YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ

9. Hukuk Dairesi         2024/464 E.  ,  2024/3776 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/713 E., 2023/1033 K.
KARAR : İstinaf başvurusunun esastan reddi
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 2. ... Mahkemesi
SAYISI : 2022/418 E., 2023/246 K.

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince 09.....2022 tarihli ve 2020/249 Esas, 2022/938 Karar ... karar ile İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (6) ncı alt bendi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı doğrultusunda yapılan yargılama sonucunda İlk Derece Mahkemesince, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda;
6100 ... Kanun'un öngördüğü yargılama sistemine göre ilk derece mahkemesinin kesin olmayan kararına karşı önce istinaf yoluna başvurulabilmektedir. İstinaf başvurusu üzerine bölge adliye mahkemesince, başvuran tarafın istinaf başvurusunun usulden ya da esastan reddine karar verilebilir veya ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden hüküm kurulabilir. Bu durumda bölge adliye mahkemesi kararına karşı, istinaf başvurusu reddedilen tarafın ya da istinaf incelemesi sonucunda ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak yeni hüküm kurulması hâlinde aleyhine karar verilen tarafın temyiz ... bulunmaktadır. Başka bir deyişle istinaf başvurusunun reddi hâlinde bölge adliye mahkemesi kararına karşı temyiz ... sadece istinaf başvurusu reddedilen tarafa ait olup bu hâlde ilk derece mahkemesi kararını istinaf etmeyen tarafın temyiz ... bulunmamaktadır.

Somut uyuşmazlıkta, İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı davalı ... vekilince istinaf yoluna başvurulmuş ve istinaf başvurusunun esastan reddine dair karar verilmiştir. Hâl böyle iken İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yoluna başvurmayan davacı tarafın, istinaf başvurusunun esastan reddine dair Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı temyiz ... bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle; davacı tarafın temyiz isteminin reddine karar vermek gerekir.

Davalı ... vekilinin gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
1. Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının mülga Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünde çalışmakta iken 6360 ... On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde değişiklik Yapılmasına Dair Kanun
(6360 ... Kanun) ile İdarenin kapatılması üzerine bu Kanun'un geçici 1 inci maddesinin on birinci fıkrası uyarınca sürekli işçi ve geçici işçi pozisyonlarında çalışmakta olanların mevcut kadro ve pozisyonları ile Büyükşehir Belediye Başkanlığına devredilmesi sebebi ile Belediyeye, buradan da Belediyenin bildirimi ile şu an görev yaptığı GAP Tarımsal Araştırmalar Enstitüsü Müdürlüğüne atandığını, davacının önceki çalıştığı yerlerindeki görev ünvanının atölye ustası olmasına rağmen son işyerinde bu ünvanın verilmediğini, atama işlemlerinin hiçbirinin davacının kendi iradesi ile gerçekleşmediğini, davacının temelde Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünden geldiğini, buradaki çalışmaları yok sayılarak İl Özel İdaresinde ilk defa işe başlayan işçi gibi değerlendirildiğini, intibakı İl Özel İdaresindeki toplu ... sözleşmesi hükümleri kapsamında yapılmakla birlikte Yol ... Sendikasına üyelik tarihine kadar olan hizmet sürelerinin yok sayıldığını, toplu ... sözleşmesine göre aynı hizmet süresine sahip işçilerin yevmiyeleri arasında fark olduğunu; ayrıca Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Merkez ve Taşra Teşkilatı İşyerleri için Tarım ... Sendikası ile İdare arasında imzalanan toplu ... sözleşmesinin geçici 3 üncü maddesine göre kamu kurum ve kuruluşlarından kanunla Bakanlığa devredilen işçilerin; taraf işçi sendikasına üye oldukları tarihten itibaren bu toplu ... sözleşmesinin tüm hükümlerinden (ek madde 1 ve ek madde 2 hükümleri hariç olmak üzere) yararlanacaklarının belirtildiğini, ilgili maddede ayrıca "... Devirle gelen işçilerin gündelikleri işe alındıkları grubun Hak kademe ücretinden düşük ise ilk kademe ücretine (A Kademesine), yakın lehte kademe üçretine intibak ettirilir. Gündelikleri ücret skalasının dışında kalan işçiler ise kendi gündelikleri esas alınarak toplu ... sözleşmesindeki dönemlere göre uygulanan ücret zamlarından yararlanırlar. ...” hükmü bulunduğunu ileri sürerek ücretinin ve ücrete esas ek ödemelerinin tutar ve oranlarının ne olacağının tespiti ile davalı Kuruma atanmasından itibaren varsa eksik ödenen tutarlarını faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

