YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ

9. Hukuk Dairesi         2024/2066 E.  ,  2024/5751 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1746 E., 2023/4711 K.
KARAR : İstinaf başvurusunun kabulü ile davanın kısmen kabulü
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 23. İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/408 E., 2022/36 K.

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararların davalı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve esas hakkında yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararları davalı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçelerinde; müvekkilinin 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (696 sayılı KHK) ile 02.04.2018 tarihinde ücret ve sosyal hakları korunarak davalı Bakanlık kadrosuna alındığını ve hâlen çalıştığını, 31.12.2018 tarihindeki ücretinin üzerine sadece %4 oranında zam uygulandığını ancak müvekkilinin sözleşmesinde asgari ücretin %100 fazlası olarak ... ücretin belirlendiğini, 01.01.2019 tarihi itibari ile asgari ücretin %100 fazlası olarak belirlenecek ücrete toplu iş sözleşmesinde yer alan %4 oranında zam uygulanması gerektiğini, bu şekilde belirlenecek yevmiye üzerinden ücret ödenmesi gerekirken eksik ödeme yapıldığını ileri sürerek ücret farkı alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, 696 sayılı KHK kapsamında sürekli işçi kadrosuna geçişler yapıldığını ve sonrasında eski uygulamanın devam ettirilmesi uygun olmadığı için davacının yeni statüsündeki haklarına göre geçişinin yapıldığını, yayımlanan yönetmelikler doğrultusunda ücretlerin belirlendiğini, davacı talebinin hukuki dayanağının bulunmadığını, asgari ücretteki artışların davacının talebinin üstünde olduğu için davacının talebinin karşılanmış olduğunu, KHK kapsamında Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan ve süresi en son sona erecek toplu iş sözleşmesi hükümleri gereğince zamların yapıldığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacının kadroya geçişten sonra taraflar arasında imzalanan iş sözleşmesinde davacıya brüt asgari ücretin %100 fazlası üzerinden ücret ödeneceğinin belirtildiği, Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan 01.01.2018 yürürlük başlangıç tarihli toplu iş sözleşmesinde 01.07.2018 tarihi itibari ile ücretlere %4 oranında zam uygulanacağının belirtildiği, 31.12.2018 tarihindeki ücrete 01.01.2019 tarihinden itibaren sadece %4 oranında zam uygulandığı, iş sözleşmesinde yer alan “asgari ücretin % 100 fazlası" şeklindeki ... ücretin dikkate alınmadığının görüldüğü; işyerinde uygulanmak üzere toplu iş sözleşmesi düzenlenmesi davacının bireysel sözleşmedeki ücret hakkını ortadan kaldırmayacağı gibi söz konusu toplu iş sözleşmesinde de bu yönde bir hüküm bulunmamakta olup sadece ücret artış oranlarının düzenlendiği, buna göre davacının iş sözleşmesi ile belirlenen ... ücretinin korunarak gelen artışların bu ... ücret esas alınarak yapılması gerektiğinden, davacının talebi ve arabuluculuğa başvuru tarihi dikkâte alınarak 01.01.2019-14.02.2021 tarihleri arası ile sınırlı olarak bilirkişi tarafından hesaplanan miktarın hüküm altına alındığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili istinaf dilekçesinde; 696 sayılı KHK ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye (375 sayılı KHK) eklenen geçici 23 üncü madde uyarınca sürekli işçi kadrolarına geçirileceklerin istihdam edilmesine esas hizmet alım sözleşmelerinin geçiş işleminin yapıldığı tarih itibarıyla feshedilmiş sayıldığını, sürekli işçi kadrolarına geçirilmeyle ilgili söz konusu düzenlemenin hizmet alım sözleşmeleri kapsamında çalışanların daha önce ücret ile diğer mali ve sosyal haklarını asgari ücretle irtibatlandıran uygulamalara son verdiğini, yeni süreçte Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan toplu iş sözleşmesinin uygulanması ile oluşan ücret ve diğer haklardan fazla olamayacağına ilişkin yasal düzenleme karşısında, 4857 sayılı İş Kanunu’nun (4857 sayılı Kanun) 22 ve 62 nci maddeleri hükümlerinin ihlalinden söz edilemeyeceğini, zira davacının hem asgari ücret hem de toplu iş sözleşmesi zammından yararlanmasının hukuka aykırılık teşkil ettiğini, davacının ücretine ya kadroya geçiş ücreti üzerinden toplu sözleşme kapsamında %4 oranında zam yapılması ya da ücreti asgari ücret kabul edilerek asgari ücrete yapılan zam kadar ücret belirlenmesi gerektiğini, davacı ile imzalanan bireysel sözleşme ve toplu iş sözleşmesi hükümleri karşılaştırıldığında ücret ve ücret ekleri konusunda çelişki olduğunu, davacının bir yandan bireysel iş sözleşmesindeki günlük brüt ücretinin esas alınmasını, diğer taraftan da toplu iş sözleşmesi ile öngörülen ücret kriterlerinin uygulanmasını istemesinin mümkün olmadığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararlarıyla; davacı ile davalı arasında kadroya geçiş aşamasında düzenlenen iş sözleşmesinin 7 nci maddesinde "... her ay brüt asgari ücretin %100 fazlası üzerinden günlük ödeme yapılacağının ..." düzenlendiği, sözleşmedeki bu düzenlemenin taraflar açısından bağlayıcı olduğu, davacı sürekli işçi kadrosuna geçirildiğinden 375 sayılı KHK'nın 23 üncü maddesi gereğince toplu iş sözleşmesinden de yararlanması ile ücretine %4 oranında zam yapılması gerektiği, bilirkişi raporunda yapılan hesaplamanın arabuluculuk son tutanak tarihi olan 19.03.2021 tarihine kadar yapıldığı, davacının talebinin ise 01.01.2019-01.11.2020 tarihleri arasına ilişkin olduğu, dolayısıyla davacının hak kazandığı alacak miktarının 19.901,88 TL olarak hesaplandığı, diğer yandan davalı harçtan muaf olduğu hâlde davacının yatırdığı harcın davalıdan tahsiline karar verilmesinin hatalı olduğu, Mahkemece hükmedilen alacağa uygulanan temerrüt tarihleri hatalı olmakla birlikte istinaf nedeni yapılmadığından düzeltilmediği gerekçeleriyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak esas hakkında yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, 696 sayılı KHK kapsamında sürekli işçi kadrosuna geçirilen davacı işçiye kadroya geçişte düzenlenen belirsiz süreli iş sözleşmesi hükümlerine göre ödenmesi gereken ücretin tespiti ile fark ücret alacaklarının bulunup bulunmadığına, varsa hesabına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 4857 sayılı Kanun'un 22 ve 34 üncü maddeleri, 696 sayılı KHK ile 375 sayılı KHK'ya eklenen geçici 23 üncü madde.

