YARGITAY 8. HUKUK DAİRESİ

8. Hukuk Dairesi         2023/5250 E.  ,  2024/1563 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi
KARAR : Davanın reddine

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen tescil davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
1.Kadastro çalışmaları sırasında ... Köyü, 213 parsel ... taşınmaz 11.700 m2 tarla vasfı ile tapu kaydına istinaden ... 1/3, .... 1/3 ... 1/3 adına tespit edilmiştir.

2.Davacı ... dava dilekçesinde özetle; Van ili Tuşba ilçesi Kozluca Mahallesinde yapılan kadastro çalışmaları sırasında Hazine adına tespit gören 213, 244, 369, 370, 371, 372, 373, 374,375, 376, 378, 379, 380 parsel ... taşınmazların yaklaşık 50-60 yıldır nizasız ve fasılasız zilyetliğinde olmasına rağmen Hazine adına tespit gördüğünü, taşınmazların sınırlarının sabit olduğunu, genişletilmeye elverişli olmadığını, zilyetliğe köy halkı ve komşu köy halkının şahit olduğunu, gayrimenkullerin dedesinden babasına oradan da kendisine kaldığını, Hazine adına tespitin iptali ile adına tescilini talep etmiştir.

Davacı ... Borazan tarafından 339 ve 379 parsele yönelik açılan dava Van Kadastro Mahkemesinin 2005/48 Esasına kaydı yapılmıştır.

Davacı ... Acar tarafından 380 ve 636 parsele yönelik açılan Mahkemenin 2007/6 Esas, 2007/25 Karar ... dava dosyası arasında hukuki ve fiili irtibat olduğu gerekçesiyle Van Kadastro Mahkemesinin 2005/48 Esasıyla ile birleştirilmiştir.

Davacı ... Acar tarafından 636 parsele yönelik açılan Mahkemenin 2005/47 Esas, 2007/66 K. ... dava dosyası arasında hukuki ve fiili irtibat olduğu gerekçesiyle Van Kadastro Mahkemesinin 2005/48 Esasıyla birleştirilmiştir.

Davacı ... tarafından 371, 373, 374, 375, 510, 565, 577, 581, 620 Parsele yönelik açılan Mahkemenin 2005/51 Esas, 2005/25 K. ... dava dosyası arasında hukuki ve fiili irtibat olduğu gerekçesiyle Van Kadastro Mahkemesinin 2005/48 Esasıyla birleştirilmiştir.

Davacı Kudret Acar tarafından 345. 378 ve 445 parsele yönelik açılan Mahkemenin 2005/53 Esas, 2005/27 K. ... dava dosyası arasında hukuki ve fiili irtibat olduğu gerekçesiyle Van Kadastro Mahkemesinin 2005/48 Esasıyla birleştirilmiştir.

Davacı Apdullah Koç tarafından 618 ve 620 parsele yönelik açılan Mahkemenin 2005/67 Esas, 2005/31 K. ... dava dosyası arasında hukuki ve fiili irtibat olduğu gerekçesiyle Van Kadastro Mahkemesinin 2005/48 Esasıyla birleştirilmiştir.

Davacı Gülüzar Acar tarafından 372, 554 ve 652 parsele yönelik açılan Mahkemenin 2005/52 Esas, 2005/26 K. ... dava dosyası arasında hukuki ve fiili irtibat olduğu gerekçesiyle Van Kadastro Mahkemesinin 2005/48 Esasıyla birleştirilmiştir.

