YARGITAY 8. HUKUK DAİRESİ

8. Hukuk Dairesi         2023/5377 E.  ,  2024/844 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
KARAR : Davanın kabulüne

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda verilen karar yapılan temyiz incelemesi sonunda Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesince bozulmuştur.

İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü:
K A R A R

5831 ... Kanun'un 8. ve 3402 ... Kanun'un Ek-4. maddesine göre yapılan kadastroda, Yayla köyü 3009 parsel ... 62,16 m2 yüzölçümündeki taşınmaz ile 3413 parsel ... 265,69 m2 yüzölçümündeki taşınmaz beyanlar hanelerine “6831 ... Kanun'un 2/B Maddesi uyarınca Hazine adına orman sınırları dışına çıkarıldığı ve ...'in kullanımında olduğu" yazılarak tarla vasfı ile Hazine adına tesbit edilmiştir.

Davacı vekili 29.06.2010 tarihli dava dilekçesi ile, Köyceğiz ilçesi Yayla köyünde 3402 ... Kanun'a 5831 ... Kanun'un 8. maddesi ile eklenen Ek 4. madde gereğince yapılan kadastro çalışmalarında Hazine adına tesbit gören 3009 ve 3413 parsel ... taşınmazın davacının zilyetliğinde bulunduğunu, bu parsellere bitişik olup, davacının kullanımında olan 2040,16 m2'lik yerin 2/B uygulamasıyla orman sınırları dışına çıkarılan yerlerden olmasına rağmen 2/B haritasının yanlış uygulanması sonucu bu kısmın ölçülmediğini, bu kısmın da 2/B ile orman sınırları dışına çıkarılan alanda kaldığını iddia ederek, Hazine adına tapuya tescili, 3009 ve 3413 parsel ... taşınmazlar ile tevhidine, kullanıcısının davacı olduğunun tespiti istemiyle Kadastro Mahkemesinde dava açmıştır.

Kadastro Mahkemesince hakkında tutanak düzenlenmeyen taşınmazlarla ilgili uyuşmazlıkların Kadastro Mahkemesinde çözümlenmesinin mümkün olmayacağından bahisle davanın görevsizlik nedeniyle reddine karar verilerek dava dosyası Köyceğiz Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmiş, Köyceğiz Asliye Hukuk Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda da görevsizlik kararı verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 30.12.2011 tarihli ve 2011/17331 Esas - 2011/16348 Karar ... kararı ile bozulmasına karar verilmiştir.

Hükmüne uyulan Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 30.12.2011 tarihli ve 2011/17331 Esas - 2011/16348 Karar ... bozma kararında özetle; "5831 ... Kanun'un 8. maddesi ile 3402 ... Kanun'a eklenen Ek 4. madde hükmüne göre yapılan kadastro işlemine itiraz davasında kadastro mahkemesi görevli olup, davacıya ait taşınmazın 6831 ... Kanun'un 2/B madde uygulamasıyla Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılan yerlerden olduğu halde, 3402 ... Kanun'un Ek 4. maddesine göre bu yer için tutanak düzenlenmediği iddiasıyla açılan davada kadastro mahkemesinin görevli olmadığı, diğer taraftan, çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde yapılan orman kadastrosu, orman kadastrosunun aplikasyonu ve 2/B işlemlerine itiraz niteliğinde olduğu düşünülse bile, altı aylık hak düşürücü süre geçtiğinden, davada kadastro mahkemesinin görevli olmayıp genel mahkemenin görevli olduğu açıklanarak açıklanan hususlar gözetilerek, iddia ve savunmanın delilleri toplanarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi" gereğine değinilmiştir.

