözleşmede bulunan rayiçler aynen (sözleşmesindeki analizlerden) bulunmayan rayiçlerde idarede veya diğer idarelerde mevcut rayiçler esas alınmak suretiyle fiyat analizlerinin düzenlenebileceği” nin ifade edildiği, bu çerçevede müvekkilin sözleşme rayici bulunmasına rağmen davalının dışarıdan başka rayiç belirlemesi hem YİGŞ’ ne hem de Bayındırlık ve İskân Bakanlığı Yüksek Fen Kurulu Başkanlığı’ nın görüşüne ve sözleşmelere aykırı olduğu, 17.07.2006 tarihli keşif artış kararı ve tüm ekleri incelendiğinde %9,977 oranında yapılan keşif artışında dahi oto korkulukların yapılmasında 304 paslanmaz çelik öngörülmediği, ayrıca YİGŞ md 23- 2. Fıkra a bendinde a) Yüklenicinin birim fiyatların tespitinde kullanarak teklifinin ekinde idareye verdiği ve yeni iş kalemi ile benzerlik gösteren iş kalemlerine ait analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler, yine 3. fıkranın 1. bendinde 1) Yüklenicinin teklifinin ekinde idareye verdiği teklif rayiçler esas alınacağının ifade edildiği, diğer yandan müvekkil şirketin idareye vermiş olduğu analizler ile davalı idarenin vermiş olduğu analizler bakımından birim miktar ve fiyat rayiçleri, davalıya verilen miktar ve fiyatların örtüşmediği, davalı tarafın, sadece fiyatlar bakımından değil, birim miktarlar bakımından müvekkil şirketin sunduğu analizleri esas almadığı bunun anlamının, 304 paslanmaz çeliğin miktarını belirlerken metretül bazında mutabık olunsa kg bazında sunulan analizlerin esas alınmaması olduğu, taraflar arasındaki ihtilafın hem fiyat farkından, hem de kg bazında analizlerin yanlış yapılması sebebiyle birim miktarından kaynaklandığı, oysaki yukarıda sunulan YİGŞ ve Yüksek Fen İşleri Kurulu kararı da bu analizlerin ve fiyatların karşılıklı olarak belirlenmesinin gerektiğini bildirdiği, davalı idarenin başka benzer işler aldığı birim fiyat, taraflar arasındaki sözleşme için bağlayıcı olmadığı, arıca müvekkil şirketin verdiği birim fiyat analizi ile idarenin yapmış olduğu örnek analiz birbiri (birim fiyat ve birim miktarlar bakımından) ile uyuşmadığı, müvekkil şirket tarafından hazırlanarak 6 nolu kesin hakediş idareye 2008 yılında sunulmuş ancak idare tarafından 2013 yılına kadar hiçbir işlem yapılmadan sessiz kalınarak beklendiği, Yapım İşleri Genel Şartnamesi 40/6 maddesi hükmü uyarınca "İdareler teslim aldıkları kesin hesapları, teslim tarihinden başlamak üzere en çok altı ay içinde inceleyip onaylarlar. Aksi halde yüklenici, varsa itirazlarında haklı sayılacağı gibi, işin kesin kabulü yapılmış olmak şartı ile, kesin hakediş raporunun düzenlenmesini de isteyebilir." düzenlemesinin olduğu, şartnamenin bu hükmü dikkate alındığında müvekkil şirket tarafından idareye sunulan 6 nolu hakedişin kesinleştiği, tüm bunlara ek olarak Yargıtay 15. Hukuk Dairesi (2004/1959 E. 2004/2798 K. 20.05.2004 T.- 1997/3406 E. 1997/5446 K. 18.12.1997 T.) emsal içtihatlarında da görüleceği üzere önceki hak edişlere girmeyen imalatların kesin hak edişte talep edilmesi halinde bunun gözetilerek kesin hesabın yapılması gerektiği, bu bağlamda imalat değişikliği tarihine kadar müvekkil şirket tarafından imal ve montajını tamamladığı ancak imalat değişikliği nedeniyle sökmek zorunda kaldığı işlerin bedelleri önceki hak edişlerde talep edilmemiş olsa bile kesin hak edişte değerlendirilmek ve idarece ödenmek zorunda olduğu, davalı idareden KDV dahil 3.584.791,60 TL alacaklarının kabulüne karar verilmesi gerekirken kısmi ret kararı verilmesinin hatalı olduğu bildirilerek kararının kaldırılması talep edilmiştir.