II. CEVAP
Davalılar; davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 24.01.2013 tarihli ve 2005/48 Esas, 2013/4 Karar ... ilamı ile davaya konu Van ili Merkez ilçesi Kozluca Köyü; ... Şaban mevkiinde kain; 213, 239, 369, 370, 371 ve 379 parsel ... taşınmazların tespitin iptali ile davacı ... Borazan adına tapuya kayıt ve tesciline, ... Şaban mevkiinde kain; 244, 618 parsel ... taşınmazların Hazine adına ve 577 parsel ... taşınmazın ise mera niteliği ile Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline; meroj deresi mevkiinde kain 345, 372, 373, 374, 378, 510, 575, 581 parsel ... taşınmazların tespitin iptali ile ... adına tapuya kayıt ve tesciline, bahaddin gölü mevkiinde kain 620 parsel ... taşınmazın tespit iptali ile Reşit Koç adına tapu kayıt ve tesciline, davaya konu 375, 636 ve 382 parsel ... taşınmazın tespitine iptali ile Tahir Acar adına tapu kütüğüne kayıt ve tesciline, davaya konu 376 parsel ... taşınmazın tespitine iptali ile Gülizar Acar adına tapu kütüğüne kayıt ve tesciline, davaya konu 445 parsel ... taşınmazın tespitine iptali ile Kudret Acar adına tapu kütüğüne kayıt ve tesciline şeklinde karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde; davalı Hazine vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Yargıtay (kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 27.10.2014 tarihli ve 2014/11126 Esas, 2014/11790 Karar ... bozma ilamı ile; "Çekişmeli 510 ve 636 parsel ... taşınmazlar tapu kayıt miktar fazlası olmaları, çekişmeli 339, 345, 371, 372, 373, 375 ve 620 parsel ... taşınmazlar Hazine adına kayıtlı vergi kayıtları nedeniyle, çekişmeli 370, 374, 376, 378, 379 ve 581 parsel ... taşınmazlar kaçak ve yitik kişilerden kaldıkları, 369 ve 445 parsel ... taşınmazlar ise belgesiz zilyetlik yolu edinilebilecek miktarın fazlasını oluşturdukları belirtilerek Hazine adına tespit edilmiştir. 339 ve 379 parsel ... taşınmazlar yönünden dava açan davacı ... Borazan'ın çekişmeli 369, 370 ve 371 parsel ... taşınmazlara yönelik davası bulunmadığı halde 369, 370 ve 371 parsel ... taşınmazların ... Borazan adına, 373, 374, 510, 581 parsel ... taşınmazlara dava açmış olan davacı ...'ın çekişmeli 345, 378 parsel ... taşınmazlara yönelik davası bulunmadığı halde 345 ve 378 parsel ... taşınmazların ... adına, 636 parsel ... taşınmaza dava açan davacı ... Acar'ın çekişmeli 375 parsel ... taşınmaza yönelik davası bulunmadığı halde 375 parsel ... taşınmazın Tahir Acar adına,çekişmeli 620 parsel ... taşınmazın dava dışı Reşit Borazan adına, 376 parsel ... taşınmazın dava dışı Gülizar Acar adına, dava konusu olmadığı ve tutanağı kesinleştiği halde 575 parsel ... taşınmazın ... adına tesciline karar verilmiştir.
Bunun yanısıra Mahkemece, çekişmeli taşınmazların sınırında mera bulunduğu halde mera araştırması yapılmamış, çekişmeli 510 parsel ... taşınmaza tespitte uygulanan 16.11.1950 tarih 176 sıra numaralı tapu kaydı getirtilmemiş, 636 parsel ... taşınmaza tespitte uygulanan 16.11.1950 tarih 138 sıra numaralı tapu kaydı yöntemince uygulanmamış, çekişmeli 370, 374, 376, 378, 379 ve 581 parsel ... taşınmazlar yönünden ise taşınmazların kaçak ve yitik kişilerden kalıp kalmadığı araştırılmamış, uygulamada komşu taşınmazların tutanaklarından ve dayanağı belgelerden yararlanılmamıştır. Sağlıklı sonuca varılabilmesi için, çekişmeli 510 parsel ... taşınmaza tespitte uygulanan 16.11.1950 tarih 176 sıra numaralı tapu kaydı ve tesisinden itibaren tüm tedavülleri, çekişmeli tüm taşınmazlara komşu parsellerin onaylı tutanak suretleriyle dayanağı olan belgeler getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişilerle; taraf tanıkları ve 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulu katılımı ile keşif yapılmalıdır. Keşif sırasında 510 ve 636 parsel ... taşınmazlara uygulanan 16.11.1950 tarih 138 ve 176 sıra numaralı tapu kayıtları uygulanıp kapsamı yöntemince belirlenmeli, tapu kayıtlarının uygulanmasında komşu parsel tutanaklarından ve dayanağı belgelerden yararlanılmalı, 636 parsel ... taşınmaza komşu 805 parsel ... taşınmazın kadim mera olup olmadığı araştırılmalı, komşu 805 parselin kadim mera olduğu sonucuna varıldığı takdirde tapu kayıt miktar fazlasının meradan kazanılamayacağı hususu önemle gözetilmeli, bilirkişilerce gösterilemeyen hudutlar için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı, bilirkişi ve tanıklardan tüm taşınmazların ilk maliki, intikali ve tasarrufu hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, tüm taşınmazlar yönünden öncesinin mer’a, yaylak veya kışlak olup olmadığı etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, bilirkişi ve tanıklardan çekişmeli 370, 374, 376, 378, 379 ve 581 parsel ... taşınmazların kaçak ve yitik kişilerden kalıp kalmadığı sorulmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, teknik bilirkişiye 510 ve 636 parsel ... taşınmazlara uygulanan 16.11.1950 tarih 138 ve 176 sıra numaralı tapu kayıtlarının kapsamını belirtir ve keşif takibe imkan verir kroki düzenlettirilmeli, 3 kişilik uzman ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan tüm taşınmazların niteliğiyle ilgili ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, her bir taşınmaz yönünden kim tarafından dava edildiği gözetilerek dava açanların talepleri ile bağlı kalınması gerektiği hususu üzerinde önemle durulmalı, 575 parsel ... taşınmazın hiçbir davacı tarafından dava konusu edilmediği ve 575 parsel ... taşınmazın tutanağının itiraz edilmeyerek kesinleştiği gözetilmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilmesi" gereğine değinilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesi bozma kararına uyurak 2015/15 Esasına kaydı yapılmıştır Dava konusu taşınmazlardan 345, 371, 372, 373, 374, 375, 510, 581, 565, 377 nolu parsellerin 2015/15 Esas üzerinden yürütülmesine karar verilmiş olup tefrik edilen 369, 370, 213, 244, 339 ve 575 parsel ... taşınmazlar mahkemenin 2017/21 Esasına kaydı yapılmıştır. 2017/21 E. 2019/73 K. ... ilamla; 213 parselin dosyadan tefriki ile yukarıda belirtilen esasa kaydedilmesine karar verilmiştir.