2. Davacı vekili 18.....2018 tarihli duruşmada, dava dilekçesinde müvekkilinin ücretinin ve ücrete esas ek ödemelerinin tutar ve oranlarının ne olacağının tespiti ile bundan sonra ödenmesi gereken ücretin ne kadar olacağının tespiti yönündeki tespit talebinden feragat ettiğini beyan etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının taleplerinin İl Özel İdaresi ile ilgili olduğunu, davalı İdarenin 6360 ... Kanun'un geçici 1 inci maddesinin dokuzuncu fıkrasının (d) bendine göre nakledilen davacı ile ilgili nakil tarihinden önce doğmuş borçlardan sorumlu tutulamayacağını, ... Büyükşehir Belediye Başkanlığına husumet yöneltilmesi gerektiğini, aynı maddenin onuncu fıkrasına göre de devredilen veya nakledilen işçilerin ücret ile diğer mali ve sosyal haklarının toplu ... sözleşmesi bulunan işçiler bakımından yenileri düzenleninceye kadar devir veya nakil işleminden önce tâbi oldukları toplu ... sözleşmesi hükümlerine göre; toplu ... sözleşmesi bulunmayan işçiler bakımından ise 2012 yılının Eylül ayında geçerli ... ... sözleşmelerine göre belirleneceğinin düzenlendiğini, buna göre davacının tâbi olduğu toplu ... sözleşmesinin süresi sona erse de yenisi yürürlüğe girinceye kadar ... sözleşmesi olarak devam ettiği için ücret ve diğer haklarının ... Ağır Sanayii ve Hizmet Sektörü Kamu İşverenleri Sendikası (...) ile Tarım ... Sendikası arasındaki 16. Dönem Toplu ... Sözleşmesi'nin geçici 2 ve geçici 3 üncü maddeleri gereğince ödenerek hak kayıplarının engellendiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının başlangıçta İl Özel İdaresi nezdinde çalışmaktayken akabinde davalı Kurum işçisi olduğunun tartışmasız olduğu, başlangıçtan itibaren İl Özel İdaresi, Büyükşehir Belediyesi ve akabinde davalı Kurum işçisi olan davacının farklı statülerde geçen çalışma sürelerin kıdemine dâhil edilerek intibakının yapılması gerekirken buna göre intibakı yapılmadan yeni işe girmiş gibi işlem tesis edildiği, bu surette intibakı yapılan işçi ile aynı işi yapan davacı işçi ücreti arasında eşit kıdemdeki çalışan olmalarına rağmen farklılık olduğu, uzman bir bilirkişi marifeti ile davacının ücret farkı, akdi ilave tediye farkı, yasal ilave tediye farkı ve sorumluluk prim farklarının hesaplattırıldığı, 18.....2018 tarihli ilk kararın Bölge Adliye Mahkemesinin 09.....2022 tarihli ilâmıyla kaldırıldığı ve kaldırılma kararı doğrultusunda tüm dosya kapsamı değerlendirilmek üzere ayrı bilirkişiden yeniden rapor alındığı, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) kaydına göre davacının 22.05.1980-01.11.1984 tarihleri arasında mülga YSE 18. Bölge Müdürlüğü nezdinde, 01.01.1986-30.03.2014 tarihleri arasında ... İl Özel idaresi Müdürlüğü işyerinde, bilahare 31.03.2014-29.08.2014 tarihleri arasında ... Büyükşehir Belediyesi bünyesinde çalıştığı ve 01.09.2014 tarihinden itibaren GAP Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğünde çalışmaya devam ettiği, davacının 23.05.1989 tarihinde Yol ... Sendikasına, 03.07.2015 tarihinde ise Tarım ... Sendikasına üye olduğu, İdare ile Sendikalar arasında bağıtlanan toplu ... sözleşmelerinin dosya kapsamına alındığı davacının yevmiyesinin bilirkişi tarafından doğru olarak tespit edildiği ve toplu ... sözleşmesi kapsamında yıllara göre hesabının doğru olarak yapıldığı, işyeri değişikliğinden ötürü kıdem ve derecesine göre ve toplu ... sözleşmesi hükümleri doğrultusunda fark ücret alacağı olduğu, davacıya ödenmesi gereken yevmiyeleri ile fiilî olarak ödenen yevmiyeler arasında fark olduğu ve davalı İdarenin zamanaşımı def'i de değerlendirilerek fark ücret, fark ilave tediye, fark ... güçlüğü tazminatı ve fark ilave tediye alacaklarının bulunduğu açıklanarak tespit talebinin feragat nedeniyle reddine, bilirkişi raporunun denetime elverişli olduğu ve hükme esas alındığı belirtilerek davanın kısmen kabulüne dair hüküm tesis edilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili; davacının doğrudan Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünden Bakanlığa geçmediğini, kapanan İl Özel İdaresinden Büyükşehir Belediyesine, oradan da Bakanlığa geçtiğini, davacının toplu ... sözleşmesinden kaynaklanan alacaklarının ödendiğini, ikramiye ile ilgili olarak Yol ... Sendikası toplu ... sözleşmesinin de Tarım ... Sendikası toplu ... sözleşmesinin de aynı hükümleri içerdiğini, ağır hizmet, tehlike ve sorumluluk primi farkının davacıya ödendiğini, davacının Tarım ... Sendikası üyesi olmasından önceki dönemde Yol ... Sendikasının toplu ... sözleşmesinden