YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ

9. Hukuk Dairesi         2023/20014 E.  ,  2024/5858 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1406 E., 2023/1800 K.
KARAR : İstinaf başvurularının esastan reddi
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 45. İş Mahkemesi
SAYISI : 2017/15 E., 2021/451 K.

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 04.05.2012 tarihinde davalılardan ... İnşaat Sanayi ve Ticaret AŞ’nin (... AŞ) Gürcistan’da bulunan Paravani Hidroelektrik Santrali Enerji Tüneli şantiyesinde iş makinaları tamircisi sıfatıyla çalışmaya başladığını, bu tünel inşaatı işinde asıl işverenin kayden Georgia Urban Enerji Ltd. Şti. olduğunu, davalı ... AŞ’nin (Anadolu Kafkasya AŞ) bu Şirketin %100 hissesine sahip olduğunu, davacının çalıştığı işyerinin bu Şirkete ait olduğunu, aynı işyerinde diğer çalışanlar tarafından Ankara 7. İş Mahkemesinin 2013/208-213 Esas sayılı dosyalarında açılan seri davalarda müteahhidin ... AŞ, asıl işverenin ise Anadolu Kafkasya AŞ olduğunun tespit edildiğini, kararların kesinleştiğini, davacının hafta sonu ve bayramlar dâhil günde 12 saat çalıştığını, işyerinde üç öğün yemek ve barınma giderlerinin işverence karşılandığını, davacının son ücretinin net 2.400,00 USD olduğunu, iş sözleşmesinin işverence 05.01.2013 tarihinde bildirimsiz olarak feshedildiğini, ihbar tazminatı, fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal ... ve genel tatil ücreti alacaklarının ödenmediğini, ayrıca 6 aylık ücret alacağının da ödenmediğini iddia ederek bu alacakların davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
1. Davalı ... AŞ vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def'inde bulunduklarını, davacı ile müvekkili Şirket arasında herhangi bir iş ilişkisi bulunmadığını, ...Enerji Ltd. Şti.nin Gürcistan Hükümeti ile Gürcistan mevzuatına uygun olarak 29.05.2007 tarihinde imzalanan ve 10.04.2009 tarihinde tadil edilen sözleşme ile Paravani Hidroelektrik Santrali projesinin geliştirilmesi için tüm hak ve yetkilere sahip olarak Paravani Nehri üzerinde 85 mw gücünde santral inşa etme işini yükümlendiğini, dava dışı Şirketin projeyi teşkil eden her bir işi sözleşme uyarınca yüklenicilere ihale etmek suretiyle faaliyetlerini icra ettiğini, santralin inşasının yapıldığı işyerinde kontrol ve koordinasyon dışında personel bulundurmadığını, davalı müvekkili Şirketin ise pay sahibi olarak yatırım kredisi temin eden hissedar olduğunu, bu özelliği dışında işyerinde anılan işlerin yapılmasında görevlendirilmiş çalışan herhangi bir personelinin bulunmadığını, müvekkili Şirketin davacının alt ya da asıl işvereni olmadığını, husumet itirazında bulunduklarını savunarak davanın reddini istemiştir.