Mahkemece; Yargıtay (kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 27.10.2014 tarihli ve 2014/11126 Esas, 2014/11790 K. ... bozma ilamında hükmün sadece Hazine tarafından temyiz edildiği ve müteveffa davacı ... mirasçıları tarafından da hüküm temyiz edilmediğinden mirasçılar açısından mahkemece 213 parsele yönelik kurulan hüküm kesinleşmiş olduğundan Yargıtay Bozma ilamında 213 parsele yönelik herhangi bir değerlendirme yapılmadığı, bozma ilamında 213 parsele yönelik değerlendirme yapılmamasına rağmen mahkemece de taşınmaz sehven tekrardan davalı hale getirilerek yargılamaya devam olunduğu, her ne kadar taleple bağlılık ilkesi dışına çıkılarak 213 parselde iddiası bulunmayan ... Borazan adına taşınmazın tesciline yönelik hüküm kurulmuş ise de; Yargıtay bozma ilamında 213 parsele yönelik hüküm kurulmadığından bozma ilamı kapsamı dışında kalan hususların kesinleceği ve durumun taraflar lehine usuli kazanılmış hak doğuracağı, 213 parselin mahkemenin 2005/48 Esas, 2013/4 Karar ... ilamındaki gibi davacı ... Borazan adına tespit ve tesciline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı Hazine vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde; zilyetlik koşulları tam olarak araştırılmadı karar hukuka aykırı olduğunu bu nedenlerle hükmün bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazda zilyetlik koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk
6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 ... Kanun) 427 ve devamı maddeleri, 3402 ... Kadastro Kanunu'nun 14. Maddesi

3. Değerlendirme
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, yapılan yargılama ve uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirmesine, uyulan bozma ilamı doğrultusunda hüküm verildiğine ve 6100 ... Kanun’un Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Kanun’un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de bulunmadığına göre, uyulan bozma ilamında ve İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçeler dikkate alındığında temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davalı Hazine vekilini temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Davalı Hazine vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA,

1086 ... Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine,

Harçtan muaf olduğundan Hazineden harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

11.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.