3. 696 sayılı KHK kapsamında kadroya geçen işçilerin geçiş aşamasındaki ücretlerinin tespiti ile bireysel iş sözleşmesinin ücrete ilişkin hükmünün ileriye etkisine ilişkin ilke ve esaslar, Dairemizin 03.05.2023 tarihli ve 2023/3001 Esas, 2023/6593 Karar sayılı ilâmında şu şekilde açıklanmıştır:
"...
2. 696 sayılı KHK'nın 127 nci maddesi ile 375 sayılı KHK'ya eklenen geçici 23 üncü madde çerçevesinde sürekli işçi kadrosuna geçirilen işçiler ile işveren arasında imzalanan iş sözleşmesinin ücrete ilişkin hükümlerinin doğru değerlendirilmesi son derece önemlidir. Dairemiz uygulamasına göre kadroya geçiş sırasında düzenlenen iş sözleşmesinde ücretin sadece asgari ücretin belli bir oranda fazlası yahut geçiş öncesindeki hizmet alım sözleşmesinde öngörülen ücret veya bu ücretin katları olarak belirlenmesi hâlinde, bu ücretin işçinin kadroya geçiş aşamasındaki ilk (...) ücreti olduğu, taraflar arasında sonraki dönemler yönünden işvereni ücret artışı yapmakla yükümlü kılan bir düzenleme olmadığı kabul edilmektedir. Diğer taraftan iş sözleşmesinde ücretin her ay için asgari ücretin belli bir oranda fazlası şeklinde ödeneceğine yönelik hükümler ileriye etkili hükümler olarak değerlendirilmeli, bu hükümlerin sonraki dönemlere ilişkin ücret artışları yönünden işvereni bağlayacağı kabul edilmelidir.
..."

3. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen kararlar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararların bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı ... harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

26.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.