YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ

9. Hukuk Dairesi         2024/359 E.  ,  2024/1047 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :... Mahkemesi
SAYISI : 2022/466 E., 2023/465 K.
KARAR : Davanın kısmen kabulü

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece ... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 1992 yılının Aralık ayında Sendikada çalışmaya başladığını, 2017 yılının Ekim ayı dâhil olmak üzere davalı Sendikanın genel mali sekreteri sıfatıyla görev yaptığını, ücret ve diğer ödemelerinin banka kanalıyla yapıldığını, yakacak ve yemek yardımı dâhil son net ücretinin 9.320,00 TL olduğunu, 2015 yılından bu yana Sendika yöneticileri arasında yaşanan kutuplaşma nedeniyle davacının hiçbir hak ve alacağının ödenmediğini, bir kısım işçilik alacağının ... 23. ... Mahkemesinin 2016/869 esas ... dosyası ile dava konusu edildiğini, 2017 yılına ait ücret, ikramiye, giyim, yemek ve yakacak yardımı ile Sendika Tüzüğü'nden ... hak ve alacaklarının ödenmediğini, 2016-2017 yılına ait ek ödemenin de yapılmadığını belirterek, 2017 yılı Nisan-Ekim aylarına ilişkin ücret alacağı ile ikramiye, giyim, yemek, yakacak, 2016 ve 2017 yıllarına ilişkin ek ödeme, hizmet ödeneği ve yıllık izin ücreti alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın kısmi dava olarak açılmasında hukuki yarar bulunmadığını; ikramiye, giyim, yemek ve yakacak yardımı alacak talebinde hangi alacaktan ne miktarda talep edildiğinin açıklanması gerektiğini; davacının yıllık ücretli izin alacağının ise somutlaştırılması gerektiğini, davacının Sendika Merkez Disiplin Kurulunun hakkında sahte rapor kullanmak ve Yönetim Kurulu kararı olmaksızın makam aracını şehir dışına çıkartma iddiasını incelemesi ve soruşturması sonucunda 20 ay süre ile görevden geçici olarak ihraç edildiği 2016 yılının Ocak ayına kadar Sendikanın genel mali sekreterlik görevini fiilen sürdürdüğünü; bu görevi sırasında 2015 yılı içinde 9 ayrı tediye makbuzu ile toplam 73.637,00 TL avans kullandığını; Sendikaya sunduğu 4 adet sağlık raporu ile 05.08.2015-20.09.2015 tarihleri arasında 40 gün rapor kullandığını, bu sürelerde herhangi bir hak ediş veya ücrete hak kazanmasının mümkün bulunmadığını; 2015 yılının Temmuz ayında kendisi dışındaki Yönetim Kurulu üyelerini usulsüz avans kullanımı dâhil birtakım iddialar ile ... Cumhuriyet Başsavcılığının 2015/112053 soruşturma ... dosyası ile şikâyet etmesi üzerine, Sendikanın 2015 yılı Ağustos ayı hak edişlerinden başlamak üzere davacının avans tutarlarını kestiğini; davacının profesyonel sendikacı olması nedeniyle yararlandığı herhangi bir toplu ... sözleşmesi bulunmadığını; hakkında verilen geçici ihraç kararının Sendikanın 21-22 Ekim 2017 tarihli Genel Kurulunda kabul edildiğini; davacının Ocak 2016-Ekim 2017 tarihleri arasında Sendikanın genel mali sekreterlik görevini sürdürmediğini; çalışmadığı dönemlere ait ücret ve diğer yardımlar ile hizmet ödeneği istemesinin sebepsiz zenginleşme oluşturduğunu; fiilen çalıştığı dönemlere ilişkin hak ettiği bütün alacaklarının ödenmiş olduğunu ve buna dair CD'nin sunulduğunu; çalıştığı döneme ait tüm yıllık izinlerini kullanmış olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 18.04.2019 tarihli ve 2017/680 Esas, 2019/163 Karar ... kararıyla; davacının Sendika yöneticisi olduğu, talep edilen ücret ve alacaklar 4857 ... ... Kanunu ve Sendika Tüzüğü'nden kaynaklı olduğundan bilirkişice yapılan tespit ve değerlendirmeler sonucunda davacının 2017 yılına ait ödenmemiş ücret, ikramiye ve tüzükten kaynaklı alacaklarının varlığı tespit edilmiş olup davalı Sendika tarafından bunların ödendiğine dair herhangi bir ödeme belgesi sunulmadığından davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 23.12.2021 tarihli ve 2019/2408 Esas, 2021/3605 Karar ... kararıyla; tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, vakıa mahkemesi hakiminin objektif, mantıksal ve hayatın olağan akışına uygun, dosyadaki verilerle çelişmeyen tespitlerine ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 355 nci maddesi uyarınca istinaf sebepleriyle sınırlı olarak ve resen kamu düzeni yönünden yapılan inceleme sonucu, İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden kanuna aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 15.....2022 tarihli ve 2022/6784 Esas, 2022/7898 Karar ... kararıyla; hizmet ödeneğinin Sendika Tüzüğü'nün 47 nci maddesinin (g) bendinde “Sendika ve sendika şube yönetim kurulu başkan ve üyeliklerinde profesyonel olarak görev alanların bu kadrolarının iptal edilmesi, yeniden seçilmemeleri veya ölüm, maluliyet, emeklilik gibi nedenlerle görevlerinden ayrılmaları veya başka nedenlerle görevlerinden çekilmeleri ve seçime girmemeleri halinde sendika veya sendika şubesi profesyonel yöneticiliğinde geçen her 1 yıl için kırkbeş (45) günlük ücretlerinin her türlü sosyal yardım ve ikramiyeler ile diğer ödemelerin bir aya isabet edecek brüt tutarı dahil net olarak hizmet ödeneği ödenir...” şeklinde düzenlendiği, dosya kapsamından davacının 18-19 Ocak 2014 tarihli Genel Kurulda Mali Sekreterliğe seçildiği ve bu görevini, 21-22 Ekim 2017 tarihinde yapılan 13. Olağan Genel Kurulda alınan karar ile ihracına karar verildiği tarihe kadar sürdürdüğü, ihraç kararı Sendika Tüzüğü'nün ilgili maddesinde sayılan nedenler arasında yer almadığından davacının hizmet ödeneği talebinin reddi gerekirken kabulü yönünde kurulan hükmün isabetsiz olduğu gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi Kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma kararı doğrultusunda hizmet ödeneği talebinin reddedilmek suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili; davacının 2015 yıllında 73.737,00 TL avans kullandığını, ücret avanslarının kanun ve mevzuat gereği en geç ilk hak edilen ücret ve diğer hakedişlerden mahsup edilmesi gerektiğini, davacının toplu ... sözleşmesinden yararlanmadığını, davacı hakkında geçici ihraç kararı verildiğini, çalışmadığı dönem için ücret talebinde bulunamayacağını, çalıştığı dönemdeki tüm alacakların tarafına ödendiğini, davacının 2015 yılında 40 gün raporlu olduğu bu sürede ücret hak etmediğini, davacı ve davalı arasında ... ilişkisi bulunmadığını, aralarında vekâlet ilişkisi bulunduğunu, davacının tüm yıllık izinlerini kullandığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması istemiyle temyiz yoluna bulunmuştur.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık; hizmet ödeneği istemine ilişkindir

2. İlgili Hukuk
6100 ... Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 ... Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeple;
Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

24.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.