YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ

9. Hukuk Dairesi         2024/510 E.  ,  2024/3603 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/2490 E., 2023/3349 K.
KARAR : İstinaf başvurusunun esastan reddi
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 28. ... Mahkemesi
SAYISI : 2022/40 E., 2023/223 K.
MAHKEMESİ : ... 25. ... Mahkemesi
SAYISI : 2019/159 E., 2019/164 K.
Avukat Vahide Güzelcan Dere

Taraflar arasındaki kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan ilk yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince görevsizlik nedeniyle davanın reddine karar verilmiş, kararın davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince asıl davanın ve birleşen davanın reddine karar verilmiş, kararın davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince ikinci kez İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Kaldırma kararı üzerine yeniden yapılan yargılama sonucunda İlk Derece Mahkemesince asıl davanın kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Bakanlık vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
1. Davacı vekili asıl dava dilekçesinde; davacının Suşehri Şubesinde yapılan inceleme teftişi sonrasında düzenlenen rapora istinaden tanzim edilen 12.05.2017 tarihli idari para cezası ve eki evraktan 22.11.2016-29.11.2016 tarihleri arasında yapılan incelemede çalışanların beyanına itibar ile haftada 17 saat, ayda 68 saat fazla çalışma yapıldığının ve fazla çalışma ücretlerinin eksik ödendiğine dair rapor düzenlenmiş olduğunun öğrenildiğini, ancak rapora ulaşılmasının mümkün olmadığını, tüm şube çalışanları için çalışanların beyanı esas alınarak fazla çalışma alacağı belirlendiğini, işçi ve işveren arasında husumet yaratıldığını, şube adresinde davacı Şirket adına tebligat almaya yetkili kişilerin bulunmaması nedeniyle bu şekilde yapılan tebligatın usulsüz olduğunu, fazla çalışma yapan işçiye şahsi ihtiyaç, menfaat ve önceliklerine göre fazla çalışma ücreti ödenmesi ya da fazla çalışma karşılığında ücretli izin kullanma yönünde tercih yapma imkânı tanınmış olduğunu, ücret bordrolarında fazla çalışma ücretlerinin ödenmiş, talepler dikkate alınarak bir kısım fazla çalışma karşılığı da serbest zaman kullandırılmış olduğunu, 29.11.2016 tarihli tutanak ile işveren vekili çalışma saatlerine ilişkin beyanı yanında 12.12.2016 tarihli müfettiş tutanağı hakkında yazılı itirazın da değerlendirilmediğini, ücret bordroları, aylık prim bildirgeleri, puantaj kayıtları, banka dekontları, özlük dosyaları, ücretli izin kayıtları, ücret hesap pusulalarının ibraz edildiğini ve incelenmiş olduğu hâlde davacı Şirket yetkililerinin beyan ve bilgilerine itibar edilmeden rapor düzenlendiğini ileri sürerek itirazlarının kabulü ile raporun iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davacı vekili birleşen dosya dava dilekçesinde; ... ... Teftiş Kurulu'nun 22.11.2016-29.11.2016 tarihli teftişleri ile hazırlanan rapora itiraz talebi ile ... 28. ... Mahkemesinde açılan davanın devam ettiğini, o davada verilen ara kararı gereğince şikayetçi işçi aleyhine davayı açtıklarını belirterek raporun iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafından süresinde itiraz edilmemiş ise davanın süre yönünden reddini talep ettiklerini, Suşehri şubesinde çalışan 7 işçinin 01.02.2015 tarihinden itibaren haftada 17 saat ve ayda 68 saat fazla çalışma ücretlerinin ayda 24 saat ile 37 saat arasında taahkuk ettirilerek eksik taahkuk yaptığını, ödenmemiş olan fazla çalışma ücretine tekabül eden prim ve vergi yasal kesinti tutarlarının da dâhil olmak üzere ödenmediğini, rapora ekli 12 No.lu ekte yer alan Şubat 2015 ile Eylül 2016 dönemine ait ve çalışan 7 işçiye ait ücret bordrosunda yer alan ve yine rapora ekli 11 No.lu ek ile belirtilen dönemde serbest zaman ve fazla çalışma adı altında taahkuku yapılan fazla çalışma saatleri ile işçi ifadeleri esas alındığında işçilerin 68 saat fazla çalışma yaptıklarını, ekte sunulmuş aylarda ücret bordrosu ile taahkuk ettirilen fazla çalışma ve serbest zaman ücret ödemesi düşüldükten sonra kalan ödenmesi gereken fazla çalışma saatine ait olduğu dönemleri ve her işçinin bir saatlik ücretinin belirlendiğini, Kurum müfettişleri tarafından işyerinde uygulanan fazla çalışmaların süreklilik kazandığı ve uygulanmakta fazla çalışmaların yasal azami haftalık 45 saatlik süreye aykırı olduğunun tespit edildiği, müfettiş raporu ve uygulanan idari para cezasının usul ve kanuna uygun olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