Mahkemece bozma kararına uyulmasının ardından yapılan yargılama sonunda, davanın kabulüne, fen ve orman bilirkişisinin 02.11.2010 tarihli rapor ve krokisinde A harfiyle belirtilen ve 2371,35 m2 miktarındaki kısma ayrı bir parsel numarası verilerek 2/B vasfında Hazine adına tespit ve tesciline, beyanlar hanesine ev ve yerin kullanıcısının ... olduğunun yazılmasına karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, 2/B uygulamasıyla Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılan taşınmazın Hazine adına tescili ve davacı yararına kullanıcı şerhi verilmesi talebine ilişkindir.
Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde 1940 yılında 3116 ... Kanun hükümleri gereğince yapılan orman tahdidi ile 21.05.1993 tarihinde ilân edilerek kesinleşen aplikasyon ve 2/B madde uygulaması bulunmaktadır. Yörede 3402 ... Kadastro Kanunu'na 5831 ... Kanun'la eklenen Ek-4. madde uyarınca yapılmış kullanım kadastrosu bulunmakta olup, kullanım kadastrosu sırasında çekişmeli taşınmaz bölümü hakkında tutanak düzenlenmemiştir.

Kullanım kadastrosu çalışmaları birim bazlı yapılan yıllık planlamalar doğrultusunda ve daha önceden Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılmış bulunan 2/B parsellerinde yapılır. Çalışmalar başlamadan önce, ilk olarak 2/B paftalarının aplikasyonları yapılır, varsa teknik hatalar düzeltilir ve kullanım kadastrosu bu sınırlar içinde yapılır. Belirlenen sınırlar içinde kalan ancak, fiili kullanım durumuna aykırı olarak hakkında tutanak düzenlenmediği iddia olunan taşınmazlar yönünden fiili kullanıcı iddiasında bulunan kişiler tarafından Hazine (kamuya terk edilen yol vb yerler için ilgili kamu tüzel kişiliği dahil) aleyhine dava açılması da mümkündür. Açılacak bu davada, çekişmeli taşınmazın öncesi 2/B parseli olması nedeniyle zaten Hazinenin mülkiyetinde bulunması nedeniyle, taşınmazın Hazine adına tescili ile beyanlar hanesine kullanıcı ve/veya muhdesat şerhi verilmesi istenebilir.

Diğer taraftan, kullanım kadastrosu çalışmasına tâbi 2/B parseli içinde bulunduğu halde, aplikasyon ve teknik hatanın düzeltilmesi çalışmaları sırasında yapılan yanlışlıklar sonucu kullanım kadastrosu sınırları içine alınmayan taşınmazlar varsa; idarenin, kullanım kadastrosu yapılması planlanan 2/B parselinin bir bölümünü kullanım kadastrosu yapılacak sınırlar dışında bırakma yetkisi bulunmadığından; bu taşınmazlar hakkında da 2/B parseli olarak Hazine adına tescil edilmesi ve kullanıcı ya da muhdesat şerhi verilmesi istemiyle dava açılması da mümkündür.

Somut olaya gelince, davacı, kullanım kadastrosu sırasında, 2/B parseli kapsamında olduğu halde 2/B parselinin bir bölümünün kullanım kadastrosu sınırları dışında bırakılarak hakkında tutanak düzenlenmediği ve bu bölüm üzerinde kendi fiili kullanımının bulunduğu iddiasına dayanarak, sözkonusu taşınmaz bölümlerinin Hazine adına tescili ve kendi adına kullanıcı şerhi verilmesi istemiyle dava açmıştır. İdarece, çekişmeli taşınmazın da içinde bulunduğu iddia edilen 2/B parselinde kullanım kadastrosu çalışmaları yapıldığı anlaşıldığına göre, davacının tescil ve şerh istemiyle dava açmasında bir usûlsüzlük bulunmamakta ise de çekişmeli taşınmazın kullanım kadastrosu yapılması planlanan 2/B parseli kapsamında olup olmadığı yönünde yapılan inceleme ve araştırma hüküm kurmak için yeterli bulunmamaktadır.

