YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ

9. Hukuk Dairesi         2023/19235 E.  ,  2024/2100 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 50. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1042 E., 2023/1360 K.
KARAR : İstinaf başvurusunun esastan reddi
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 33. ... Mahkemesi
SAYISI : 2023/2 E., 2023/193 K.

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararı ortadan kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı işyerinde 2005 Eylül-....09.2016 tarihleri arasında basın işçisi olarak çalıştığını, davalı tarafça fesih bildiriminde ve aynı gün imzalattırılan ibranamede davacının 5953 ... Basın ... Kanunu (5953 ... Kanun) değil de 4857 ... ... Kanunu'na (4857 ... Kanun) tâbiymiş gibi gösterildiğini, kıdem tazminatı ve sadece ...’de çalışma süresi açısından 5953 ... Kanun'da tavan sınırlaması olmadığı hâlde tavan miktarı ile eksik ihbar öneli süresine göre hesaplamanın yapıldığını ve davadan yakın bir zaman önce kısmi ödemenin yapıldığını, davacının ABD'de yurt dışı görevindeyken başlangıç ücretinin 4.000,00 USD olduğunu, davalı tarafından davacıya son yıllarda home ofis çalıştığı için telefon/internet gibi ödemelerin de ay sonu bildirilen masraf listesine göre ücretle birlikte ödendiğini, ...’ye dönmeden aldığı son net ücretin (2014 Ekim) 7.500,00 USD + masraflar olduğunu, 2014 yılının Ekim ayından itibaren ...’de dış haberler koordinatörü olarak ve davalı işverence araç tahsisi ile aylık net 15.000,00 TL ücret aldığını, davalı firma tarafından davacıya 2016 yılı Eylül ayında ücretinin 7.500,00 TL’ye indirilmekle birlikte dış haberler muhabiri olarak çalışması yönünde yeni bir sözleşme önerildiğini, bu önerinin davacı tarafından kabul edilmemesi üzerine davalı tarafından 6 Eylül 2016 tarihinde davacının haksız olarak işten çıkarıldığını, 5953 ... Kanun'a göre yasal hakların ödenmesi gerektiğini, kıdem tazminatının 5953 ... Kanun gereği tavan sının olmaksızın hesaplanması gerektiğini, davacının sadece 14 gün senelik izin kullandığını, 5953 ... Kanun'un 14 üncü maddesine atıf yapılarak davalı işveren kârının emeklerine düşen nispi karşılığı olarak asgari birer aylık ücret tutarında ikramiye alacağının olduğunu ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatları ile yıllık izin ücreti ve ikramiye alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının, davalı Şirket bünyesinde 08.10.2014 tarihinden ... sözleşmesinin geçerli nedenle yazılı olarak sona erdirildiği ....09.2016 tarihine kadar NTV Dış Haberler Koordinatörü olarak çalıştığını, davacının ABD'den davalıya vermiş olduğu hizmetin bağımlı bir ilişkisi çerçevesinde gerçekleşmediğini, davacının New York’ta yaşadığı ve bu şehir ekseninde ekonomiyle ilgili haberler hazırladığını, bu haberleri öncelikli olarak kendine ait bir bağımsız mecra olan "... Bildiriyor" adlı mobil uygulama ve kişisel twitter hesabında paylaştığını, davalı ile ilgisi olmayan ... Medya Grubuna bağlı Star Gazetesinde yazar olarak köşe yazıları yazdığını, davacının ABD’de olduğu Eylül 2005-Ekim 2014 döneminde davalı Şirket ile arasında olan ... sözleşmesine bağlı bir çalışması olmadığını, böylece davacının ilgili döneme ait kıdem ve ihbar tazminatı talebinin reddedilmesi gerektiğini, davacının davalı Şirket bünyesinde hak kazandığı bütün yıllık izinlerini kullandığını, bu nedenle davacının yıllık izin talebinin reddi gerektiğini, davacının davalı Şirket bünyesindeki çalışmasının 4857 ... Kanun'a tâbi olarak gerçekleştiğini, bu sebeple davacının 5953 ... Kanun'da düzenlenen ikramiye talebinin reddi gerektiğini, davacının herhangi bir alacağının olduğu kabul anlamına gelmemekle birlikte zamanaşımı def'inde bulunduklarını, davacının davalı Şirket bünyesinde koordinatörlük görevinde bulunduğunu, yerine getirdiği görevin mahiyeti gereği 5953 ... Kanun kapsamında değerlendirilemeyeceği ve gazeteci olarak nitelendirilemeyeceğini, bu sebeple davacının dava dilekçesinde yer alan 5953 ... Kanun çerçevesindeki tüm taleplerinin reddi gerektiğini, davacının müvekkili Şirket ile olan çalışmasının bir telif sözleşmesine dayanması sebebiyle Eylül 2005-Ekim 2014 dönemine ait bakiye kıdem ve ihbar tazminatı talebinin dayanaksız olduğunu, davacının davalı Şirketi bir işveren gibi sorumlu tutmasının hiçbir şekilde mümkün olamayacağının savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 09.10.2018 tarihli kararı ile davacının dış haberler koordinatörü olarak çalıştığı, davacının muhabir olarak çalıştığı, Yargıtayın yerleşik içtihatları gereği davacının 5953 ... Kanun kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, davacının yurt dışında bağımlı olarak çalıştığını iddia ettiği döneme ilişkin davalı işverenle muhtelif tarih ve tutarlarda röportaj ücreti olarak kendi imzasını taşıyan fatura düzenlediği, davacının belirli bir ücret karşılığında davalı işverenin ... ve talimatı altında çalıştığı ve bağımlılık unsurunun gerçekleştirildiği değerlendirilmekle davacının 14.09.2005-....09.2016 tarihleri arasında 10 yıl 11 ay 23 gün çalışması bulunduğu, davacının ... sözleşmesi geçerli nedenle feshedildiğinden kıdem ve ihbar tazminatına hak kazandığı, bakiye yıllık izin hakkının bulunduğu, ikramiye alacağı talebi bakımından ise; "...gazeteciler her hizmet yılı sonunda işverenin sağladığı karın emeklerine düşen nispi karşılığı olarak asgari birer aylık ücret tutarında ikramiye alırlar. " maddesinin somut olaya göre değerlendirilmesinde; davalı tarafın kârının olmadığı ve kâr elde edilmese dahi ikramiye ödeneceği hususunda ... sözleşmesinde bir hükmün bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; İlk Derece Mahkemesi kararının davalı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin 23.11.2022 tarihli kararıyla davacının yurt dışına bulunduğu 2005-2014 arasını kapsayan 9 yıllık dönemde hiç yıllık izin kullanmadığının kabulünün hayatın olağan akışına uygun olmadığı, bu nedenle davacı asılın beyanı alınarak sonuca gidilmesi gerektiği, ayrıca kıdem tazminatı alacağına talep aşılarak en yüksek banka mevduat faizi uygulanmasının hatalı olduğu gerekçesiyle dosya İlk Derece Mahkemesine gönderilmiş ve kaldırma kararı üzerine İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararı ile; davacının beyanı alınarak yeniden yapılan hesaplama ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili; davacının ABD'de çalıştığı dönemde bağımlı çalışan olarak kabul edilemeyeceğini, davacının ABD'de bulunduğu süre içerisinde istihdamı ve elde ettiği gelirler hakkında ABD makamlarına bağımsız çalışan olarak mı yoksa ücretli çalışan olarak mı bildirimde bulunduğuna yönelik müzekkere yazılması talebinin gerekçesiz reddedildiğini, davacı işçinin isticvap edilmesine yönelik talebin gerekçesiz olarak reddedildiğini, raporu hazırlayan bilirkişinin basın sektöründe uzman olmadığını, yıllık ücretli izin hesaplama yönteminin hatalı olduğunu, talebi aşacak şekilde faiz türü belirlendiğini, davacının imzaladığı ibranamenin dikkate alınmadığını belirterek İlk Derece Mahkemesinin kararının ortadan kaldırılması istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; kaldırma kararında belirtilen eksikliklerin İlk Derece Mahkemesi tarafından karşılandığı, davacının çalışma süresi, davalı işyerinde işçi olarak çalıştığı ile davacı asılın beyanının alınması sonrası yıllık izin ücreti kabulünün dosya kapsamına uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili; istinaf başvuru sebeplerini tekrar ederek temyiz yoluna başvurmuştur

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının çalışmasının tüm döneminde basın işçisi olup olmadığı ile talep edilen alacakların ispat ve hesaplanmasına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 5953 ... Kanun'un 1, 5 ve 6 ncı maddeleri, 14 üncü maddesinin son fıkrası ile 21 inci maddesi.

3. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 ... Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

14.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.