2. Birleşen davada davalı işçi cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; iptali istenilen raporun tebliğine ilişkin tebligat parçasından davalı Şirketin tüzel kişiliğe haiz olmasına rağmen 7201 ... Tebligat Kanunu'na aykırı olarak merkez yerleşim yeri adresine değil şube adresine usulsüz tebliğ edildiği, bu nedenle davanın süresinde olduğu, raporda haklarında fazla çalışma hesaplaması yapılan işçilerin fiilen çalıştığı gün ve saatleri gösterir puantaj kayıtlarının dosyaya celp edildiği, işçinin imzaladığı fazla çalışma tahakkuku bulunan aylar için tanık beyanının dikkate alınamayacağı ve dışlanması gerektiği, bu durumda inceleme raporuna esas alınan ücret bordrolarının imzalı olduğu ve bu imzalı ücret bordrolarında işçinin yazılı olan fazla çalışmasından daha fazla çalıştığının yazılı belge ile ispatlanması gerektiği, ... müfettişi raporunda yer verilen aylık 68 saat fazla çalışma yapıldığına ilişkin tespitin yerinde olmadığı, tüm ücret bordrolarının işçilerin imzasını taşıması ve inceleme dönemindeki her bir işçi için her bir ayda fazla çalışma saatlerinin yazılı olması nedeniyle tanık beyanı yerine bordroların dikkate alınması gerektiğinden aylık 68 saat fazla çalışma tespitinin yerinde olmadığı, işçilerin fazla çalışmalarının ücret bordrosunda belirtilen fazla çalışma saati ile kullanmış olduğu serbest zaman tutarı toplamı kadar olduğunun anlaşıldığı, 01.01.2015-31.12.2015 tarihleri arası dönem ile 1.1.2016-30.9.2016 tarihleri arası dönemde (inceleme dönemi sonu) 7 işçinin de toplam serbest zaman karşılığında çalışılan fazla çalışma saati ve ücreti ödenen fazla çalışması olmak üzere çalışılan fazla çalışma saati toplamının 270 saati geçmediği, işçilerin fazla çalışmayı kabul ettiğine dair imzalı fazla çalışma onay çizelgelerinin bulunduğu, iptali istenilen rapordaki idari para cezası uygulanması gerektiğine ilişkin tespitin yerinde olmadığı gerekçesi ile asıl davanın kabulüne birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı ... vekili; müfettiş raporu gereği tesis edilen idari para cezalarının huzurdaki davanın konusu olmadığı gibi, idari para cezası itirazlarında da görevli mahkemenin sulh ceza hâkimliği olduğunu, dava konusu denetim raporu detaylı olarak incelendiğinde de görüleceği üzere, teftiş raporundaki bulguların sadece işçi ifadelerine dayanmadığını, işçilerin aylık ücret bordroları ile işveren tarafından sunulan belgeler kapsamında da inceleme yapıldığını, işveren tarafından işçilerin günlük çalışma saatlerini belgelediğine dair herhangi bir belge ibraz edilmemiş olmasının da göz önünde bulundurulduğunu, Bakanlıkça yapılan denetim işleminde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığını, yapılan tespitlerin aksini davacının ispatla mükellef olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesinin kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ... müfettişi raporunda yer verilen aylık 68 saat fazla çalışma yapıldığının ispatlanamadığı, tüm ücret bordrolarının işçilerin imzasını taşıması ve inceleme dönemindeki her bir işçi için her bir ayda fazla çalışma saatlerinin yazılı olması nedeni ile tanık beyanlarının değil bu bordroların dikkate alınması gerektiği, aylık 68 saat fazla çalışma tespitinin yerinde olmadığı, dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler incelendiğinde; ... ... Teftiş Kurulunun davacı Şirketin Suşehri Şubesinde yapılan inceleme teftişi raporundaki tespitlerde hata olduğu, Mahkemenin ... ... Teftiş Kurulunun 26830.58 sicil numaralı ... Kargo Yurtiçi Yurtdışı Taşımacılık AŞ ( Suşehri Şubesi) ünvanlı işyerinde 22.11.2016-29.11.2016 tarihlerinde yapılan inceleme sonucu düzenlenen 28.12.2016 tarih 9979/İNC-48 ... raporun iptaline karar vermesinin dosya kapsamına uygun olduğu gerekçesi ile davalı Bakanlık vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı ... vekili istinaf başvurusunda ileri sürdüğü nedenlere benzer gerekçeler ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, 4857 ... ... Kanunu'nun (4857 ... Kanun) Kanun'un 92 nci maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında ... ... Teftiş Kurulunca düzenlenen raporun iptali isteminin yerinde olup olmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 4857 ... Kanun'un 41, 63, 91 ve 92 nci maddeleri.

3. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 ... Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı ... vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı ... harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

26.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.