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı şirket ile İdare arasında 5 adet ara hakkediş yapıldığı, davacı şirkete toplamda 30.441.957,75 TL ödeme yapıldığı, davacı şirket tarafından 13.03.2008 tarihinde Kesin Metrajlar ve Kesin Hesap adı altında 6 nolu hakkediş tek taraflı olarak düzenlenerek İdareye sunulduğu, İdarece 14.03.2008 tarihinde dilekçe ve ekleri elden alındığı, İdarenin, davacı şirketin tek taraflı olarak hazırlayıp sunduğu Kesin Metraj ve Kesin Hesapları için ön incelene yaptığı eksiklik tespit edildiği, İdare tarafından 31.03.2008 tarihinde davacı şirkete “Yukarıda belirtilen eksikliklerin tamamlanarak İdaremize verilmesi halinde Kesin Metraj ve Kesin Hesap incelemesine başlanabilecektir. Ancak; sözleşme eki YİGŞ’nin 41.maddesinin 2.paragrafındaki “Kesin Metraj ve Hesapların yapıldığı sürece yüklenici veya vekili hesapların yapıldığı yerde bulunmak zorundadır.” hükmü gereğince davacı şirketten, kendilerini temsilen kesin hesap elemanının ivedilikle gönderilmesi gerektiğinin bildirildiği, davacı şirketin, Kesin Metraj ve Kesin Hesap incelemesinde kanuni zorunluluk ve görevi olan personel görevlendirmesini 56 gün geçmesine rağmen yapmadığı için, müvekkil İdarenin, 26.05.2008 tarihli bir yazı ile “31.03.2008 tarihli yazımızda belirtilen eksikliklerin tamamlanması ve ivedilikle kesin hesap çalışmalarına katılacak şirket elemanının görevlendirilmesinin yapılması gerektiğinin, aksi takdirde sözleşme hükümlerine göre işlem yapılacaktır, gereğini ivedilikle rica ederiz.” diyerek ikinci tebligatı yaptığı, söz konusu tebligatın üzerinden 257 gün geçmesine rağmen, kesin hesap inceleme elemanı gönderilmediği için İdarenin 17.02.2009 tarihinde üçüncü tebligatı yaptığı, davacı tarafın, YİGŞ’nin 41. maddesinin 2. paragrafındaki “kesin metraj ve hesapların yapıldığı sürece yüklenici veya vekili, hesapların yapıldığı yerde bulunmak zorundadır.” hükmüne uymayarak kanuni yükümlülüklerini yerine getirmediği, buna rağmen 30.04.2009 tarihinde yine tek taraflı hazırlamış oldukları 6 nolu kesin hakkedişi sundukları, İdarenin davacı şirkete 31.03.2008 tarihinde birinci, 26.05.2008 tarihinde ikinci, 17.02.2009 tarihinde üçüncü tebligatına rağmen, YİGŞ’nin hükümlerine uyulmadığı, bu hükümlerin kesin hakkediş raporlarının hazırlaması ve hesap kesilmesi sırasında, geçici hakkediş raporlarındaki metrajların değişebileceği azalıp artabileceği ve özellikle kesin hesap sırasında ölçmelerin yapılacağı ve bunlarla ilgili işlemler için yüklenicinin bedelsiz personel bulundurma yükümlülüğünü, daha açık bir ifade ile yüklenici temsilcisinin bulunma zorunluluğunu ortaya koyduğu, YİGŞ’nin 40.maddesinin (a) bendine göre, yüklenici firma kesin hesap hakkedişine esas olacak kesin metraj ve hesapları düzenlemek üzere, İdarye temsilci göndermesi gerekirken, böyle bir görevlendirme yapmadığı, yapı denetim görevlisi ile birlikte hareket etmek yerine tek taraflı olarak düzenlemiş olduğu kesin metraj ve hesapları 30.04.2008 tarihinde, gereği yapılmak üzere verdiği, firma tarafından müvekkil İdareye verilen kesin hesapların incelemeye alındığı, tespit edilen eksik metraj ve hesaplamaların tamamlanması ve hatalı olanların düzeltilmesi, eksik imzaların tamamlanması ve inceleme sürecinde