2. Davalı ... AŞ vekili cevap dilekçesinde; davacının müvekkili Şirkete ait Gürcistan şantiyesinde 04.05.2012 tarihinde iş makinası tamircisi olarak aylık 500,00 USD ücretle işe başladığını, iş sözleşmesinin Şirket tarafından 05.01.2013 tarihinde feshedildiğini, davacının hak ettiği tüm alacaklarının eksiksiz ödendiğini, davacının fazla çalışma yapmadığını, hafta tatili izinlerini kullandığını, Türk mevzuatında resmî tatil olan günlerin Gürcistan’da çalışma günü olduğunu, davacının, müvekkili Şirket tarafından yapımı taahhüt edilen Paravani Hidroelektrik Santrali İnşaatı işinde çalıştığını, çalışma sırasında 1 saat yemek molası, ayrıca aralarda 15 dakika çay molası kullanıldığını, haftanın 7 günü günlük 12 saat çalışmanın hayatın olağan akışına aykırı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dosya kapsamındaki bilirkişi raporunun isabetli olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri
1. Davalı ... AŞ vekili; davacı ile müvekkili Şirket arasında iş ilişkisi bulunmadığını, ...Enerji Ltd. Şti.nin Gürcistan Hükümeti ile Gürcistan mevzuatına uygun olarak 29.05.2007 tarihinde yaptığı ve 10.04.2009 tarihinde tadil edilen sözleşme ile Paravani Hidroelektronik Santrali projesinin geliştirilmesi için tüm hak ve yetkilere sahip olarak Paravani nehri üzerinde 85 mw gücünde santral inşa etme işini yükümlendiğini, müvekkili Şirketin ...Enerji Ltd. Şti.nde pay sahibi olarak yatırım kredisi temin eden hissedar olması dışında bir ilgisinin bulunmadığını, ...Enerji Ltd. Şti.nin yalnızca ihale makamı olduğunu, bağımsız tüzel kişiliği bulunduğunu, davanın husumet nedeniyle reddi gerektiğini, diğer davalı Şirket ile aralarında asıl işveren alt işveren ilişkisi bulunmadığını, işin bir bölümünde işçi çalıştırmayan, işin anahtar teslimi ve ihale yoluyla başkasına devreden ve işten elini çeken kişinin asıl işveren olarak nitelendirilemeyeceğini, davacının daha önce işbu dava konusu işçilik alacaklarına dair dava açtığının ve bu davadan feragat ettiğinin ispatlandığını, davanın kesin hüküm nedeniyle reddi gerektiğini, ücret tespitine itiraz ettiklerini, davacı ile diğer davalı arasında imzalanan yurt dışı iş sözleşmesinde işçinin ücretinin 500,00 USD olarak kararlaştırıldığını, ücret miktarında bu tutarın dikkate alınması gerektiğini, uygulanan faiz türüne ve başlangıç tarihine itiraz ettiklerini ve zamanaşımı def'inde bulunduklarını belirterek istinaf yoluna başvurmuştur.

2. Davalı ... AŞ vekili; davacının müvekkili Şirkete karşı açtığı ve feragat nedeniyle reddedilen davası bulunduğunu, işbu davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, zamanaşımı def'inde bulunduklarını, İlk Derece Mahkemesince davacı ile müvekkili Şirket arasında imzalanan sözleşmede belirlenen ücretin esas alınması gerektiğini, tazminata esas ücrete ilişkin itirazlarının dikkate alınmadığını, yemek ve barınma ücretinin aylık 135,00 USD olarak belirlenmesinin hatalı olduğunu, salt davacı tanık beyanları ile hesaplama yapılarak hüküm kurulduğunu belirterek istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; kabul edilen ücret miktarının hukuka uygun olduğu, davalıların davanın husumetten ve dava şartı yokluğundan reddine yönelik itirazlarında isabet bulunmadığı, davalılar arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi bulunduğu yönündeki kabulün hatalı olmadığı, kabul edilen yemek ve barınma giderine dair parasal karşılığın isabetli olduğu gerekçeleriyle davalılar vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri
1. Davalı ... AŞ vekili; istinaf dilekçesinde belirttiği sebepleri tekrarlayarak temyiz yoluna başvurmuştur.

2. Davalı ... AŞ vekili; istinaf dilekçesinde belirttiği sebepleri tekrarlayarak temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, aylık ücret miktarı, alacakların ispat ve hesaplanması, zamanaşımı, hükmedilen faiz ve davalıların sorumluluğu hususlarındadır.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un 24 ve 27 nci maddeleri.

3. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2, 17, 32, 41, 44 ve 47 nci maddeleri.

3. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalılar vekilleri tarafından temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

27.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.