YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ

9. Hukuk Dairesi         2024/449 E.  ,  2024/1121 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :... Mahkemesi
SAYISI : 2019/44 E., 2023/84 K.
KARAR : Davanın kısmen kabulü

Taraflar arasında görülen maddi tazminat ve alacak davası sonunda verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının müvekkili Bankada servis görevlisi olarak çalıştığını, usulsüz işlemlerle zimmetine para geçirerek Bankayı zarara uğrattığını, 13.01.2003-11.05.2005 tarihleri arasında gerçekleştirilen usulsüzlüklerin Bankanın Teftiş Kurulu müfettişleri tarafindan düzenlenen soruşturma raporunda ayrıntılı olarak tespit edildiğini, faizsiz zarar toplamının 62.037,78 TL olduğunu, bu tutarın bir kısmının, davalı tarafından usulsüz olarak E.T. ve M.E. hesaplarından alınan kredinin müfettiş soruşturması devam ederken davalıdan tahsil edildiğini, davalının zimmet haksız fiilinden ... Banka zararının tahsili için dava açıldığını, Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan davanın temyiz incelemesi neticesi görev yönünden bozulduğunu, davalının zimmet haksız fiilinden ... banka zararının tahsili için yeniden dava açmak zorunda kaldıklarını belirterek 37.282,38 TL ana para, bakiye 6.006,47 TL işlemiş faiz ile bu faiz üzerinden hesaplanan 300,32 TL BSMV olmak üzere toplam 43.589,17 TL alacağın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı asıl; Bankanın ve şahısların hesaplarına girerek işlem yapmadığını, üreticilere gelen destek ödemelerine ilişkin işlemlerde oynama yaptığını kabul ettiğini, her ne kadar kusur teşkil eden eylemini kabul etse de de sorumluluğundaki söz konusu hesap işlemlerinin davacının iddia ettiği zararı oluşturamayacağını, zira söz konusu hesaplardaki paranın Bankaya ait olmadığını, ilgili Bankanın kendi yaptığı işlemlerden dolayı kime ne tutarda ödeme yaptığını açıklaması gerektiğini, üretici hesaplarına gelen paraların davacı Banka kasasından ödenmediğini, iddia olunan eylemleri nedeniyle kendisinden bir savunma alınmadığını, savunması dikkate alınmış olsaydı uğranılan zararın daha düşük olacağını ve muhtemelen borcun ödeneceğini, tarafınca yapılan ödeme tutarları mahsubunun hatalı olduğunu, ödemenin ana paradan düşülmesi gerektiğini, bu surette sadece faiz borcunun kalacağını ve faize faiz yürütülemeyeceğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 19.07.2012 tarihli ve 2012/37 Esas, 2012/99 Karar ... kararı ile; Kırklareli 1. Asliye Hukuk Mahkemesince yürütülen yargılamada, banka kayıtlarının celbedildiği, bilirkişi incelemesi yaptırılarak Banka zararının tespit edildiği, tarafların önceki yapılan yargılamadaki işlemler ve talepler yönünden beyanlarını tekrar ettikleri dikkate alınarak usul ekonomisi gereğince yeniden bilirkişi incelemesi yapılmadığı belirtilerek davanın kısmen kabulüne ve bilirkişi raporu ile hesaplanan 36.947,68 TL ana para, 4.874,68 TL faiz alacağının hüküm altına alınmasına karar verilmiştir

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Birinci Bozma Kararı
1. Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 02.10.2014 tarihli ve 2012/33920 Esas, 2014/28991 Karar ... ilâmı ile; davalının Bankada çalıştığı sırada zimmetine para geçirdiği ve bir kısım ödemede bulunduğu, ceza dosyalarındaki tüm ödemelerin ve icra müdürlüklerine yatırdığı masraf ve paraların tamamı ayrı ayrı tespit edilerek, bunların hükme esas alınan bilirkişi raporundaki miktarlardan mahsubunun gerekip gerekmediğinin değerlendirilmesi gerektiği gerekçesiyle Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Birinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 07.....2018 tarihli ve 2014/126 Esas, 2018/168 Karar ... kararı ile; ceza yargılaması ile hukuk yargılaması arasındaki ilişkide, ceza mahkemesinin maddi olaya ilişkin tespitlerinin hukuk yargılamasında bağlayıcı olduğu, buna göre ceza davasına ait dosyanın incelenmesinden, davacının usulsüz işlemler ile zimmetine geçirdiği para tutarının belirlendiği ve kararın kesinleştiği, bu tutarın davacı Bankanın soruşturma raporundaki verilerden hareket ile 42.027,54 TL olarak tespit edildiği, tahsil edilen tutarın mahsubu ile bakiye 36.942,47 TL zarar olduğu, ceza dosyası içeriğindeki davacı Banka yazısından, davalıdan yapılan tahsilatların 44.141,50 TL, mahsup miktarının 44.141,50 TL şeklinde olduğu, davacı Bankanın davalının ödemelerini zimmetine geçirdiği paralara ilişkin olarak değil, usulsüz kullandırdığı iddia edilen kredi borçlarına mahsup ettiği, dava konusu olayın geçtiği dönemde yürürlükte bulunan 818 ... Borçlar Kanunu'nun (818 ... Kanun) 321 inci maddesine göre işçinin işi özenle yapmakla borçlu olduğu, isçinin bu borca aykırı olarak işverene kasten ya da ihmal ile verdiği zararlardan sorumlu olduğu, dolayısıyla mevzuata aykırı kredi kullandırma işleminde banka personelinin kusuru etkili ise de böyle bir işlemin krediyi kullanandan kredi alacağının tahsil edilemediği durumda bir zarar oluşturacağı, bu durumda söz konusu krediyi tahsiste yer alan personelden kusurları oranında bu zararın rücu edilmesinin gündeme geleceği, buna göre somut olayda davalının müfettiş raporu tarihi itibarıyla usulsüz işlemler ile zimmetine geçirdiği nakit toplamından fazlasını Bankaya ödediği, davalının ödeme tarihinde kredilerinin tahsil durumunun Banka açısından zarar oluşturup oluşturmadığının belli olmadığı, davacının bu ödemeyi geçici hesapta tutup kredi borçlarına mahsubunun hukuka uygun olmadığı gerekçeleriyle davanın kısmen kabulüne ve 10.258,24 TL ana para alacağının hüküm altına alınmasına karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı
1. Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı asıl ve davalı vekilince temyiz isteminde bulunulmuştur.

2. Dairemizin 07.02.2019 tarihli ve 2019/182 Esas, 2019/2974 Karar ... ilâmı ile; tarafların diğer temyiz itirazlarının reddine karar verildikten sonra, ilk bozma ilâmında hükme esas alınacağı belirtilen bilirkişi raporunda davalı tarafından ödendiği belirtilen tutarın mahsup edilip edilmediği, bu tutarın davalı işçinin ayrıca ödediği ve mahsup edilen ödemenin içinde olup olmadığının dosyadaki bilirkişi raporlarından anlaşılamadığı, bu hususta yeni bir bilirkişi raporu alınarak mahsup hususunun denetime elverişli şekilde önceki bozma kararı doğrultusunda değerlendirilmesi gerektiği, ayrıca davalının yaptığı ödemelerin, ödeme tarihleri ile davacı Banka tarafından soruşturma raporu tamamlandıktan sonra emanet hesaptan alınarak ödeme tarihi olarak kabul edilen tarihe kadar faizlerinin hesaplanarak davalının borcundan mahsubunun gerekip gerekmediğinin denetime elverişli şekilde ortaya konulması gerektiği, davalı vekili olarak vekâletname veren bir avukat bulunmadığından lehine vekâlet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğu gerekçeleriyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

D. Mahkemece İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma ilâmı doğrultusunda dosyanın bilirkişiye gönderilerek rapor aldırıldığı, taraf vekillerinin itirazı üzerine üç kişilik bilirkişi heyetinden rapor ve ek raporlar aldırıldığı, taraf beyanları, tanık anlatımları, müzekkere cevapları, bilirkişi raporları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davacı Bankanın zararının tazmini talebi ile davalı işçiye karşı açmış olduğu alacak davasında taraflar arasında işçi işveren ilişkisi bulunduğu, davaya konu Banka alacağına 3095 ... Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un (3095 ... Kanun) 2 nci maddesinin birinci fıkrasına göre işlem tarihinden dava tarihine kadar değişen oranlarda yasal faiz uygulandığı, davalı tarafından yapılan usulsüz işlemler nedeniyle dava tarihi itibarıyla 31.822,95 TL anapara ve 1.209,27 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam zarar tutarının 33.032,22 TL olduğu, davacı banka asıl alacağı olan 31.822,95 TL üzerinden dava tarihinden itibaren ödeme yapılıncaya kadar 3095 ... Kanun'un 2 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca değişen oranlarda yasal faiz yürütülebileceği yönündeki görüşü bildirilmiş olduğundan 31.822,95 TL ana para alacağının dava tarihinden itibaren 3095 ... Kanun'un 2 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca değişen oranlarda işleyecek yasal faizi ile birlikte, 1.209,27 TL işlemiş faiz alacağının davalıdan tahsili yönünde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1. Davacı vekili; davalının usulsüz işlemleri nedeniyle uğramış oldukları zararın Bankanın Teftiş Kurulu müfettişlerince düzenlenen soruşturma raporuna göre 62.037,78 TL olarak tespit edildiğini, bu zararın 5.080,12 TL'sinin tahsil edilmiş olduğunu, davalı tarafından alınan 19.675,28 TL bakiyeli kredinin de müfettiş soruşturması devam ederken davalıdan tahsil edildiğini, davalı tarafından 14.027,00 TL ile 5.000,00 euro tutarında ayrıca ödeme yapıldığını, davalı hakkında müfettiş soruşturması devam ettiğinden ve Banka zararı net olarak ortaya çıkmadığından herhangi bir mahsup işlemi yapılamadığını, davalı tarafından soruşturma devam ederken yatırılan fakat aracı geçici hesapta tutulan 14.027,00 TL ile 5.000,00 euro (9.740,50 TL) olmak üzere alacaklarının 22.635,71 TL'lik kısmı ile bu miktar üzerinden hesaplanan 1.131,79 TL BSMV alacakları kısmından düşürüldüğünü, yapılan mahsuplaşma sonucunda davalı yandan o dönem tarihi itibarıyla 37.282,38 TL anapara, 6.006,47 TL kısa vadeli kredi işlemlerinde uygulanan avans faiz oranı üzerinden hesaplanan faiz alacağı ve bu faiz üzerinden hesaplanan 300,32 TL BSMV olmak üzere toplam 43.589,17 TL alacaklı bulunduklarını, bilirkişi raporunun bu anlamda denetime elverişli olmayıp kararın hatalı olduğunu beyanla bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

2. Davalı vekili; Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli olmayıp taraflarınca kabul edilmediğini, müvekkilinin Bankadaki konumu ve görev tanımı gözetilmeden rapor düzenlendiğini, zira davalının şube müdürü, ... imza yetkili veya icra takiplerinden sorumlu banka avukatı olmadığını, yaptı tüm ... ve işlemlerin üstleri tarafından denetlendiğini, usulsüz işlem varsa bunda müvekkilinin üstlerinin ve banka avukatlarının sorumluluğunun bulunup bulunmadığı değerlendirilmeden eksik inceleme ile karar verildiğini, aynı şekilde müvekkilinin ödeme yaptığı anda hesaplara geçirilmeyip faiz borcu doğmasına sebebiyet verildiği husususun da irdelenmediğini, bozma ilâmı gereğinin yerine getirilmediğini beyanla kararın bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dosya içeriğine, bozmanın mahiyetine ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık; davalının usulsüz eylem ve işlemleri ile davacı Bankanın uğradığı zarar tutarının tespiti ile davalı tarafça yapılan ödemelerin doğru şekilde mahsup edilip edilmediği konularına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 ... Kanun) 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası ve aynı Kanun'un 176 ncı maddesi.

2. 818 ... Kanun'un 41, 42 ve 43 üncü maddeleri ile 6098 ... ... Borçlar Kanunu'nun 49, 50 ve 51 inci maddeleri ve 102 inci maddesi.

3. Değerlendirme
1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 ... Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; taraf vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

24.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.