gecikmelerin olmaması için firma temsilcisinin görevlendirilmesi yönünde davacıya 31.03.2008-1052, 26.05.2008-2305 ve 17.02.2009-7134 tarih ve sayılı davet yazıları ve eki Yüksek Fen Kurulu Kararı yazılmış ancak davacı, müvekkil İdare yazılarına icabet etmediğinden, müvekkil tarafından YİGŞ’nin 40/ç maddesi uyarınca kesin hakkediş ve kesin hesap hazırlandığı, müvekkil tarafından yapılan işlemler, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu ve YİGŞ hükümlerine uygun olduğu, keşif artışına konu olan prekast cephe kaplamaları ile ilgili olarak, işin ilk proje ve sözleşmede prekast imalat yapılacağı belirlenmiş olduğu halde; montaj aşamasında tekrar değerlendirme yapılmış, prekast kaplamanın konforlu ve estetik olmayacağı sonucuna ulaşılmış (söz konusu yolun protokol yolu olması hasebiyle) ve mermer kaplama yapılması uygun görüldüğü, ancak davacının, bu imalatın bedeline ilişkin olarak geriye dönük hakkedişleri incelendiğinde herhangi bir itirazının olmadığı, yine dava dilekçesinde bahsi geçen demir korkuluklara ilişkin olarak da, ilk projede ve sözleşme metninde olmasına rağmen, uygulama süresi içinde yolun estetiğine uygun olarak ve Ankara genelinde yaya korkuluklarının 304 paslanmaz çeliğe dönüştürülmesi sebebiyle söz konusu imalatın yapımından vazgeçildiği, bu aşamada da firmanın herhangi bir itirazının söz konusu olmadığı, sözleşmede bahsi geçen imalatın yerine yapılan 304 paslanmaz çeliğin fiyatı da daha sonraki süreçte onaylanarak davacıya ödendiği, keşifte artış meydana geldiği, bu artış sonucunda 10.04.2013 tarih, 2304 Sayı ile onaylanan kesin hesap hakkediş kapağında da görüldüğü üzere işin toplamda 31.496.110,15 TL fiyatla tamamlandığı kaldı ki, anılan imalatları içeren kesin hesap öncesinde yapılan hakkedişlerden görüldüğü üzere davacının bu artış konusunda herhangi bir itirazı da olmadığı, dolayısıyla, dava dilekçesinde belirtilen bütün kavşaklarda artışa sebep olan imalatların tamamının bedeli keşif artışına gidilerek davacıya ödendiği belirtilerek kararın kaldırılmasına karar verilmesi talep edilmiştir.
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin olup mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Mahkemece, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal düzenlemelere uygun ve isabetli karar verilmiş olduğu, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, taraf vekillerinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Taraf vekillerinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine,
2-Harçlar Kanunu gereğince davacıdan alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcından peşin alınan 179,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 435,50 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-Harçlar Kanunu gereğince davalıdan alınması gereken 98.555,36 TL istinaf karar harcından peşin alınan 24.639,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 73.916,36‬ harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
4-İstinaf başvurusu nedeniyle taraflarca yapılan yargılama giderlerinin ve ödedikleri istinaf başvuru harçlarının kendileri üzerinde bırakılmasına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361. maddesi gereğince kararın taraflara tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay'da TEMYİZ yolu açık olmak üzere 10.04.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Başkan Üye Üye Katip