YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ

9. Hukuk Dairesi         2024/443 E.  ,  2024/1051 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :... Mahkemesi
SAYISI : 2021/1462 E., 2023/82 K.
KARAR : Davanın kısmen kabulü

Taraflar arasında görülen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin ....05.2011 tarihinde işverenle imzaladığı kabin memuru sözleşmesi uyarınca işyerinde kabin memuru olarak çalışması sırasında sözleşmesinin hiçbir haklı neden olmadan sırf sendikal faaliyetleri nedeniyle 16.05.2013 tarihinde ihbar tazminatı ödenmek suretiyle sona erdirildiğini, feshe sebep olarak gösterilen hususların 8 ay öncesine ait olduğunu, fesih sebebi olamayacağını ve sadece feshe bahane olarak gösterildiğini, davacı ile diğer davacılardan S. A. ve C.B.'nin 12.05.2013 tarihinde, İ.S., H.T.S., İ.Y., M.D.K. ve S.E.'nin ise 14.05.2013 tarihinde ...-... Sendikasına üye olduklarını, işyerinde sendikasız ve toplu ... sözleşmesi düzeni olmaksızın çalışmak amacında olan davalı işverenin, davacı ve diğer davacıların ... sözleşmelerini haklı bir neden olmaksızın sırf sendikal nedenlerle feshettiğini bildirerek, 3 yıllık brüt ücret tutarında sendikal tazminattan 15.000,00 TL, kabin memuru sözleşmesinin 11/f maddesindeki cezai şarttan dolayı 3.000,00 Euro cezai şartın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; fesih sebeplerinin gerçek ve geçerli sebeplere dayandığını, davacının 2012 yılında 1 kez ihtar aldığını, sonrasında uyumsuz ve ... disiplinine aykırı davranışları nedeniyle birçok kez sözlü uyarıldığı hâlde ... disiplini ve sivil havacılık kurallarına aykırı davranışlarını sürdürdüğünden ... sözleşmesinin feshine karar verildiğini, 16.05.2013 tarihli ihtarnameyle ... sözleşmesinin haklı sebeple feshedildiğini, ... disiplinine ve sivil havacılık kurallarına uymamasının ... düzenini bozduğunu, feshin başka sebebe dayandığı iddiasının ispatının gerektiğini, davacının sunduğu belge ve beyanların feshin sendikal nedenle yapıldığı iddiasını ispat için yeterli olmadığını, sendika üyesi olan birçok çalışan olduğunu, işverenin sendikalı-sendikasız işçi ayrımı yapmadan birçok işçi çıkardığını, sadece sendika üyesi olmasının sendikal tazminat için yeterli olmayıp sendikal faaliyette bulunduğundan ... sözleşmesinin sona erdiğinin iddia edilip kanıtlanması gerektiğini, ayrıca sendika üye kayıt fişlerinin işverene tebliğ edilmediğini ve hangi işçinin sendikalı olduğunun bilinmediğini, davacının işverenden hiçbir hak ve alacağının bulunmadığını, cezai şarta ilişkin taleplerin de yerinde olmadığını, ... sözleşmesi haklı ve sözleşmesel nedenlerle feshedildiği gibi işe başlangıç tarihinden itibaren çalıştığı sürenin cezai şarta bağlanan 10 ayın çok üzerinde olduğunu, belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 19.04.2021 tarihli ve 2021/1135 Esas, 2021/120 Karar ... kararı ile; tanık anlatımları, ...-... Sendikasının yazısı ve diğer belgeler ile davacıyla birlikte işten çıkarılan kimselerin de sendika üyesi olduğu, davacının da sendika üye sayısının belli düzeyde tutulması için işten çıkartıldığı, ... sözleşmesinin sendikal nedenlerle feshedildiği, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 11/f maddesinde, 3 yıl içinde haklı bir sebep olmaksızın sözleşmenin feshi hâlinde 3.000,00 Euro cezai şartın ödeneceğinin belirlendiği ve sözleşmenin 3 yıl içinde haklı bir neden olmaksızın feshedildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