Bu dava önce kadastro mahkemesine açılmış, kadastro mahkemesince verilen görevsizlik kararı üzerine süresi içinde genel mahkemeye gönderilmiştir.Kadastro Mahkemesindeki yargılama sırasında yapılan keşfe katılan orman bilirkişi Yavuz Ertoğlu ile fen bilirkişi ... Erol tarafından düzenlenen 02.11.2010 tarihli bilirkişi raporunda, ''dava konusu taşınmazın 1940 yılında yapılan ilk orman tahdidinde 39-40 nolu OTS hattının doğusunda ve orman sınırları içinde olduğu, daha sonra 1993 yılında yapılıp kesinleşen 3302 ... Kanun uygulaması sırasında PII nolu 2/B parseli olarak orman sınırları dışına çıkarıldığı, dava konusu taşınmazla ilgili olan 39-40 nolu OTS noktaları ilk tahdit sırasında tesis edilen noktalar olduğu, 1993 yılındaki 2/B çalışmasında yapılan aplikasyonda gerçek yerlerinde yinelendikleri , 2015-2016 nolu OS noktaları 1993 yılında yapılan 3302 çalışmalarında 2015 nolu O.S noktasından 2016 nolu O.S noktasına gidilirken 556 nolu tapulama parselinin ormanla müşterek kuzeydoğu sınırında çam ağacında 2015 nolu OS noktası tesis edildikten sonra 556 nolu tapulama parselinin kuzey batı sınırını takiple 560 parselin batı sınırında yolun kuzeyindeki sabit kayada 2016 nolu OS noktası tesis edildiği, ancak 3402 ... Kanunun Ek 4 uygulamaları sırasında bu OS noktalarının yerlerinin değiştirilerek ikinci kadastro yapıldığı, bu uygulamayı yapan komisyon bünyesinde harita mühendisi olmadığından 556 ve 560 parsellerin sınır uygulamasının yanlış yapıldığı, ayrıca 5831 ... Kanuna göre geçirilen orman sınır hattının uygulanabilirliğinin bulunmadığı açı ve mesafelerin tutmadığı (A) harfi ile gösterilen 2371,35 m2'lik kısmın 2015-2016 OS hattının güneyinde 2/B niteliği ile orman sınırları dışına çıkarılan alanda kaldığı'' belirtilmiştir. Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinindairenin geri çevirme kararı üzerine aynı bilirkişiler tarafından düzenlenen 13.01,2016 havale tarihli ek raporda, ''dosyada mevcut Köyceğiz Orman İşletme Müdürlüğünce 27.02.2014 tarih ve 486 sayı ile dosyasına gönderilen düzeltme evrakları incelendiğinde, aplikasyon ve düzeltme krokisine göre (A) harfi ile gösterilen kısmın orman sınırları içinde kaldığı, 1972 tarihli hava fotoğraflarında dava konusu (A) harfi ile gösterilen yerin orman olarak gözüktüğü, 1978 ve 1996 tarihli memleket haritalarında da dava konusu (A) harfi ile belirtilen yerin açık alanda kaldığı, düzenlenen ilk raporda taşınmazın 2/B sonucu orman sınırları dışına çıkartılan yer olarak görülmesine rağmen kadastro tespit komisyonunun raporu ve haritaları gereğince yapılan uygulama hava fotoğrafları ve memleket haritaları esas alınarak yapılan değerlendirme neticesinde dava konusu (A) harfi ile gösterilen taşınmazın orman tahdit sınırları içinde kaldığı'' belirtilmiştir. Bu haliyle hükme esas alınan rapor karar vermek için yeterli ve kanaat verici değildir.

