YARGITAY 8. HUKUK DAİRESİ

8. Hukuk Dairesi         2023/5437 E.  ,  2024/2868 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2023/117 E., 2023/127 K.
KARAR : Davalı ... aleyhine açılan davanın husumet nedeni ile reddine, davalı Teiaş Genel Müdürlüğü aleyhine açılan davanın aktif dava ehliyeti yokluğundan reddine

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonunda Yargıtay 16. Hukuk (Kapatılan) Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; Davalı ... aleyhine açılan davanın husumet nedeni ile, Davalı TEİAŞ Genel Müdürlüğü aleyhine açılan davanın aktif dava ehliyeti yokluğundan reddine karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
1. Dava konusu İstanbul ili ... ilçesi ... Mahallesi, 538 ada 54, 55, 56, 57 ve 58 parsel sayılı taşınmazlar sırasıyla 529, 289, 289, 289 ve 529 metrekare yüzölçümleriyle arsa (pilon yeri) vasıflarıyla Türkiye Elektrik Kurumu adına tapuda kayıtlı olup taşınmazların tamamında 18.09.1995 tarihli “özel ormandır” ve 16.09.1994 tarihli “..özel orman olduğu, parçalanıp satılamayacağı, ifrazen taksim edilemeyeceği ve inşaat yapılamayacağı bildirilmiştir” şerhleri vardır.

2. Davacı ... vekili 27.04.2012 tarihli dava dilekçesiyle, ... Tapu Müdürlüğüne izafeten ... Kaymakamlığını ve Türkiye Elektrik Dağıtım AŞ.'yi davalı göstererek özetle; dava konusu 538 ada 1 parsel sayılı taşınmazların İstanbul Üniversitesi tüzel kişiliğinin mülkiyetinde, "Kamu Tüzel Kişiliğine ait Orman" statüsünde olması gerekirken ve 6831 sayılı Kanun'un 47 nci maddesi gereğince "Amme müesseselerine ait ormanların parçalanarak, şahıslara veya müesseselere toprağı ile birlikte devir ve temlik edilemez" şeklindeki açık hükmüne rağmen, idarenin mülkiyetinde bulunan orman niteliğindeki arazinin parsellere ayrılması ve başka bir kurum adına tescil edilmesininin hukuka aykırı olduğunu, 538 ada 54, 55, 56, 57 ve 58 parsel sayılı taşınmazlar parsellerin Tedaş adına kayıtlı tapu kaydının terkini ile parsellerin ... adına tesciline karar verilmesini talep etmiş, daha sonra maddi hatanın düzeltilmesi talebinde bulunarak tapu maliki olan TEK yerine geçen TEİAŞ’ı davalı göstermiştir.

II. CEVAP
1. Davalı Boğaziçi Elektrik Dağıtım A.Ş. vekili cevap dilekçesi ile; dava konusu taşınmazların yapılan tetkikte bu yerler üzerinde herhangi bir tesisleri olmadığını, TEİAŞ'a ait enerji nakil hatlarının geçtiğini ayrıca tespit ettiklerini, zamanaşımı ve husumet yönünden davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

2. Davalı ... Müdürlüğüne izafeten Kaymakamlık vekili cevap dilekçesi ile; Kaymakamlığın tüzel kişiliği olmadığından davanın taraf ehliyeti yönünden ve pasif husumet yönünden reddine karar verilmesini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 30.12.2015 tarihli ve 2012/237 Esas, 2015/518 Karar sayılı kararı ile; Eski ... Çiftliği hususi Ormanı olan taşınmazın, İstanbul üniversitesi tarafından iktisap edilmesiyle hükmi şahsiyeti haiz amme mûesseselerine ait orman olarak, Orman Fakültesi Eğitim ve Araştırma Ormanı hizmetini verdiği, hususi şahıs ormanı iken, 97 pafta; 538 ada üzerinden enerji hattı geçirilince direk dikilen pilon yerlerinin elektrik nakleden kurumlarca ilgili Kanun gereğince kamulaştırılması gerektiğinden 538 adanın tapuda 54 - 55 - 56 - 57 - 58 ve 59 parsellere ifraz edildiği, yüksek gerilim Enerji Hattı direklerinin pilon yerlerindeki 538 ada; 54 - 55 - 56 - 57 ve 58 parsellerin TEK adına, daha sonra TEDAŞ adına tapuda tescil edildiği ve son Kanun değişikliği ile TEİAŞ Genel Müdürlüğü uhdesine bırakıldığı, bu tescil işleminin ormanın bugünkü konumu itibariyle; 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 47 nci maddesinde "Amme müessesine ait ormanlar parçalanarak, şahıslara veya müesseselere toprağı ile birlikte devir ve temlik edilemez" düzenlemesi karşısında yapılan işlemin 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 4 ve 47 nci maddesine aykırı olduğu, pilon yerlerine verilen bu beş parselin tapuda terkin edilerek, tevhit işlemiyle ormanın eski yüzölçümüne artırılmasının Kanunun uygun olacağı, Orman Kanununun özel bir kanun olduğu kamu hizmeti veren enerji hattının devamı ve kullanımı için, TEİAŞ'ın İstanbul üniversitesine izin-irtifak talebiyle başvurarak, orman teşkilatının iç mevzuatı uyarınca bedelli tahsis izin raporu düzenlenmesinin uygun olacağı, taşınmazın TEİAŞ adına kayıtlı olduğu, Maliye Hazinesinin dava ile ilgisi olmadığından davada husumeti bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile dava konusu İstanbul ili ... ilçesi ... mevkii, 538 ada 54, 55, 56, 57, 58 nolu parsellerin tapu kaydının iptali ile davacı adına orman vasfı ile tesciline, davalı ... (Hazine) aleyhine açılan davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davacı vekili tarafından davalı ... vekili yararına hükmedilen vekalet ücretine yönelik olarak katılma yoluyla, davalı TEİAŞ Genel Müdürlüğü vekili tarafından esasa yönelik olarak temyiz isteminde bulunulmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 04.11.2020 tarihli ve 2020/8347 Esas, 2020/5088 Karar sayılı ilamıyla; Davalı ... (Hazine) aleyhine açılan davanın husumet nedeniyle reddi ve lehine vekalet ücretine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün onanmasına, 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 6 ncı maddesi uyarınca Devletten başkasına ait olan bütün ormanların murakabesinin Orman İdaresine ait olduğu ve İstanbul Üniversitesi Rektörlüğünce açılan davanın aktif dava ehliyeti yokluğundan reddine karar verilmesi gerekirken bu yön gözardı edilerek esas yönünden yazılı şekilde karar verilmesinin isabetsiz olduğu gerekçesiyle, davalı TEİAŞ vekilinin temyiz itirazları yerinde görüldüğünden hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

3. Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı vekili tarafından karar düzeltme yoluna başvurulmuş, Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 12.04.2021 tarihli ve 2021/1472 Esas, 2021/3536 Karar sayılı ilamıyla Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 440 ıncı maddesinde sayılan nedenlerden hiçbirine uygun olmayan karar düzeltme isteğinin reddine karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin Yukarıda Tarih ve Sayısı Belirtilen Kararı İle; Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesi’nin bozma ilamına uyularak, davalı ... aleyhine açılan davanın husumet nedeni ile reddine, davalı TEİAŞ Genel Müdürlüğü aleyhine açılan davanın aktif dava ehliyeti yokluğundan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde, özel orman statüsünde olan ... Çiftliğinden kamulaştırma yoluyla oluşturulan 538 ada 54, 55, 56, 57, 58 parsel nolu taşınmazların ... Çiftliğinden ifraz edilerek pilon yeri olarak kullanılmak üzere TEK kurumuna tapuya bağımsız parsel olarak tescil edilmelerinin Orman Kanununa aykırı olduğunu, dosyada yer alan harita plan örneğinden de görüleceği üzere orman bütünlüğünün bozulduğunu ve 500 hektardan küçük parsellerin oluşturulduğunu, 1938 yılında Özel Orman statüsünde olduğu tespit edilen taşınmazın satılmasının mümkün olmadığını, İlk Derece Mahkemece müvekkili yönünden aktif dava ehliyeti yokluğundan davanın reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, yine ... Tapu Müdürlüğüne karşı açılan davanın da husumet yokluğundan reddedilmesinin hukuka aykırı olduğunu, kamu düzeni gereği davanın resen Orman Bölge Müdürlüğüne ihbar edilmesi gerektiğini, mahkemece ihbar edilmeden hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğunu açıklayarak, hükmün bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 Sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 Sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedinci fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6831 Sayılı Orman Kanunu,

3. Değerlendirme
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, yapılan yargılama ve uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirmesine, uyulan bozma ilamı doğrultusunda hüküm verildiğine ve 6100 sayılı Kanun’un Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun’un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de bulunmadığına göre, uyulan bozma ilamında ve İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçeler dikkate alındığında temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının ONANMASINA,

2547 sayılı Kanun'un 56/b maddesi gereğince davacı üniversite harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
1086 sayılı Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
24.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.