2. Dairemizin 29.09.2021 tarihli ve 2021/8496 Esas, 2021/13181 Karar ... kararı ile; dosya kapsamından sendikal nedene yönelik araştırmanın yetersiz olduğu, ... sözleşmesi fesih tarihinden önceki ve sonraki altı ayda ... sözleşmesi feshedilen işçilere ait kayıtlar gerek Sosyal Güvenlik Kurumundan gerekse işverenden getirtilmek suretiyle, ... sözleşmesi işveren tarafından feshedilen işçiler ile (varsa) bu işçiler arasından yeniden işe alınan işçiler ismen tespit edilip tespit edilen işçilerin üyelik ve/veya üyelikten çekilme tarihleri, üyeliğin devam edip etmediğine ilişkin bilgi ve belgelerin ilgili Sendikadan getirtilmesi böylece anılan dönemde ... sözleşmesi feshedilen işçilerden hangilerinin Sendika üyesi olduğunun tespiti gerektiği, feshin yapıldığı dönemde Sendikaya üye olmayıp, ... sözleşmesi feshedilen işçilerin bulunup bulunmadığı, Sendikaya üye olan ve davalı işyerinde çalışan toplam işçi sayısı ve üyelik tarihleri, Sendika üyeliğinden istifa etmesine karşın ... sözleşmesi sonlandırılan işçilerin olup olmadığı, sendikalı olup ... sözleşmeleri feshedilen işçilerin yerlerine yeni işçi alınıp alınmadığı ve bunlar arasında Sendikaya üye olan olup olmadığı, aynı dönemde yetki prosedürünün işletilip işletilmediği, işyerinde önceki dönemlerde toplu ... sözleşmelerinin bağıtlanıp bağıtlanmadığı hususları yeterince araştırılarak feshin sendikal nedene dayanıp dayanmadığı hususunun kuşkuya yer vermeyecek şekilde açıklığa kavuşturulması gerektiği; Mahkemece cezai şart talebinin kabul edilmesi yerinde ise de cezai şart alacağından 6098 ... ... Borçlar Kanunu'nun (6098 ... Kanun) 182 ci maddesinin son fıkrası uyarınca davacı işçinin niteliği, yaptığı ..., ücreti ve 3 yıllık sürenin çalışılan ve çalışılmayan kısmı gözetilerek makul oranda bir indirim yapılması gerektiği; Euro cinsinden hüküm altına alınan cezai şart alacağının 3095 ... Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un (3095 ... Kanun) 4 üncü maddesinin (a) bendi uyarınca devlet bankalarının Euro cinsinden açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranıyla tahsili yerine yasal faizi ile tahsiline karar verilmesinin de hatalı olduğu gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma ilâmına uyularak yapılan araştırma sonucunda
gerek işten çıkartılan gerekse işe alınan işçi sayısı göz önüne alındığında Sendikanın
çoğunluğunun değişmediği, zira ...-... Sendikasınca 11.12.2013 tarihinde yönetimin
değiştiği ve geriye dönük örgütlenme yapılmadığının belirtildiği, dolayısıyla davacının ... sözleşmesinin feshi ile birlikte Sendikanın yetkisinin düşmediği;
yine Bakanlık tarafından gönderilen yazıda, davalı işyerinde ...-Taşıma ...
Sendikasının örgütlü olduğu ve yeterli çoğunluğu sağladığından Sendikaya yetki belgesinin
verildiğinin bildirildiği anlaşılmakla davacının ... sözleşmesinin feshedilmesi ile Sendikanın çoğunluğunun ortadan
kalkmadığı, fesih tarihinden sonra toplu bir işçi alımının veya toplu bir işten çıkarılmanın da
bulunmadığı bu hâli ile davacının ... sözleşmesinin sendikal nedene dayanmadığı gerekçesiyle sendikal tazminat talebinin reddine; cezai şart alacağı yönünden ise 6098 ... Kanun'un 182 inci maddesinin son fıkrası uyarınca davacı işçinin niteliği, yaptığı ..., ücreti ve 3 yıllık sürenin çalışılan ve çalışılmayan kısmı ve emsal kararlar da gözetilerek %50 uyarında takdiri indirim yapılarak bu alacağın 3095 ... Kanun'un 4 üncü maddesinin (a) bendi uyarınca devlet bankalarının Euro cinsinden açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranıyla tahsili gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili; feshin sendikal nedenle yapıldığını, tanık beyanları ve Sendika yazısına göre örgütlenmede öncü olan işçilerin işten çıkartıldığı sabit olduğu hâlde sendikal tazminat talebinin reddinin hatalı olduğunu, işverence feshin geçerli nedene dayandığının ispat edilemediğini, ayrıca davalı işveren kötü niyetli olup cezai şart alacağından indirim yapılmaması gerektiğini ileri sürerek hükmün bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, feshin sendikal nedene dayanıp dayanmadığı, cezai şart alacağından indirim ve faiz hususlarına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 ... Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası.

2. 6356 ... Sendikalar ve Toplu ... Sözleşmesi Kanunu'nun 25 inci maddesi, 6098 ... Kanun'un 420 ve 182 nci maddeleri.

3. Dairemizin 26.05.2022 tarihli ve 2022/5509 Esas, 2022/6647 Karar ... ilâmı.

3. Değerlendirme
1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 ... Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine ,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

24.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.