Bu nedenlerle Mahkemece doğru sonuca ulaşılabilmesi için öncelikle, çekişmeli taşınmaz ve geniş çevresini gösterir orijinal kadastro paftası, 3116 ... Kanun gereğince yapılan ilk orman kadastrosu ve sonrasında yapılan orman tahdidi, aplikasyon 2. madde, 2/B madde ve 5831 ... Kanun çalışmalarına ilişkin işe başlama, çalışma, işi bitirme ve sonuçlarının askı ilân tutanakları ile taşınmazın bulunduğu yeri orman tahdit sınır noktalarıyla birlikte gösterir onaylı orman tahdit harita örneğinin, 5831 ... Kanunun 8. maddesiyle 3402 ... Kanuna eklenen Ek 4 madde uygulaması sırasında düzenlenen aplikasyon ve düzeltme tutanağının, çekişmeli taşınmazın bulunduğu adadaki tüm parsellere ait tutanaklar ve dayanaklarının, kesinleşmiş iseler tapu kayıtlarının dosya içine alınması, daha sonra önceki bilirkişiler dışında serbest orman yüksek mühendisleri arasından seçilecek üç orman yüksek mühendisi ve bir harita mühendisi ile yerel bilirkişi eliyle yeniden keşif yapılarak yörede ilk kez 3116 ... Kanun gereğince yapılan orman kadastro tutanaklarında, keza daha sonra yapılan aplikasyon tutanaklarında sözü edilen OS noktaları, dere ve yolların kesişme noktaları, mevki isimleri, bu tutanaklarda tarif edilen kişilere ait tarlaların o tarihteki sınırları ve bu tarlaların birleştiği köşe noktaları ve benzeri sabit noktalar yerel bilirkişi yardımıyla saptanmalı ve tutanakta isimleri yazılı kişilere ait tarlaların arazi kadastrosunda kim ya da kimler adına, kaç numaralı parsel olarak tespit edildiği de belirlenerek, o parsellere ait tutanak örnekleri getirtilip bilirkişi sözleri denetlenmeli; ilk orman kadastrosu, aplikasyon ve 2. madde ve 2/B madde uygulamalarına ilişkin harita ve tutanaklar ile 5831 ... Kanun gereğince düzenlenen kadastro paftaları ve düzeltme krokisi 6831 ... Kanun hükümlerine göre yapılacak orman kadastrosu ve aynı Kanunun 2/B madde uygulaması hakkındaki yönetmelik ve bu yönetmeliğin 54. maddesine göre çıkarılan teknik izahnamede tarif edilen yöntemle değişik açı ve uzaklıktaki en az 15 - 20 adet orman sınır noktasını gösterir şekilde çekişmeli parsele ve bu parselin geniş çevresine uygulanmalı; zeminde bulunmayan orman sınır noktaları bulunanlardan hareketle tutanak ve haritalarda yazılı mevki, yer, kişi ismi ile açı ve mesafelere göre birer birer bulunup yerleri arazi kadastro paftası üzerinde işaretlenmeli; uygulamalarda ilk orman kadastro harita ve tutanakları ile daha sonra yapılan aplikasyon, 2. madde ve 2/B madde uygulaması harita ve tutanaklarına göre belirlenmeli; bu haritalar aynı ölçekte birleştirilerek her bir uygulama (orman kadastrosu ile aplikasyon ve 2. madde uygulamaları) farklı renkte kalemlerle gösterilmeli, aynı ya da yakın hatlarda bulunan dava konusu parsel aynı harita üzerine işlenerek müşterek imzalı rapor ve kroki alınmalıdır. İlk orman kadastro harita ve tutanaklarının, aplikasyon, 2/B madde harita ve tutanakları ile çelişkili olduğunun belirlenmesi halinde, tutanakların düzenlenmesinde esas alınan hava fotoğrafları ve memleket haritası ile desteklenen ilk orman kadastro tutanaklarındaki sınırlara değer verilmesi gerektiği düşünülmeli, doğru hattın hangisi olduğu üzerinde durulmalı; 5831 ... Kanun çalışmaları ile kesinleşmiş orman sınırlarının değiştirilemeyeceği de gözönünde bulundurularak dava konusu edilen alanın kesinleşen 2/B'lik alanda kalıp kalmadığı belirlenmeli; 2/B alanında kaldığının anlaşılması halinde, 3402 ... Kanunun Ek-4. maddesi uyarınca davacı lehine kullanıcı ve muhdesat şerhi verilmesi koşulları değerlendirilmeli, sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Eksik inceleme ve araştırmaya dayanılarak yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olduğundan hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ: Davalı Hazine vekilinin temyiz itirazları yukarıda açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile usul ve kanuna aykırı bulunan hükmün 6100 ... HMK'nin Geçici 3. maddesi yollaması ile 1086 ... HUMK'un 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, taraflarca HUMK'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 15.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.