yararlandırıldığını, zamanaşımı def'i ileri sürdüklerini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; somut uyuşmazlıkta davacının, ilk olarak Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünde çalışmaya başladığı, buradan İl Özel İdaresine nakledildiği, İl Özel İdaresinin kapatılması üzerine, ... Büyükşehir Belediyesine devredildiği, Belediyeden de davalı Kuruma atandığı, mülga Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü bünyesinde geçici (mevsimlik) ... ilişkisinin kurulduğu, üye kayıt fişine göre davacının 23.05.1989 tarihinde Yol ... Sendikasına, 03.07.2015 tarihinde Tarım ... Sendikasına üyesi olduğu, 07.07.2015 tarihinde ise Tarım ... Sendikası tarafından işverene bildirim yapıldığı, Yol ... Sendikasına üyeliğinin devam ettiği 03.07.2015 tarihe kadar üyelik aidatı kesintilerinin devam ettiği, davalı Bakanlığın 23.11.2017 tarihli cevabi yazısında; davacının ağır hizmet tehlike sorumluluk priminin Yol ... Sendika üyeliği devam ettiği sürece %15 olarak ödendiği, Tarım ... Sendikasına üye olduğu tarih itibarı ile toplu ... sözleşmesinin 36 ncı maddesi uyarınca %11 olarak ödendiği, 17. Dönem Toplu ... Sözleşmesi'nin geçici 2 nci maddesi gereği 14.08.2017 tarihi itibarı ile %13 olarak ödenmeye devam ettiğinin bildirildiği, İl Özel İdaresinin işyerleri için ... ile ... Yol ... Sendikası arasında imzalanmış 01.03.2015-28.02.2017 yürürlük tarihli 4. Dönem Toplu ... Sözleşmesi'nin 93 üncü maddesi hükmü gereği davacının 01.03.2015-31.08.2015 tarihleri arasındaki yevmiyesinin Yol ... Sendikası ile imzalanan toplu ... sözleşmesine göre 127,85 TL olarak tespit edildiği, bilirkişi raporunda Tarım ... Sendikasına üye olduğu 03.07.2015 tarihi sonrası ücretine 15.08.2015 tarihi itibarı ile Tarım ... Sendikası toplu ... sözleşmesi uyarınca alması gereken zam eklenerek 134,32 TL olarak tespit edildiği, ücret tespitinde yapılan hesaplamanın dosya kapsamına uygun olduğu, bu hesaplama esas alınarak fark ücret, fark ilave tediye ve fark ikramiye tespit edildiğinden hesaplamada isabetsizlik görülmediği, Yol ... Sendikası ile imzalanan toplu ... sözleşmesi dönemi %15, Tarım ... Sendikası dönemi % 11 üzerinden fark ağır hizmet, tehlike ve sorumluluk primi alacaklarının hesaplandığı, kaldırma kararı sonrası "kal.iz" adı alındaki ödemelere ilişkin davacı asılın beyanının alındığı, 26.05.2023 tarihli bilirkişi raporunda yapılan hesaplama ile kaldırma kararı gereğinin yerine getirildiği gerekçeleriyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 ... Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) inci alt bendi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri
1. Davalı vekili; istinaf dilekçesinde bildirdiği sebepleri tekrar ederek bilirkişi raporuna yapılan itirazlarının görmezden gelinerek eksik inceleme ile karar verildiğini, yapılan ödemelerin mahsubunun gerektiğini, eldeki dava ile emsal nitelikte olan dava dosyalarında farklı kararlar verildiğini, davacının müvekkili İdareye mülga Köy Hizmetlerinden doğrudan geçmediği için mülga Kurum personeli haklarından yaralanamayacağını, yapılmadığı iddia olunan intibak bulunsa dahi bundan İl Özel İdaresinin sorumlu olacağını, zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin geçirildiğini, davacının müvekkili Kurumun tarafı olduğu toplu ... sözleşmelerinden taraf Sendikaya üyelik tarihi itibarıyla yararlandırıldığını ve eksik ödeme yapılmadığını belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

2. Davacı vekilinin temyiz talebinin reddine karar verildiğinden, temyiz sebeplerine yer verilmemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık; intibak işlemlerinin usulüne uygun olarak yapılıp yapılmadığı, çalıştığı pozisyona göre davacının bulunması gereken derece ve kademesinin ve buna isabet eden ücret miktarının doğru belirlenip belirlenmediği, nakil tarihinden sonra davacının yararlanması gereken toplu ... sözleşmesinin tespiti ile toplu ... sözleşmesinden kaynaklanan alacaklarının ispatı, hesaplanması ve ödenip ödenmediği noktalarındadır.

3. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 ... Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
A. Davacı Temyizi Yönünden
Davacı vekilinin temyiz dilekçesinin REDDİNE,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davacıya iadesine,

B. Davalı Temyizi Yönünden
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı ... harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

28.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.