YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ

9. Hukuk Dairesi         2023/19094 E.  ,  2024/1521 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/2378 E., 2023/1105 K.
KARAR : İstinaf başvurusunun esastan reddi ile davanın reddi
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/116 E., 2021/54 K.

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine, kamu düzenine aykırılık nedeniyle İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın davalı ... yönünden reddine, diğer davalı ... Yap İnşaat Gıda Hayvancılık Enerji Sanayi ve Ticaret AŞ yönünden dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalıya ait işyerinde 20.02.2008 tarihinden itibaren aralıksız olarak 09.08.2018 tarihine kadar çalıştığını, ... sözleşmesinin davalı işveren tarafından haksız bir şekilde feshedildiğini, fazla çalışma, ... ... ve genel tatil, hafta tatili ve yıllık izin alacaklarının hiçbirini alamadığı gibi son 5 yıllık ücretlerinin de ödenmediğini, son ücretinin 6.500,00 TL olduğunu, davalılara 08.04.2019 tarihi itibarıyla başvurarak alacaklarının ödenmesini talep ettiğini ancak hak ve alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin, fazla çalışma, ... ... ve genel tatil, hafta tatili, ücret alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalılar vekili; şirket yapısı içerisinde şirkette görünürdeki ortak F.F. (davacının eşi) iken gerçekte ortak olan ortaklık yetkilerini kullanan, para çeken, borçlanma yetkisine sahip, resmî kurumlarla muhatap olan, kendisini şirket ortağı olarak tanıtan ve özel yaşantısında da bunun etkilerini kullananın davacının kendisi olduğunu, aynı zamanda 03.08.2018 tarihli sözleşme ile pay satış ve devri gerçekleştirinceye kadarki süre içinde şirket ortağı olan F.F'nin eşi ve yine diğer şirket ortakları ile de yakın akrabalık ilişkisi söz konusu olduğunu, davalı ... Ltd. Şti. ortaklarından olan A.Ç. ile ... ilçesi ticaret sicilinde kayıtlı olan ... İnşaat Nakliye Turizm Madencilik Hayvancılık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. nin ortaklarından iken Şirketin ticari faaliyetlerinin kötüye gitmesi ve acze düşmesi nedeniyle yeni bir şirket kurmaya karar verdiklerini, yeni kurulan şirketin işleyişinde herhangi bir zarar görülmemesi için de şirket ortaklığı dâhil resmiyetteki işlemlerin eşleri üzerinden yürütülmesine karar verilerek bu kararın uygulandığını, dolayısıyla gerek A.Ç'nin ve gerekse M.F.İ'nin davalı Şirketteki ortaklığının resmiyette eşler üzerinden ilerlediğini, bu ortaklıklarda eşlerin sadece evrak üzerinde göründüklerini ve fakat ticari faaliyete dair tüm eylemlerin bu kişiler tarafından gerçekleştirildiğini, davacı ile davalı Şirketler arasında gerçek bir ... sözleşmesinin bulunmadığını, davacı tarafın hak iddiasında bulunduğu tüm hususların ise ... sözleşmesinin varlığına bağlı kanunda belirtilen şekilde sonlandırılması hâlinde işçi lehine haklar doğuran talepler olduğunu, gerçek ve fiilen görülmüş bir ... sözleşmesinin varlığı ispatlanamadığı müddetçe davacının taleplerinin reddine karar verilmesi gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; taraflar arasında ... ilişkisi bulunduğuna ilişkin herhangi bir delilin dosyaya sunulmadığı ve iddianın ispat edilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacılar vekili; davacılar murisi ile davalılar arasında işçi işveren ilişkisi bulunduğu, Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarından bu durumun sabit olduğu, Mahkemece dinlenen tanık beyanlarına göre taraflar arasında işçi işveren ilişkisi bulunmadığı kabulünün hatalı olduğunu ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacıların murisi ile davalılar arasında işçi işveren ilişkisinin zorunlu unsurları olan bağımlılık, ücret ve ... görme unsurlarının bulunmadığı, buna göre taraflar arasında işçi işveren ilişkisi bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine ancak davalılardan ... Yap İnşaat Gıda Hayvancılık Enerji Sanayi ve Ticaret AŞ yönünden dava şartı olan arabuluculuğa başvurulmaması nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden ret kararı verilmesi gerekirken esastan ret kararı verilmesinin hatalı olduğu gerekçeleriyle İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına ve davalı ... yönünden davanın reddine, diğer davalı ... Yap İnşaat Gıda Hayvancılık Enerji Sanayi ve Ticaret AŞ yönünden dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebeplere benzer sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davalı ... Yap İnşaat Gıda Hayvancılık Enerji Sanayi ve Ticaret AŞ yönünden arabuluculuk dava şartının gerçekleşip gerçekleşmediği, davacılar murisi ile davalılar arasında işçi işveren ilişkisi bulunup bulunmadığı ve davacıların talep edilen alacaklara hak kazanıp kazanamadığı hususundadır.

2. İlgili Hukuk
6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrası, 4857 ... ... Kanunu'nun 2 nci ve 8 inci maddeleri, 7036 ... ... Mahkemeleri Kanunu'nun 3 üncü maddesi.

3. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 ... Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

05.02.2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi